Shloka 82
कालनेमिनिहा वीर: शौरि: शूरजनेश्वर: । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेश: केशव: केशिहा हरि:
kālaneminihā vīraḥ śauriḥ śūrajaneśvaraḥ | trilokātmā trilokeśaḥ keśavaḥ keśihā hariḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಕಾಲನೇಮಿನಿಹಾ: ಕಾಲನೇಮಿ ಎಂಬ ಅಸುರನ ಸಂಹಾರಕ; ವೀರ; ಶೌರಿ: ಶೂರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು; ಶೂರಜನೇಶ್ವರ: ಶೂರರಲ್ಲಿಯೂ ಅಧೀಶ್ವರ. ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕಾತ್ಮ: ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಆತ್ಮ; ತ್ರಿಲೋಕೇಶ: ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸ್ವಾಮಿ; ಕೇಶವ; ಕೇಶಿಹಾ: ಕೇಶಿ ಅಸುರನ ವಧಕ; ಹರಿ: ಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸುವವನು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotional recollection and theological recognition: Kṛṣṇa is praised as both a heroic protector who destroys demonic forces and as the indwelling Self and sovereign of the cosmos; remembering Hari is presented as ethically purifying, removing sin and strengthening dharmic orientation.
Bhīṣma, in the Anuśāsana Parva’s devotional and instructional context, recites a chain of divine epithets for Kṛṣṇa/Viṣṇu—linking mythic deeds (slaying Kālanemi and Keśin) with cosmic lordship (trilokātmā, trilokeśa) to extol him as the supreme refuge.