Shloka 71
महावराहो गोविन्द: सुषेण: कनकाड्रदी । गुह्रो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधर:
bhīṣma uvāca | mahāvarāho govindaḥ suṣeṇaḥ kanakāṅgadī | guhyo gabhīro gahano guptaś cakragadādharaḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಮಹಾವರಾಹ, ಗೋವಿಂದ; ಸುಷೇಣ—ಸುಂದರ ಪರಿವಾರಸೇನೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತ; ಕನಕಾಂಗದೀ—ಚಿನ್ನದ ಬಾಹುಬಂಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಗುಹ್ಯ—ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ನಿಹಿತ; ಗಭೀರ—ಅಗಾಧ ಗಂಭೀರ; ಗಹನ—ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದು ದುರ್ಗಮ; ಗುಪ್ತ—ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತ; ಮತ್ತು ಚಕ್ರಗದಾಧರ—ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches reverent remembrance of the Lord through epithets that unite transcendence and moral guardianship: He is beyond speech and mind (guhya, gupta) yet actively protects dharma (cakragadādhara). Devotion is presented as an ethical refuge grounded in the Lord’s power to restore and safeguard.
Bhishma is reciting a sequence of divine names praising Govinda (Viṣṇu/Kṛṣṇa). Each name highlights an aspect of the deity—incarnation as Varāha, majestic attendants, divine adornment, hidden inner presence, profundity, and protective weapon-bearing—within the broader Anuśāsana Parva context of instruction on dharma and sacred praise.