Adhyaya 1

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकपञ्चाशो ऽध्यायः उपरिविभागः ऋषय ऊचुः भवता कथितः सम्यक् सर्गः स्वायंभुवस्ततः / ब्रह्माण्डस्यास्य विस्तारो मन्वन्तरविनिश्चयः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಐವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು; ಈಗ ಉಪರಿವಿಭಾಗ ಆರಂಭ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಯಂಭುವ (ಮನು) ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ, ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಮನ್ವಂತರಗಳ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನೀವು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ।

Verse 2

तत्रेश्वरेश्वरो देवो वर्णिभिर्धर्मतत्परैः / ज्ञानयोगरतैर्नित्यमाराध्यः कथितस्त्वया

ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ—ಈಶ್ವರೇಶ್ವರನಾದ ದೇವನು ಧರ್ಮತತ್ಪರರಾದ ವರ್ಣಿಗಳಿಂದಲೂ, ಜ್ಞಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ರತರಾದವರಿಂದಲೂ ಸದಾ ಆರಾಧ್ಯನು।

Verse 3

तद्वदाशेषसंसारदुः खनाशमनुत्तमम् / ज्ञानं ब्रह्मैकविषयं येन पश्येम तत्परम्

ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಮಸ್ತ ಸಂಸಾರದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಏಕೈಕ ವಿಷಯವಾಗಿರುವ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಮಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿರಿ; ಅದರಿಂದ ನಾವು ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ಕಾಣುವೆವು।

Verse 4

त्वं हि नारायणात्साक्षात् कृष्णद्वैपायनात् प्रभो / अवाप्ताखिलविज्ञानस्तत्त्वां पृच्छामहे पुनः

ಪ್ರಭೋ, ನೀವು ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣನಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರಿಂದಲೂ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದವರು; ಸಮಸ್ತ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ನಿಮಗೆ ನಾವು ಮತ್ತೆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 5

श्रुत्वा मुनीनां तद् वाक्यं कृष्णद्वैपायनं प्रभुम् / सूतः पौराणिकः स्मृत्वा भाषितुं ह्युपचक्रमे

ಮುನಿಗಳ ಆ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಸೂತನು ಪ್ರಭು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ನಂತರ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 6

अथास्मिन्नन्तरे व्यासः कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / आजगाम मुनिश्रेष्ठा यत्र सत्रं समासते

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಋಷಿಗಳು ಸತ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ।

Verse 7

तं दृष्ट्वा वेदविद्वांसं कालमेघसमद्युतिम् / व्यासं कमलपत्राक्षं प्रणेमुर्द्विजपुङ्गवाः

ವೇದಪಂಡಿತನಾದ, ಕಾಳಮೇಘದಂತೆ ದ್ಯುತಿಮಂತನಾದ, ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷನಾದ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ನೋಡಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 8

पपात दण्डवद् भूमौ दृष्ट्वासौ रोमहर्षणः / प्रदक्षिणीकृत्य गुरुं प्राञ्जलिः पार्श्वगो ऽभवत्

ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ರೋಮಹರ್ಷಣನು ದಂಡವತ್‌ವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು. ಗುರುವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।

Verse 9

पृष्टास्ते ऽनामयं विप्राः शौनकाद्या महामुनिम् / समाश्वास्यासनं तस्मै तद्योग्यं समकल्पयन्

ಶೌನಕಾದಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮುನಿಗಳು ಮಹಾಮುನಿಯ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು।

Verse 10

अथैतानब्रवीद् वाक्यं पराशरसुतः प्रभुः / कच्चिन्न तपसो हानिः स्वाध्यायस्य श्रुतस्य च

ಆಮೇಲೆ ಪರಾಶರಸುತನಾದ ಪ್ರಭು ವ್ಯಾಸನು ಅವರಿಗೆ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವೇದಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗಿಲ್ಲವೋ?”

Verse 11

ततः स सूतः स्वगुरुं प्रणम्याह महामुनिम् / ज्ञानं तद् ब्रह्मविषयं मुनीनां वक्तुमर्हसि

ನಂತರ ಸೂತನು ತನ್ನ ಗುರುವಾದ ಮಹಾಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮುನಿವರ್ಯ! ಬ್ರಹ್ಮವಿಷಯಕ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು.”

Verse 12

इमे हि मुनयः शान्तास्तापसा धर्मतत्पराः / शुश्रूषा जायते चैषां वक्तुमर्हसि तत्त्वतः

ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮುನಿಗಳು ಶಾಂತರು, ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು; ಇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣ-ಸೇವೆಯ ನಿಜವಾದ ಆಸೆ ಉದಯಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಅವರಿಗೆ ತತ್ತ್ವತಃ ಸತ್ಯವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬೇಕು.

Verse 13

ज्ञानं विमुक्तिदं दिव्यं यन्मे साक्षात् त्वयोदितम् / मुनीनां व्याहृतं पूर्वं विष्णुना कूर्मरूपिणा

ನೀವು ನನಗೆ ಸాక్షಾತ್ ಹೇಳಿದ ಆ ದಿವ್ಯ, ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಹಿಂದೆ ಕೂರ್ಮರೂಪಧಾರಿಯಾದ ವಿಷ್ಣುವೇ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದನು.

Verse 14

श्रुत्वा सूतस्य वचनं मुनिः सत्यवतीसुतः / प्रणम्य शिरसा रुद्रं वचः प्राह सुखावहम्

ಸೂತನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸತ್ಯವತೀಪುತ್ರನಾದ ಮುನಿ (ವ್ಯಾಸ) ಶಿರಸಾ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಸುಖಾವಹವಾದ ಕಲ್ಯಾಣಕರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 15

व्यास उवाच वक्ष्ये देवो महादेवः पृष्टो योगीश्वरैः पुरा / सनत्कुमारप्रमुखैः स्वयं यत्समभाषत

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸನತ್ಕುಮಾರಪ್ರಮುಖ ಯೋಗೀಶ್ವರರು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹಾದೇವನು ಸ್ವಯಂ ಏನು ಹೇಳಿದನೋ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 16

सनत्कुमारः सनकस्तथैव च सनन्दनः / अङ्गिरा रुद्रसहितो भृगुः परमधर्मवित्

ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸನಕ ಹಾಗೂ ಸನಂದನ; ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಿರಸ; ಮತ್ತು ಪರಮಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಭೃಗು—(ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು)।

Verse 17

कणादः कपिलो योगी वामदेवो महामुनिः / शुक्रो वसिष्ठो भगवान् सर्वे संयतमानसाः

ಕಣಾದ, ಯೋಗಿ ಕಪಿಲ, ಮಹಾಮುನಿ ವಾಮದೇವ, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ವಸಿಷ್ಠ—ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಯಮಿಗಳು; ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 18

परस्परं विचार्यैते संशयाविष्टचेतसः / तप्तवन्तस्तपो घोरं पुण्ये बदरिकाश्रमे

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಸಂಶಯದಿಂದ ಆವೃತಚಿತ್ತರಾಗಿ, ಪುಣ್ಯ ಬದರಿಕಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು।

Verse 19

अपश्यंस्ते महायोगमृषिं धर्मसुतं शुचिम् / नारायणमनाद्यन्तं नरेण सहितं तदा

ಆಗ ಅವರು ಮಹಾಯೋಗಿ ಋಷಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ಶುದ್ಧನನ್ನು—ಆದಿ ಅಂತವಿಲ್ಲದ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ನರನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 20

संस्तूय विविधैः स्तोत्रैः सर्वे वेदसमुद्भवैः / प्रणेमुर्भक्तिसंयुक्ता योगिनो योगवित्तमम्

ವೇದಸಮುದ್ಭವವಾದ ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಸಂಯುಕ್ತರಾದ ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳು ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಜ್ಞಾತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 21

विज्ञाय वाञ्छितं तेषां भगवानपि सर्ववित् / प्राह गम्भीरया वाचा किमर्थं तप्यते तपः

ಅವರ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಭಗವಾನ್ ಗಂಭೀರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು—“ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ತಪಸ್ಸು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ?”

Verse 22

अब्रुवन् हृष्टमनसो विश्वात्मानं सनातनम् / साक्षान्नारायणं देवमागतं सिद्धिसूचकम्

ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಸನಾತನ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಸాక్షಾತ್ ನಾರಾಯಣ ದೇವರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು; ಅವರು ಸಿದ್ಧಿಯ ಸೂಚಕವಾಗಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು।

Verse 23

वयं संशयमापन्नाः सर्वे वै ब्रह्मवादिनः / भवन्तमेकं शरणं प्रपन्नाः पुरुषोत्तमम्

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಸಂಶಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನಿನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನೇ ಶರಣಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇವೆ।

Verse 24

त्वं हि तद् वेत्थ परमं सर्वज्ञो भगवानृषिः / नारायणः स्वयं साक्षात् पुराणो ऽव्यक्तपूरुषः

ನೀನೇ ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಭಗವದೃಷಿ; ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಸ್ವಯಂ ನಾರಾಯಣ—ಆದಿ, ಅವ್ಯಕ್ತ ಪುರುಷನು।

Verse 25

नह्यन्यो विद्यते वेत्ता त्वामृते परमेश्वर / शुश्रूषास्माकमखिलं संशयं छेत्तुमर्हसि

ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಾ! ನಿನ್ನ ಹೊರತು (ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು) ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿದವನು ಇನ್ನಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರವಣಮಾಡಿ ಸೇವಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸು।

Verse 26

किं कारणमिदं कृत्स्नं को ऽनुसंसरते सदा / कश्चिदात्मा च का मुक्तिः संसारः किंनिमित्तकः

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣವೇನು? ಯಾರು ಸದಾ ಜನ್ಮ–ಮರಣ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ? ನಿಜಕ್ಕೂ ಆತ್ಮವಿದೆಯೇ? ಮುಕ್ತಿ ಎಂದರೆ ಏನು? ಸಂಸಾರ ಯಾವ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ?

Verse 27

कः संसारयतीशानः को वा सर्वं प्रपश्यति / किं तत् परतरं ब्रह्म सर्वं नो वक्तुमर्हसि

ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂಸಾರಚಕ್ರಕ್ಕೆ ನಡಿಸುವ ಆ ಈಶಾನನು ಯಾರು? ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವನು ಯಾರು? ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿಲ್ಲದ ಪರತರ ಬ್ರಹ್ಮವೇನು? ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಲು ಅರ್ಹನಾಗಿರು।

Verse 28

एवमुक्ते तु मुनयः प्रापश्यन् पुरुषोत्तमम् / विहाय तापसं रूपं संस्थितं स्वेन तेजसा

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮುನಿಗಳು ಪುರುಷೋತ್ತಮನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು. ತಾಪಸವೇಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 29

विभ्राजमानं विमलं प्रभामण्डलमण्डितम् / श्रीवत्सवक्षसं देवं तप्तजाम्बूनदप्रभम्

ಅವರು ಆ ದೇವನನ್ನು ಕಂಡರು—ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಲ—ಪ್ರಭಾಮಂಡಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನ ಧರಿಸಿದವನು, ಮತ್ತು ತಪ್ತ ಜಾಂಬೂನದ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುತನು।

Verse 30

शङ्खचक्रगदापाणिं शार्ङ्गहस्तं श्रियावृतम् / न दृष्टस्तत्क्षणादेव नरस्तस्यैव तेजसा

ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮಿ)ಯಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ನೋಡಲಾರನು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆತನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಅಭಿಭೂತನಾದನು।

Verse 31

तदन्तरे महादेवः शशाङ्काङ्कितशेखरः / प्रसादाभिमुखो रुद्रः प्रादुरासीन्महेश्वरः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಚಿಹ್ನಿತ ಶಿಖರನಾದ ಮಹಾದೇವ—ರುದ್ರ, ಮಹೇಶ್ವರ—ಪ್ರಸನ್ನಮುಖನಾಗಿ ಎದುರಿಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 32

निरीक्ष्य ते जगन्नाथं त्रिनेत्रं चन्द्रभूषणम् / तुष्टुवुर्हृष्टमनसो भक्त्या तं परमेश्वरम्

ಜಗನ್ನಾಥನಾದ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ, ಚಂದ್ರಭೂಷಣನಾದ ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕಂಡು, ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 33

जयेश्वर महादेव जय भूतपते शिव / जयाशेषमुनीशान तपसाभिप्रपूजित

ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಈಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಶಿವ, ಭೂತಪತಿ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಅಶೇಷ ಮುನಿಗಳ ಈಶಾನ—ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿತನೇ!

Verse 34

सहस्रमूर्ते विश्वात्मन् जगद्यन्त्रप्रवर्तक / जयानन्त जगज्जन्मत्राणसंहारकारण

ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಸಹಸ್ರಮೂರ್ತಿ, ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ಜಗದ್ಯಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವર્તಿಸುವವನೇ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಅನಂತ—ಜಗತ್ತಿನ ಜನನ, ರಕ್ಷಣೆ-ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರದ ಕಾರಣನೇ!

Verse 35

सहस्रचरणेशान शंभो योगीन्द्रवन्दित / जयाम्बिकापते देव नमस्ते परमेश्वर

ಸಹಸ್ರಚರಣನಾದ ಈಶಾನ, ಶಂಭೋ, ಯೋಗೀಂದ್ರರಿಂದ ವಂದಿತನೇ; ಜಯಾಂಬಿಕಾ-ಪತಿಯಾದ ದೇವ, ಪರಮೇಶ್ವರನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 36

संस्तुतो भगवानीशस्त्र्यम्बको भक्तवत्सलः / समालिङ्ग्य हृषीकेशं प्राह गम्भीरया गिरा

ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಕ್ತವತ್ಸಲ ತ್ರ್ಯಂಬಕನಾದ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು ಹೃಷೀಕೇಶನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಗಂಭೀರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದನು।

Verse 37

किमर्थं पुण्डरीकाक्ष मुनीन्द्रा ब्रह्मवादिनः / इमं समागता देशं किं वा कार्यं मयाच्युत

ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಈ ಮುನೀಂದ್ರರು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ? ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನನ್ನಿಂದ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ?

Verse 38

आकर्ण्य भगवद्वाक्यं देवदेवो जनार्दनः / प्राह देवो महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम्

ಭಗವಾನದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವನಾದ ಜನಾರ್ದನನು, ಪ್ರಸನ್ನಮುಖದಿಂದ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 39

इमे हि मुनयो देव तापसाः क्षीणकल्मषाः / अभ्यागता मां शरणं सम्यग्दर्शनकाङ्क्षिणः

ಹೇ ದೇವ, ಇವರು ತಪಸ್ವಿ ಮುನಿಗಳು; ಇವರ ಪಾಪಮಲಗಳು ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡಿವೆ; ಸಮ್ಯಗ್ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಶರಣಾಗಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ।

Verse 40

यदि प्रसन्नो भगवान् मुनीनां भावितात्मनाम् / सन्निधौ मम तज्ज्ञानं दिव्यं वक्तुमिहार्हसि

ಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ನಿಯಮಿತಾತ್ಮರಾದ ಮುನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಲು ಯೋಗ್ಯರು.

Verse 41

त्वं हि वेत्थ स्वमात्मानं न ह्यन्यो विद्यते शिव / ततस्त्वमात्मनात्मानं मुनीन्द्रेभ्यः प्रदर्शय

ಹೇ ಶಿವಾ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನೀನೇ ತಿಳಿಯಬಲ್ಲೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ (ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ) ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯರು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುನೀಂದ್ರರಿಗೆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು.

Verse 42

एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रोवाच मुनिपुङ्गवान् / प्रदर्शयन् योगसिद्धिं निरीक्ष्य वृषभध्वजम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಮುನಿಪುಂಗವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು; ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನ ಕಡೆ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟು, ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.

Verse 43

संदर्शनान्महेशस्य शङ्करस्याथ शूलिनः / कृतार्थं स्वयमात्मानं ज्ञातुमर्हथ तत्त्वतः

ಮಹೇಶ—ಶಂಕರ, ಶೂಲಧಾರಿ—ಅವರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನೀವು ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುತ್ತೀರಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ತತ್ತ್ವತಃ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಾತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯೋಗ್ಯರು.

Verse 44

प्रष्टुमर्हथ विश्वेशं प्रत्यक्षं पुरतः स्थितम् / ममैव सन्निधावेष यथावद् वक्तुमीश्वरः

ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು. ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಈ ಈಶ್ವರನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕ್ರಮದಿಂದ ಹೇಳಲು ಸಮರ್ಥನು.

Verse 45

निशम्य विष्णुवचनं प्रणम्य वृषभध्वजम् / सनत्कुमारप्रमुखाः पृच्छन्ति स्म महेश्वरम्

ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ವೃಷಭಧ್ವಜ ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸನತ್ಕುಮಾರ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 46

अथास्मिन्नन्तरे दिव्यमासनं विमलं शिवम् / किमप्यचिन्त्यं गगनादीश्वरार्हं समुद्बभौ

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿವ್ಯಾಸನವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು—ವಿಮಲ, ಶಿವಮಯ, ಮಂಗಳಕರ; ಅದು ಅಚಿಂತ್ಯ, ಗಗನಾಧೀಶ್ವರನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 47

तत्राससाद योगात्मा विष्णुना सह विश्वकृत् / तेजसा पूरयन् विश्वं भाति देवो महेश्वरः

ಅಲ್ಲಿ ಯೋಗಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ವಕರ್ತ ಮಹೇಶ್ವರನು ವಿಷ್ಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಸೀನನಾದನು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನೆಲ್ಲ ತುಂಬುತ್ತ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 48

तं ते देवादिदेवेशं शङ्करं ब्रह्मवादिनः / विभ्राजमानं विमले तस्मिन् ददृशुरासने

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ದೇವಾದಿದೇವೇಶ ಶಂಕರನನ್ನು, ಆ ವಿಮಲ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಭ್ರಾಜಮಾನನಾಗಿ ಕಂಡರು।

Verse 49

यं प्रपश्यन्तियोगस्थाः स्वात्मन्यात्मानमीश्वरमा / अनन्यतेजसं शान्तं शिवं ददृशिरे किल

ಯೋಗಸ್ಥರಾದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆ ಆತ್ಮವನ್ನು ಈಶ್ವರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ—ಅನನ್ಯ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ, ಶಾಂತ, ಶಿವಸ್ವರೂಪ; ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವರು ಅವನನ್ನೇ ಶಿವನೆಂದು ದರ್ಶಿಸಿದರು।

Verse 50

यतः प्रसूतिर्भूतानां यत्रैतत् प्रविलीयते / तमासनस्थं भूतानामीशं ददृशिरे किल

ಯಾರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಸಂಭವಿಸುವುದೋ, ಯಾರಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಲಯವಾಗುವುದೋ—ಆ ಭೂತಾಧಿಪತಿಯಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು, ಯೋಗಾಸನಸ್ಥನಾಗಿ, ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು।

Verse 51

यदन्तरा सर्वमेतद् यतो ऽभिन्नमिदं जगत् / स वासुदेवमासीनं तमीशं ददृशुः किल

ಯಾರ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಯಾರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ಭಿನ್ನವಲ್ಲವೋ—ಆ ಆಸೀನನಾದ ವಾಸುದೇವನನ್ನು, ಆ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು।

Verse 52

प्रोवाच पृष्टो भगवान् मुनीनां परमेश्वरः / निरीक्ष्य पुण्डरीकाक्षं स्वात्मयोगमनुत्तमम्

ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ಭಗವಾನ್ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನನ್ನೂ, ಸ್ವಾತ್ಮಯೋಗವೆಂಬ ಅನುತ್ತಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಅವಲೋಕಿಸಿ।

Verse 53

तच्छृणुध्वं यथान्यायमुच्यमानं मयानघाः / प्रशान्तमानसाः सर्वे ज्ञानमीश्वरभाषितम्

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಅನಘರೇ, ನಾನು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಶಾಂತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಈಶ್ವರಭಾಷಿತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡಿರಿ।