Shloka 23
Gārhasthya-dharma: Vāsudeva–Pṛthivī-saṃvāda
Householder Duties and Daily Offerings
कुत्तों, चाण्डालों और पक्षियोंके लिये भूमिपर अन्न रख देना चाहिये। यह वैश्वदेव नामक कर्म है। इसका सायंकाल और प्रात:काल अनुष्ठान किया जाता है ।।
vayudeva uvāca | kuttebhyaś caṇḍālebhyaś ca pakṣibhyaś ca bhūmau annaṁ nidhātavyaṁ | etad vaiśvadeva-nāma karma | asya sāyaṁkālaṁ prātaḥkālaṁ cānuṣṭhānaṁ kriyate || etāṁs tu dharmān gārhasthyān yaḥ kuryād anasūyakaḥ | sa iha ṛṣivarān prāpya pretya loke mahīyate ||
ವಾಯು ಹೇಳಿದರು— ನಾಯಿಗಳಿಗೆ, ಚಾಂಡಾಲರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಇದು ‘ವೈಶ್ವದೇವ’ ಎಂಬ ಕರ್ಮ; ಇದನ್ನು ಸಾಯಂಕಾಲವೂ ಪ್ರಾತಃಕಾಲವೂ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ದೋಷದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಅಸೂಯೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಈ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
A householder should practice daily generosity and inclusivity—offering food even to beings and persons commonly neglected—through the Vaiśvadeva observance, and should do so without fault-finding (anasūyā). Such conduct yields blessings in this life and honor in meritorious realms after death.
Vāyudeva instructs on gṛhastha duties, defining a specific daily rite (Vaiśvadeva) and its timing (morning and evening), then states the spiritual and social fruits for one who performs these household dharmas with a non-censorious attitude.