Shloka 36
Phala of Vrata, Niyama, Svādhyāya, Dama, Satya, Brahmacarya, and Service (व्रत-नियम-स्वाध्याय-दम-सत्य-ब्रह्मचर्य-शुश्रूषा-फलप्रश्नः)
गुर्वर्थ वा बालपुष्ट्याभिषंगां गां वै दातुं देशकालो<विशिष्ट: । अन्तर्ज्ाता: सक्रयज्ञानलब्धा: प्राणक्रीता निर्जिता यौतकाश्ष
gurvartha vā bālapuṣṭyābhiṣaṅgāṁ gāṁ vai dātuṁ deśa-kālo viśiṣṭaḥ | antarjātāḥ sakraya-jñāna-labdhāḥ prāṇa-krītā nirjitā yautakāś ca ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಗುರುವಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಣೆ-ಹಿತದ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹದಿಂದ, ಯೋಗ್ಯ ದೇಶ-ಕಾಲವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಗೋವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತ. ಅಂಥ ಗೋವುಗಳು ಸ್ವಂತ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು; ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿ, ಸ್ವಾಮ್ಯ-ಜ್ಞಾನসহ ಪಡೆದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು; ಪ್ರಾಣದ ಬೆಲೆಗೆ (ಅತಿಕಷ್ಟದಿಂದ) ಸಂಪಾದಿಸಿದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು; ಜಯದಿಂದ ಪಡೆದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು; ಅಥವಾ ಯೌತಕವಾಗಿ (ವಿವಾಹ-ಉಪಹಾರ/ದಹೇಜ) ಬಂದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma emphasizes that gifting a cow (go-dāna) is a meritorious act when done with deśa-kāla propriety, especially for honoring one’s guru and for the welfare of children; he also notes ethically legitimate sources of such a gift (home-bred, lawfully purchased, hard-won, conquered, or received as yautaka).
In Anuśāsana Parva’s instruction on dharma, Bhīṣma continues advising on charitable giving, specifying when and why cow-gifts are appropriate and listing acceptable ways a donor may have acquired the cow to be given.