Shloka 14
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
विव्याध निशितैस्तूर्ण शरै: संनतपर्वभि: | तावेन॑ प्रत्यविध्येतां समरे चित्रयोधिनौ
vivyādha niśitais tūrṇaṃ śaraiḥ saṃnata-parvabhiḥ | tāv enaṃ pratyavidhyetāṃ samare citra-yodhinau ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಇರಾವಾನ್ ಕೋಪಗೊಂಡು ವಾಲಿದ ಸಂಧಿಗಳಿರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ, ದೇವತಾಸಮಾನ ರೂಪವಂತರಾದ ವಿಂದ ಮತ್ತು ಅನುವಿಂದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದನು. ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿಪುಣ ಸಮರಕೌಶಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರತಿಘಾತವಾಗಿ ಇರಾವಾನನನ್ನೂ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಧಮಾಡಿದರು. ಆ ವೀರರ ಮುಖಾಮುಖಿ ಅತ್ಯಂತ ರೋಮಾಂಚಕರಾಯಿತು; ಗಾಯಕ್ಕೆ ಗಾಯ—ಎಂಬ ನಿರ್ದಯ ಯುದ್ಧಲಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the kṣatriya battlefield ethic of immediate counter-action: injury is answered with a measured, skillful response. It underscores martial discipline and reciprocity in combat rather than moral approval of violence itself.
Irāvān rapidly wounds the two brothers Vind(a) and Anuvinda with sharp, bent-jointed arrows. Both brothers—renowned for their striking, varied fighting—then retaliate and pierce Irāvān in the ongoing battle.