Shloka 28
लोकाध्यक्ष: सुराध्यक्षो धर्माध्यक्ष: कृताकृत: । चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दष्ट श्चतुर्भुज:
lokādhyakṣaḥ surādhyakṣo dharmādhyakṣaḥ kṛtākṛtaḥ | caturātmā caturvyūhaś caturdaṃṣṭraś caturbhujaḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಲೋಕಾಧ್ಯಕ್ಷ—ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಸುರಾಧ್ಯಕ್ಷ—ದೇವತೆಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ; ಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ—ಧರ್ಮಾಧರ್ಮಗಳ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ಕೃತ-ಅಕೃತಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಫಲ ನೀಡುವವನು. ಅವನು ಕೃತಾಕೃತ—ಕಾರ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೃತ, ಕಾರಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಕೃತ. ಅವನು ಚತುರಾತ್ಮಾ—ನಾಲ್ಕು ಸ್ವರೂಪಗಳವನು; ಚತುರ್ವ್ಯೂಹ—ನಾಲ್ಕು ವ್ಯೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ; ಚತುರ್ಧಂಷ್ಟ್ರ—ನಾಲ್ಕು ದಂಷ್ಟ್ರಗಳ ರಕ್ಷಕಸ್ವರೂಪ; ಮತ್ತು ಚತುರ್ಭುಜ—ವೈಕುಂಠವಾಸಿ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳ ವಿಷ್ಣು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents the Lord as the cosmic administrator of dharma: the one who oversees worlds and gods and who ensures that actions (and even failures to act) yield appropriate consequences. Ethical order is not accidental; it is upheld by a supreme moral governance.
Bhishma is reciting a praise-description of Viṣṇu, listing divine epithets and forms. The focus is on Viṣṇu’s universal lordship and protective manifestations, situating him as the ultimate authority behind dharma and cosmic stability.