Shloka 15
Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
युध्यतां हि तथा राजन् विशेषो न व्यदृश्यत । यततां शत्रुनाशाय कृतप्रतिकृतेषिणाम्
yudhyatāṃ hi tathā rājan viśeṣo na vyadṛśyata | yatatāṃ śatrunāśāya kṛtapratikṛteṣiṇām ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ! ಆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಭೇದ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ಪಾಳಯಗಳು ಶತ್ರುನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ತೀರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಪರಸ್ಪರದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಹವಣಿಸುತ್ತ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, once driven by the aim of enemy-destruction and retaliation, opposing sides can become ethically and behaviorally indistinguishable in the heat of war—suggesting that vengeance tends to erase moral differentiation.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that in the ongoing battle both parties were equally intent on killing foes and countering weapons; therefore, no visible superiority or difference between the two sides could be perceived at that moment.