Shloka 55
व्यवसायो व्यवस्थान: संस्थान: स्थानदो ध्रुव: । परर्द्धि: परमस्पष्टस्तुष्ट: पुष्ट: शुभेक्षण:
vyavasāyo vyavasthānaḥ saṁsthānaḥ sthānado dhruvaḥ | pararddhiḥ paramaspaṣṭas tuṣṭaḥ puṣṭaḥ śubhekṣaṇaḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ‘ವ್ಯವಸಾಯ’ (ನಿಶ್ಚಯಸ್ವರೂಪ) ಮತ್ತು ‘ವ್ಯವಸ್ಥಾನ’ (ಸರ್ವವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ); ಅವನು ‘ಸಂಸ್ಥಾನ’ ಮತ್ತು ‘ಸ್ಥಾನದ’; ಅವನು ‘ಧ್ರುವ’—ಅಚಲ. ಅವನು ‘ಪರರ್ಧಿ’—ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈಭವಯುಕ್ತ; ‘ಪರಮಸ್ಪಷ್ಟ’—ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪ; ಅವನು ‘ತುಷ್ಟ’—ಪರಮಾನಂದ; ‘ಪುಷ್ಟ’—ಸರ್ವತ್ರ ಪರಿಪೂರ್ಣ; ಮತ್ತು ‘ಶುಭೇಕ್ಷಣ’—ಅವನ ಶುಭ ದೃಷ್ಟಿಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಕಲ್ಯಾಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse praises the Supreme as the source of inner resolve and the cosmic regulator who establishes dharma and order, grants stable spiritual abodes to devotees, and is intrinsically clear consciousness, blissful contentment, and all-pervading fullness—whose benevolent presence itself uplifts beings.
In Anushasana Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma and extols the Supreme through a sequence of divine epithets (in the style of the Vishnu Sahasranama), describing God’s roles in sustaining the world, guiding devotees, and bestowing auspiciousness.