Adhyaya 5

Verse 1

सूत उवाच यदा स्रष्टुं मतिं चक्रे मोहश्चासीन्महात्मनः द्विजाश् च बुद्धिपूर्वं तु ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಮೋಹದ ಆವರಣ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ವಿವೇಕದಿಂದ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ಸ್ರಷ್ಟನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.

Verse 2

तमो मोहो महामोहस् तामिस्रश्चान्धसंज्ञितः अविद्या पञ्चधा ह्येषा प्रादुर्भूता स्वयम्भुवः

ತಮಸ್, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರ ಮತ್ತು ‘ಅಂಧ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು—ಇವು ಅವಿದ್ಯೆಯ ಐದು ರೂಪಗಳು, ಸ್ವಯಂಭುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ಪಶುಜೀವ ಪಾಶಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಪತಿ ಶಿವನ ಶರಣಾಗುವವರೆಗೆ.

Verse 3

अविद्यया मुनेर्ग्रस्तः सर्गो मुख्य इति स्मृतः असाधक इति स्मृत्वा सर्गो मुख्यः प्रजापतिः

ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಗ್ರಸ್ತವಾದ ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ‘ಮುಖ್ಯ ಸರ್ಗ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಾಧನೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಲ್ಲ (ಅಸಾಧಕ) ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಸರ್ಗವನ್ನು ‘ಮುಖ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

अभ्यमन्यत सो ऽन्यं वै नगा मुख्योद्भवाः स्मृताः त्रिधा कण्ठो मुनेस्तस्य ध्यायतो वै ह्यवर्तत

ಅನಂತರ ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಆ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪರ್ವತಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ. ಆ ಮುನಿ ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ಕಂಠಪ್ರದೇಶವು ಅಂತರ್ಧೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ತ್ರಿವಿಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 5

प्रथमं तस्य वै जज्ञे तिर्यक्स्रोतो महात्मनः ऊर्ध्वस्रोतः परस्तस्य सात्त्विकः स इति स्मृतः

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಪತಿಯಿಂದ ಮೊದಲು ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸು—ಪಶು ಮೊದಲಾದ ಜೀವಧಾರೆ—ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ನಂತರ ಅವನಿಂದಲೇ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸು, ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಕ್ರಮ, ಉತ್ಪನ್ನವಾಯಿತು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ।

Verse 6

अर्वाक्स्रोतो ऽनुग्रहश् च तथा भूतादिकः पुनः ब्रह्मणो महतस्त्वाद्यो द्वितीयो भौतिकस् तथा

ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹತ್ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಎರಡು ಆದ್ಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಮೊದಲದು ಅರ್ವಾಕ್ಸ್ರೋತಸ್ಸು (ಅಧೋಮುಖ ಸೃಷ್ಟಿ) ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ; ಎರಡದು ಭೂತಾದಿ—ತತ್ತ್ವಗಳ ಆರಂಭ—ಇದು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕಟನೆ.

Verse 7

सर्गस्तृतीयश्चैन्द्रियस् तुरीयो मुख्य उच्यते तिर्यग्योन्यः पञ्चमस्तु षष्ठो दैविक उच्यते

ಮೂರನೇ ಸರ್ಗವು ಐಂದ್ರಿಯ (ಇಂದ್ರಿಯಸಂಬಂಧಿ) ಸೃಷ್ಟಿ; ನಾಲ್ಕನೇದು ಮುಖ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಐದನೇದು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿ ಸೃಷ್ಟಿ; ಆರನೇದು ದೈವಿಕ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 8

सप्तमो मानुषो विप्रा अष्टमो ऽनुग्रहः स्मृतः नवमश्चैव कौमारः प्राकृता वैकृतास्त्विमे

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಏಳನೇದು ಮಾನುಷ ಸೃಷ್ಟಿ; ಎಂಟನೇದು ಅನುಗ್ರಹಜನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ. ಒಂಬತ್ತನೇದು ಕೌಮಾರ ಸೃಷ್ಟಿ. ಇವು ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ವೈಕೃತ ಎಂಬ ಸರ್ಗಭೇದಗಳು.

Verse 9

पुरस्तादसृजद्देवः सनन्दं सनकं तथा सनातनं मुनिश्रेष्ठा नैष्कर्म्येण गताः परम्

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿದೇವನು ಸನಂದ, ಸನಕ ಹಾಗೂ ಸನಾತನರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯ-ಸಮಾಧಿಯಿಂದ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 10

मरीचिभृग्वङ्गिरसः पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद्योगविद्यया

ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನು ಮರೀಚಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಈ ಆದ್ಯ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಭು (ಪತಿ)ಯ ವಿಧಿಯಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

नवैते ब्रह्मणः पुत्रा ब्रह्मज्ञा ब्राह्मणोत्तमाः ब्रह्मवादिन एवैते ब्रह्मणः सदृशाः स्मृताः

ಈ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರರು—ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋತ್ತಮರು. ಇವರೇ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು; ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನರೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 12

संकल्पश्चैव धर्मश् च ह्य् अधर्मो धर्मसंनिधिः द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

ಸಂಕಲ್ಪ, ಧರ್ಮ, ಅಧರ್ಮ ಮತ್ತು ‘ಧರ್ಮ-ಸನ್ನಿಧಿ’—ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಈ ದ್ವಾದಶ ಪ್ರಜಗಳು (ಪ್ರಜಾಜನಕ ತತ್ತ್ವಗಳು). ಇವುಗಳಿಂದ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತಿಕೂಲತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರಭು (ಪತಿ) ಅಂತರಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः तावूर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಪ್ರಭುವು ಋಭು ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದಿವ್ಯರು, ಅಗ್ರಜರು, ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರು, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು.

Verse 14

कुमारौ ब्रह्मणस् तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ वक्ष्ये भार्याकुलं तेषां मुनीनामग्रजन्मनाम्

ಆ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನರು; ಸರ್ವಜ್ಞರು, ಸರ್ವಭಾವಜ್ಞರು. ಈಗ ನಾನು ಆದಿಜನ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳ ಪತ್ನೀಸಹಿತ ಕುಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

समासतो मुनिश्रेष्ठाः प्रजासम्भूतिमेव च शतरूपां तु वै राज्ञीं विराजमसृजत्प्रभुः

ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪ್ರಭುವು ಪ್ರಜಾಸಂಭೂತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ರಾಣಿ ಶತರೂಪೆಯನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಆ ಅಧಿಪತಿಯಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ವಿರಾಜನೂ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 16

स्वायम्भुवात्तु वै राज्ञी शतरूपा त्वयोनिजा लेभे पुत्रद्वयं पुण्या तथा कन्याद्वयं च सा

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುನಿಂದ ರಾಣಿ ಶತರೂಪಾ—ಅಯೋನಿಜಾ, ಪುಣ್ಯಶೀಲಾ—ಎರಡು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳು ಎರಡು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು.

Verse 17

उत्तानपादो ह्यवरो धीमाञ्ज्येष्ठः प्रियव्रतः ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वाकूतिः प्रसूतिश्चानुजा स्मृता

ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಕಿರಿಯನೆಂದು, ಧೀಮಂತನಾದ ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಹಿರಿಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪುತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಆಕೂತಿ ಹಿರಿಯಳೂ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೂ, ಪ್ರಸೂತಿ ಕಿರಿಯಳಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಳೆ.

Verse 18

उपयेमे तदाकूतिं रुचिर्नाम प्रजापतिः प्रसूतिं भगवान्दक्षो लोकधात्रीं च योगिनीम्

ಆಮೇಲೆ ರುಚಿ ಎಂಬ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಆಕೂತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ದಕ್ಷನು ಲೋಕಧಾತ್ರಿಯಾದ ಯೋಗಿನಿ ಪ್ರಸೂತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 19

दक्षिणासहितं यज्ञम् आकूतिः सुषुवे तथा दक्षिणा जनयामास दिव्या द्वादश पुत्रिकाः

ಆಕೂತಿ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ಯಜ್ಞನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು; ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣೆ ಹನ್ನೆರಡು ದಿವ್ಯ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು।

Verse 20

प्रसूतिः सुषुवे दक्षाच् चतुर्विंशतिकन्यकाः श्रद्धां लक्ष्मीं धृतिं पुष्टिं तुष्टिं मेधां क्रियां तथा

ದಕ್ಷನಿಂದ ಪ್ರಸೂತಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು—ಶ್ರದ್ಧಾ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧೃತಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ತುಷ್ಟಿ, ಮೇಧಾ, ಕ್ರಿಯಾ ಮುಂತಾದವರು।

Verse 21

बुद्धिं लज्जां वपुःशान्तिं सिद्धिं कीर्तिं महातपाः ख्यातिं शान्तिं च सम्भूतिं स्मृतिं प्रीतिं क्षमां तथा

(ಅವರಲ್ಲಿ) ಬುದ್ಧಿ, ಲಜ್ಜೆ, ವಪುಃಶಾಂತಿ, ಸಿದ್ಧಿ, ಕೀರ್ತಿ, ಮಹಾತಪಾ, ಖ್ಯಾತಿ, ಶಾಂತಿ, ಸಂಭವೂತಿ, ಸ್ಮೃತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಕ್ಷಮೆಯೂ ಜನ್ಮಿಸಿದವು।

Verse 22

संनतिं चानसूयां च ऊर्जां स्वाहां सुरारणिम् स्वधां चैव महाभागां प्रददौ च यथाक्रमम्

ನಂತರ ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಸನ್ನತಿ, ಅನಸೂಯಾ, ಊರ್ಜಾ, ಸ್ವಾಹಾ, ಸುರಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸ್ವಧಾ—ಈ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 23

श्रद्धाद्याश्चैव कीर्त्यन्तास् त्रयोदश सुदारिकाः धर्मं प्रजापतिं जग्मुः पतिं परमदुर्लभाः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೀರ್ತಿವರೆಗೆ ಆ ಹದಿಮೂರು ಸುಕನ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಧರ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಪರಮದುರ್ಲಭ ಪತಿಯಾಗಿ ಅವನನ್ನೇ ಪಡೆದರು।

Verse 24

उपयेमे भृगुर्धीमान् ख्यातिं तां भार्गवारणिम् सम्भूतिं च मरीचिस्तु स्मृतिं चैवाङ्गिरा मुनिः

ಧೀಮಂತನಾದ ಋಷಿ ಭೃಗು ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದ ಖ್ಯಾತಿಯುತ ಕನ್ಯೆ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಮರೀಚಿ ಸಂಭೂತಿಯನ್ನು, ಮುನಿ ಅಂಗಿರಸನು ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 25

प्रीतिं पुलस्त्यः पुण्यात्मा क्षमां तां पुलहो मुनिः क्रतुश् च संनतिं धीमान् अत्रिस्तां चानसूयकाम्

ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನಾದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು, ಮುನಿ ಪುಲಹನು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು, ಕ್ರತು ಸಂನತಿಯನ್ನು, ಧೀಮಂತನಾದ ಅತ್ರಿಯು ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು—ನಿರ್ದೋಷತೆಯ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು—ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.

Verse 26

ऊर्जां वसिष्ठो भगवान् वरिष्ठो वारिजेक्षणाम् विभावसुस् तथा स्वाहां स्वधां वै पितरस् तथा

ಅವರು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ‘ಊರ್ಜಾ’ ರೂಪವಾಗಿ, ‘ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠ’—ಅತ್ಯುತ್ತಮ—ರೂಪವಾಗಿ, ‘ಕಮಲನಯನ’ ರೂಪವಾಗಿ, ‘ವಿಭಾವಸು’ (ದೀಪ್ತ ಅಗ್ನಿ) ರೂಪವಾಗಿ, ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ‘ಸ್ವಧಾ’ ರೂಪಗಳಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಪಿತೃ’ ಶಕ್ತಿಗಳಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 27

पुत्रीकृता सती या सा मानसी शिवसम्भवा दक्षेण जगतां धात्री रुद्रमेवास्थिता पतिम्

ದಕ್ಷನು ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಆ ಸತೀ ಮಾನಸೀ, ಶಿವಸಂಭವಾ ಆಗಿದ್ದಳು. ಜಗತ್ತಿನ ಧಾತ್ರೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ, ಅವಳು ರುದ್ರನನ್ನೇ ತನ್ನ ಪತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರನೆಂದು ಆರಿಸಿ ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಳಾದಳು.

Verse 28

अर्धनारीश्वरं दृष्ट्वा सर्गादौ कनकाण्डजः विभजस्वेति चाहादौ यदा जाता तदाभवत्

ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಕನಕಾಂಡಜನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದನು. ಆದಿಯಲ್ಲೇ ಅವನು “ವಿಭಜಸ್ವ—ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ವಿಭಜಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಭೇದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.

Verse 29

तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने तथा एकादशाविधा रुद्रास् तस्य चांशोद्भवास् तथा

ಅವಳ ಅಂಶದಿಂದಲೇ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಅಂಶ-ಪ್ರಕಟದಿಂದ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು।

Verse 30

स्त्रीलिङ्गमखिलं सा वै पुंलिङ्गं नीललोहितः तं दृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा दक्षमालोक्य सुव्रताम्

ಅವಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗವಾಗಿ (ಯೋನಿ—ಶಕ್ತಿ ತತ್ತ್ವ) ಸ್ಥಿತಳಾದಳು; ನೀಲಲೋಹಿತನು ಪುಂಲಿಂಗವಾಗಿ (ಲಿಂಗ—ಶಿವ ತತ್ತ್ವ) ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ದಕ್ಷನನ್ನೂ ಆ ಸುವ್ರತೆಯನ್ನೂ ನೋಡಿದನು।

Verse 31

भजस्व धात्रीं जगतां ममापि च तवापि च पुन्नाम्नो नरकात्त्राति इति पुत्रीत्विहोक्तितः

ಜಗತ್ತಿನ ಧಾತ್ರಿಯನ್ನು ಭಜಿಸು—ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಕೂಡ, ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ಕೂಡ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಪುತ್ರಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿತ್ವದಿಂದಲೇ ‘ಪುನ್ನಾಮ’ ಎಂಬ ನರಕದಿಂದ (ಕುಲವನ್ನು) ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 32

प्रशस्ता तव कान्तेयं स्यात् पुत्री विश्वमातृका तस्मात् पुत्री सती नाम्ना तवैषा च भविष्यति

ಹೇ ಪ್ರಿಯನೇ, ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಳಾಗುವಳು; ಅವಳು ವಿಶ್ವಮಾತೆಯಾಗುವಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ‘ಸತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುವಳು।

Verse 33

एवमुक्तस्तदा दक्षो नियोगाद्ब्रह्मणो मुनिः लब्ध्वा पुत्रीं ददौ साक्षात् सतीं रुद्राय सादरम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಮುನಿ ದಕ್ಷನು ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿಯೋಗದಿಂದ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಸ್ವತಃ ಆದರದಿಂದ ಸತಿಯನ್ನು ರುದ್ರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 34

धर्मस्य पत्न्यः श्रद्धाद्याः कीर्तिता वै त्रयोदश तासु धर्मप्रजां वक्ष्ये यथाक्रममनुत्तमम्

ಧರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯರು—ಶ್ರದ್ಧಾ ಮೊದಲಾದವರು—ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹದಿಮೂರು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಅವರೊಳಗಿಂದ ಧರ್ಮನ ಅನುತ್ತಮ ಸಂತಾನವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 35

कामो दर्पो ऽथ नियमः संतोषो लोभ एव च श्रुतस्तु दण्डः समयो बोधश्चैव महाद्युतिः

ಕಾಮ, ದರ್ಪ, ನಿಯಮ, ಸಂತೋಷ, ಲೋಭ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರುತಿ, ದಂಡ, ಸಮಯ, ಬೋಧ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ಎಂಬ ಮಹಾ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 36

अप्रमादश् च विनयो व्यवसायो द्विजोत्तमाः क्षेमं सुखं यशश्चैव धर्मपुत्राश् च तासु वै

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅವರಿಂದ ಅಪ್ರಮಾದ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ದೃಢ ಪ್ರಯತ್ನ (ವ್ಯವಸಾಯ) ಹುಟ್ಟಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೇಮ, ಸುಖ, ಯಶಸ್ಸು—ಇವುಗಳೂ ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 37

धर्मस्य वै क्रियायां तु दण्डः समय एव च अप्रमादस् तथा बोधो बुद्धेर्धर्मस्य तौ सुतौ

ಧರ್ಮವು ಕ್ರಿಯಾರೂಪವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದಂಡ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಪ್ರಮಾದ ಮತ್ತು ಬೋಧ—ಈ ಎರಡೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಅದರ ಪುತ್ರರೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 38

तस्मात्पञ्चदशैवैते तासु धर्मात्मजास्त्विह भृगुपत्नी च सुषुवे ख्यातिर्विष्णोः प्रियां श्रियम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹದಿನೈದು ಧರ್ಮಾತ್ಮಜರು ಜನಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಭೃಗುಪತ್ನಿ ಖ್ಯಾತಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

Verse 39

धातारं च विधातारं मेरोर्जामातरौ सुतौ प्रभूतिर्नाम या पत्नी मरीचेः सुषुवे सुतौ

ಮರೀಚಿಯ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಭೂತಿ ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಅವರು ಮೇರುವಿನ ಅಳಿಯರಾದರು. ಹೀಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರನು ವಂಶಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪಾಶಬಂಧಿತ ಪಶು-ಜೀವಗಳು ಶಿವಮುಖಿಯಾದಾಗಲೇ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 40

पूर्णमासं तु मारीचं ततः कन्याचतुष्टयम् तुष्टिर्ज्येष्ठा च वै दृष्टिः कृषिश्चापचितिस् तथा

ಮರೀಚಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಮಾಸನು ಜನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕನ್ಯೆಗಳ ಸಮೂಹವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು—ತುಷ್ಟಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ದೃಷ್ಟಿ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಅಪಚಿತಿ. ಈ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರನು ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿ, ಪಾಶಬಂಧಿತ ಪಶು-ಜೀವಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 41

क्षमा च सुषुवे पुत्रान् पुत्रीं च पुलहाच्छुभाम् कर्दमं च वरीयांसं सहिष्णुं मुनिसत्तमाः

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕ್ಷಮಾ ಪುಲಹನಿಂದ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಶುಭ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು—ಕರ್ಧಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಹಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಪುತ್ರಿ ಶುಭಾ।

Verse 42

तथा कनकपीतां स पीवरीं पृथिवीसमाम् प्रीत्यां पुलस्त्यश् च तथा जनयामास वै सुतान्

ಹಾಗೆಯೇ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನಿಸಿದನು; ಆ ಪ್ರೀತಿ ಕನಕಪೀತವರ್ಣದವಳು, ಪೀವರಿಯಾದ ದೇಹವಳಿದು, ಭೂಮಿಯಂತೆ ವಿಶಾಲಳಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 43

दत्तोर्णं वेदबाहुं च पुत्रीं चान्यां दृषद्वतीम् पुत्राणां षष्टिसाहस्रं संनतिः सुषुवे शुभा

ಶುಭ ಸಂನತಿಯೋ ದತ್ತೋರ್ಣ ಮತ್ತು ವೇದಬಾಹು ಎಂಬ ಪುತ್ರರನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೊಂದು ಪುತ್ರಿ ದೃಶದ್ವತಿಯನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಳು; ಜೊತೆಗೆ ಅವಳು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರನ್ನೂ ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।

Verse 44

क्रतोस्तु भार्या सर्वे ते वालखिल्या इति श्रुताः सिनीवालीं कुहूं चैव राकां चानुमतिं तथा

ಕ್ರತುಮುನಿಯ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ‘ವಾಲಖಿಲ್ಯರು’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಎಲ್ಲರೂ ಜನಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸೀನೀವಾಲೀ, ಕುಹೂ, ರಾಕಾ ಮತ್ತು ಅನುಮತিও ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು।

Verse 45

स्मृतिश् च सुषुवे पत्नी मुनेश्चाङ्गिरसस् तथा लब्धानुभावमग्निं च कीर्तिमन्तं च सुव्रता

ಅಂಗಿರಸ ಮುನಿಯ ಸುವ್ರತೆಯಾದ ಪತ್ನಿ ಸ್ಮೃತಿಯು ಲಬ್ಧಾನುಭಾವ ಹೊಂದಿದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ಕೀರ್ತಿಮಂತನನ್ನೂ ಪ್ರಸವಿಸಿದಳು।

Verse 46

अत्रेर्भार्यानसूया वै सुषुवे षट्प्रजास्तु याः तास्वेका कन्यका नाम्ना श्रुतिः सा सूनुपञ्चकम्

ಅತ್ರಿ ಮುನಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನಸೂಯಾ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆರು ಸಂತಾನಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರುತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆ ಇದ್ದಳು; ಆಕೆ ಐದು ಪುತ್ರರ ಗುಂಪನ್ನು ಹೆತ್ತಳು।

Verse 47

सत्यनेत्रो मुनिर्भव्यो मूर्तिरापः शनैश्चरः सोमश् च वै श्रुतिः षष्ठी पञ्चात्रेयास्तु सूनवः

ಅವನು ಸತ್ಯನೇತ್ರ, ಅವನು ಮುನಿ, ಅವನು ಭವ್ಯ—ಮಂಗಳಸ್ವರೂಪ. ಅವನ ಮೂರ್ತಿ ‘ಆಪಃ’—ಜಲತತ್ತ್ವ; ಅವನೇ ಶನೈಶ್ಚರ (ಶನಿ), ಅವನೇ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ). ಅವನೇ ಶ್ರುತಿ (ವೇದ), ಅವನೇ ಷಷ್ಠೀ, ಮತ್ತು ಅವನೇ ಅತ್ರಿಯ ಐದು ಪುತ್ರರು.

Verse 48

ऊर्जा वसिष्ठाद्वै लेभे सुतांश् च सुतवत्सला ज्यायसी पुण्डरीकाक्षान् वासिष्ठान् वरलोचना

ಜ್ಯೇಷ್ಠೆಯಾದ, ಸುತವತ್ಸಲೆಯಾದ, ವರಲೋಚನೆಯಾದ ಊರ್ಜಾ ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ‘ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವಾಸಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು।

Verse 49

रजः सुहोत्रो बाहुश् च सवनश्चानघस् तथा सुतपाः शुक्र इत्येते मुनेर्वै सप्त सूनवः

ರಜಃ, ಸುಹೋತ್ರ, ಬಾಹು, ಸವನ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನಘ, ಸುತಪಾ, ಶುಕ್ರ—ಇವರೇ ಆ ಮುನಿಯ ಏಳು ಪುತ್ರರು ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 50

यश्चाभिमानी भगवान् भवात्मा पैतामहो वह्निरसुः प्रजानाम् स्वाहा च तस्मात्सुषुवे सुतानां त्रयं त्रयाणां जगतां हिताय

ಅಭಿಮಾನೀ ಭಗವಾನ್, ಭವಸ್ವರೂಪಿ, ಪೈತಾಮಹ ವಹ್ನಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜ들의 ಪ್ರಾಣಸ್ವರೂಪಿ—ಅವನು ಸ್ವಾಹಾ ಮೂಲಕ ಮೂರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದನು, ತ್ರಿಲೋಕ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ.