Adhyaya 87

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे संसारविषकथनं नाम षडशीतितमो ऽध्यायः सूत उवाच निशम्य ते महाप्राज्ञाः कुमाराद्याः पिनाकिनम् प्रोचुः प्रणम्य वै भीताः प्रसन्नं परमेश्वरम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಲಿಂಗಮಹಾಪುರಾಣದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಸಂಸಾರವಿಷಕಥನ’ ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ (ಆರಂಭ). ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞರಾದ ಸನಕಾದಿ ಕುಮಾರರು ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪ್ರಸನ್ನ ಪರಮೇಶ್ವರ ಪಿನಾಕಿನನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 2

एवं चेदनया देव्या हैमवत्या महेश्वर क्रीडसे विविधैर्भोगैः कथं वक्तुमिहार्हसि

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಾ! ನೀನು ಈ ಹೈಮವತೀ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯದಂತೆ ಮಾತಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಯುಕ್ತ?

Verse 3

सूत उवाच एवमुक्तः प्रहस्येशः पिनाकी नीललोहितः प्राह ताम् अंबिकां प्रेक्ष्य प्रणिपत्य स्थितान् द्विजान्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಪಿನಾಕಿ, ನೀಲಲೋಹಿತನಾದ ಈಶನು ನಗಿದನು. ಅಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 4

बन्धमोक्षौ न चैवेह मम स्वेच्छा शरीरिणः अकर्तज्ञः पशुर्जीवो विभुर्भोक्ता ह्यणुः पुमान्

ಬಂಧವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದೇಹಧಾರಿಯ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಜೀವನೇ ಪಶು—ಕರ್ತನನ್ನು ಅರಿಯದವನು; ತಾನು ವಿಭು, ಭೋಕ್ತ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ ಪುರುಷನು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಣು, ಸೀಮಿತ ಆತ್ಮ.

Verse 5

मायी च मायया बद्धः कर्मभिर् युज्यते तु सः ज्ञानं ध्यानं च बन्धश् च मोक्षो नास्त्यात्मनो द्विजाः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಈ ಜೀವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವೂ ಧ್ಯಾನವೂ ಸಹ ಬಂಧವಾಗಬಹುದು; ಪತಿರೂಪ ಶಿವನ ಶರಣು ಪಡೆಯದೆ ಮೋಕ್ಷವಿಲ್ಲ.

Verse 6

यदैवं मयि विद्वान् यस् तस्यापि न च सर्वतः एषा विद्या ह्यहं वेद्यः प्रज्ञैषा च श्रुतिः स्मृतिः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿದ ಪಂಡಿತನೂ ಸಹ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾರನು. ಇದೇ ಸತ್ಯ ವಿದ್ಯೆ—ನಾನೇ ವೇದ್ಯ, ಪತಿ—ಇದೇ ಪ್ರಜ್ಞೆ; ಇದೇ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿ.

Verse 7

धृतिरेषा मया निष्ठा ज्ञानशक्तिः क्रिया तथा इच्छाख्या च तथा ह्याज्ञा द्वे विद्ये न च संशयः

ಈ ಧೃತಿ ನನ್ನದೇ ದೃಢ ನಿಷ್ಠೆ. ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಹಾಗೆಯೇ ‘ಇಚ್ಛಾ’ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿ, ‘ಆಜ್ಞಾ’ ಶಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯೆ ಎರಡು—ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗ।

Verse 8

न ह्येषा प्रकृतिर्जैवी विकृतिश् च विचारतः विकारो नैव मायैषा सदसद्व्यक्तिवर्जिता

ಇದು ಜೀವಜನ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಅಲ್ಲ; ವಿಚಾರಿಸಿದರೆ ಇದು ವಿಕೃತಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಇದು ವಿಕಾರರೂಪ ಮಾಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಸತ್-ಅಸತ್ ದ್ವಂದ್ವಾತೀತ, ವ್ಯಕ್ತ ವಿಶೇಷವಿಲ್ಲದ—ಪತಿ ತತ್ತ್ವವಾದ ಶಿವನನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 9

पुरा ममाज्ञा मद्वक्त्रात् समुत्पन्ना सनातनी पञ्चवक्त्रा महाभागा जगतामभयप्रदा

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸನಾತನ ಆಜ್ಞೆ ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಿ, ಪಂಚವಕ್ತ್ರ—ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವದು.

Verse 10

तामाज्ञां सम्प्रविश्याहं चिन्तयन् जगतां हितम् सप्तविंशत्प्रकारेण सर्वं व्याप्यानया शिवः

ಆ ಆಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ ನಾನು—ಶಿವ—ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆನು; ಈ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವನು ಸರ್ವವ്യാപಿ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

तदाप्रभृति वै मोक्षप्रवृत्तिर्द्विजसत्तमाः सूत उवाच एवमुक्त्वा तदापश्यद् भवानीं परमेश्वरः

ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರೇ, ಮೋಕ್ಷಪ್ರವೃತ್ತಿ ನಿಜವಾಗಿ ಉದಯವಾಯಿತು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಆಗ ಭವಾನಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು—ಆ ಪರಾಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪತಿ ಶಿವನು ಪಶುವನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

भवानी च तमालोक्य मायामहरदव्यया ते मायामलनिर्मुक्ता मुनयः प्रेक्ष्य पार्वतीम्

ಭವಾನೀ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ತನ್ನ ಅವ್ಯಯ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. ಆಗ ಮಾಯಾಮಲದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದ ಮುನಿಗಳು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು.

Verse 13

प्रीता बभूवुर्मुक्ताश् च तस्मादेषा परा गतिः उमाशङ्करयोर्भेदो नास्त्येव परमार्थतः

ಅವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಮುಕ್ತರಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೇ ಪರಾಗತಿ. ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉಮಾ(ಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಶಂಕರ(ಶಿವ)ರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲ.

Verse 14

द्विधासौ रूपमास्थाय स्थित एव न संशयः यदा विद्वानसंगः स्याद् आज्ञया परमेष्ठिनः

ಅವನು ದ್ವಿವಿಧ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಪರಮೇಷ್ಠಿನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಜ್ಞಾನಿ ಅಸಂಗನಾಗುವಾಗ.

Verse 15

तदा मुक्तिः क्षणादेव नान्यथा कर्मकोटिभिः क्रमो ऽविवक्षितो भूतविवृद्धः परमेष्ठिनः

ಆಗ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಕೋಟಿ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ. ಭೂತಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಪೋಷಿಸುವ ಪರಮೇಷ್ಠಿಗೆ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾದ ವಿಧಾನ ಉದ್ದೇಶಿತವಲ್ಲ.

Verse 16

प्रसादेन क्षणान्मुक्तिः प्रतिज्ञैषा न संशयः गर्भस्थो जायमानो वा बालो वा तरुणो ऽपि वा

ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಿ—ಇದು ಪ್ರಭುವಿನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಸ್ಥನಾಗಿರಲಿ, ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಿರಲಿ, ಬಾಲನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಯೌವನಸ್ಥನಾಗಿರಲಿ.

Verse 17

वृद्धो वा मुच्यते जन्तुः प्रसादात्परमेष्ठिनः अण्डजश् चोद्भिज्जो वापि स्वेदजो वापि मुच्यते

ಪರಮೇಷ್ಠಿನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವೃದ್ಧನಾದ ಜೀವಿಯೂ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಂಡಜ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜ, ಸ್ವೇದಜ—ಯಾವ ಜನ್ಮಭೇದವಿದ್ದರೂ—ಎಲ್ಲರೂ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

प्रसादाद्देवदेवस्य नात्र कार्या विचारणा एष एव जगन्नाथो बन्धमोक्षकरः शिवः

ದೇವದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನೇ ಜಗನ್ನಾಥ ಶಿವ—ಬಂಧನವನ್ನೂ ಮಾಡುವವನು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ನೀಡುವವನು.

Verse 19

भूर्भूवःस्वर्महश् चैव जनः साक्षात्तपः स्वयम् सत्यलोकस् तथाण्डानां कोटिकोटिशतानि च

ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ, ಮಹಃ, ಜನಃ, ತಪಃ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಲೋಕ—ಇವು ಲೋಕಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಶತಗಳಷ್ಟು ಇವೆ.

Verse 20

विग्रहं देवदेवस्य तथाण्डावरणाष्टकम् सप्तद्वीपेषु सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

ದೇವದೇವನ ಪವಿತ್ರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನೂ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅಷ್ಟಾವರಣವನ್ನೂ—ಎಲ್ಲ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲೂ ವನಗಳಲ್ಲೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 21

समुद्रेषु च सर्वेषु वायुस्कन्धेषु सर्वतः तथान्येषु च लोकेषु वसन्ति च चराचराः

ಎಲ್ಲ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲೂ, ವಾಯುವಿನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ—ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 22

सर्वे भवांशजा नूनं गतिस्त्वेषां स एव वै सर्वो रुद्रो नमस्तस्मै पुरुषाय महात्मने

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಭವ (ಶಿವ)ನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದವರು; ಇವರ ನಿಜವಾದ ಶರಣೂ ಪರಮಗತಿಯೂ ಅವನೇ ಒಬ್ಬನು. ಅವನು ಸರ್ವರೂಪ ರುದ್ರ—ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪರಮಪುರುಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 23

विश्वं भूतं तथा जातं बहुधा रुद्र एव सः रुद्राज्ञैषा स्थिता देवी ह्य् अनया मुक्तिरंबिका

ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವ—ಆಗಿಹೋದದ್ದೂ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವುದೂ—ನಿಜವಾಗಿ ರುದ್ರನೇ. ರುದ್ರಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಈ ದೇವಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಅಂಬಿಕೇ, ಅವಳಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 24

इत्येवं खेचराः सिद्धा जजल्पुः प्रीतमानसाः यदावलोक्य तान् सर्वान् प्रसादादनयांबिका

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧ ಖೇಚರರು ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನೋಡಿ ಅಂಬಿಕೆ ತನ್ನ ಕೃಪಾಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿದಳು.

Verse 25

तदा तिष्ठन्ति सायुज्यं प्राप्तास्ते खेचराः प्रभोः

ಆಗ ಆ ಖೇಚರರು ಪ್ರಭುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯ—ಪೂರ್ಣ ಏಕತ್ವ—ಪಡೆದು ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು, ಓ ಪ್ರಭು.