Adhyaya 7

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षटसाहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षष्ठो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच सृष्टिं चिन्तयतस्तस्य कल्पादिषु यथा पुरा / अबुद्धिपूर्वकः सर्गः प्रादुर्भूतस्तमोमयः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಷಷ್ಠ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತ. ಶ್ರೀಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಪಾರಂಭಗಳಂತೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ತಮೋಮಯ ಸರ್ಗವು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 2

तमो मोहो महामोहस्तामिस्त्रश्चान्धसंज्ञितः / अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः

ತಮಸ್ಸು, ಮೋಹ, ಮಹಾಮೋಹ, ತಾಮಿಸ್ರವೆಂಬ ಅಂಧಕಾರಮಯ ಭ್ರಮೆ, ಮತ್ತು ‘ಅಂಧಸ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿ—ಇವು ಐದು ಪರ್ವಗಳಿರುವ ಅವಿದ್ಯೆ; ಅದು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಜೀವನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 3

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतः सो ऽभिमानिनः / संवृतस्तमसा चैव बीजकम्भुवनावृतः

ಆ ಅಹಂಕಾರಬಂಧಿತ ತತ್ತ್ವ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸರ್ಗವು ಐದು ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಯಿತು; ಆದರೆ ಅದು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಬೀಜರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚಿತವಾಗಿ, ಲೋಕಗಳು ಆವೃತವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 4

वर्हिरन्तश्चाप्रकाशः स्तब्धो निः संज्ञ एव च / मुक्या नगा इति प्रोक्ता मुख्यसर्गस्तु स स्मृतः

ಅವರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಹುಲ್ಲಿನಂತಿತ್ತು; ಅವರು ಪ್ರಕಾಶರಹಿತರು, ಸ್ಥಬ್ಧರು, ಸಂಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದವರಂತೆ ಇದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ‘ಮುಖ್ಯಾ ನಗಾಃ’ (ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾವರ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು; ಅದೇ ‘ಮುಖ್ಯಸರ್ಗ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 5

तं दृष्ट्वासाधकं सर्गममन्यदपरं प्रभुः / तस्याभिध्यायतः सर्गस्तिर्यक्स्त्रोतो ऽभ्यवर्तत

ಆ ಸರ್ಗವು ಅಸಾಧಕ (ಅನುಪಯುಕ್ತ) ಎಂದು ಕಂಡು ಪ್ರಭುವು ಮತ್ತೊಂದು ಸರ್ಗವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು. ಅವನ ಅಭಿಧ್ಯಾನದಿಂದ ‘ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂಬ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು—ಅವರ ಜೀವಪ್ರವಾಹ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

Verse 6

यस्मात् तिर्यक् प्रवृत्तः स तिर्यक्स्त्रोतस्ततः स्मृतः / पश्वादयस्ते विख्याता उत्पथग्राहिणो द्विजाः

ಯಾವರ ಗತಿ ತಿರ್ಯಕವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದೋ, ಆದಕಾರಣ ಅವರು ‘ತಿರ್ಯಕ್-ಸ್ರೋತಸ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಪಶು ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು; ಅವರು ಉತ್ಪಥವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವವರು.

Verse 7

तमप्यसाधकं ज्ञात्वा सर्गमन्यं ससर्ज ह / ऊर्ध्वस्त्रोत इति प्रोक्तो देवसर्गस्तु सात्त्विकः

ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಸಾಧಕವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಅದು ‘ಊರ್ಧ್ವ-ಸ್ರೋತ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದೇ ದೇವಸರ್ಗ, ಸಾತ್ತ್ವಿಕಪ್ರಧಾನವಾದುದು.

Verse 8

ते सुखप्रतिबहुला बहिरन्तश्च नावृताः / प्रकाशा बहिरन्तश्च स्वभावाद् देवसंज्ञिताः

ಅವರು ಸುಖದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು; ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದವರು. ಸ್ವಭಾವತಃ ಒಳಹೊರಗೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ದೇವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

ततो ऽबिधायायतस्तस्य सत्याभिध्यायिनस्तदा / प्रादुरासीत् तदाव्यक्तादर्वाक्स्त्रोतस्तु साधकः

ನಂತರ ಅವರು ಸತ್ಯವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದರು; ಆಗ ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ‘ಅರ್ವಾಕ್-ಸ್ರೋತ’ ಎಂಬ ಸಾಧಕನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 10

ते च प्रकाशबहुलास्तमोद्रिक्ता रजोधिकाः / दुः खोत्कटाः सत्त्वयुता मनुष्याः परिकीर्तिता

ಅವರು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬಿದವರಾದರೂ ತಮಸ್ಸಿನ ಸ್ಪರ್ಶವಿದೆ; ರಜಸ್ಸು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದುಃಖ ತೀವ್ರ—ಆದರೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸತ್ತ್ವಯುತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ‘ಮನುಷ್ಯರು’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

तं दृष्ट्वा चापरं सर्गममन्यद् भगवानजः / तस्याभिध्यायतः सर्गं सर्गो भूतादिको ऽभवत्

ಆ ಪೂರ್ವಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅಜನ್ಮನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದನು. ಆ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಲೇ ‘ಭೂತಾದಿ’ ಸರ್ಗ—ಆದಿ ತತ್ತ್ವಗಳ ಉದ್ಭವ—ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 12

ते ऽपरिग्राहिणः सर्वे संविभागरताः पुनः / खादनाश्चाप्यशीलाश्च भूताद्याः परिकीर्तिताः / इत्येते पञ्च कथिताः सर्गा वै द्विजपुङ्गवाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಪರಿಗ್ರಾಹಿಗಳು, ಮತ್ತೆ ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿದ್ದರು; ಆದರೂ ಭಕ್ಷಣಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ಶೀಲವಿಲ್ಲದವರು—ಇವರನ್ನೇ ‘ಭೂತಾದಿ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೀಗೆ ಈ ಐದು ಸರ್ಗಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 13

प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस्तु सः / तन्मात्राणां द्वितीयस्तु भूतसर्गो हि स स्मृतः

ಮೊದಲ ಸರ್ಗ ‘ಮಹತ್’ ಉದ್ಭವ—ಅದು ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದದು. ಎರಡನೆಯದು ತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ; ಅದನ್ನೇ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭೂತಸರ್ಗ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 14

वैकारिकस्तृतीयस्तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः / इत्येष प्राकृतः सर्गः संभूतो ऽबुद्धिपूर्वकः

ಮೂರನೆಯ ಸರ್ಗ ‘ವೈಕಾರಿಕ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನೇ ‘ಐಂದ್ರಿಯಕ’—ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಉದ್ಭವ—ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಕೃತ ಸೃಷ್ಟಿ; ಚಿಂತಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಸಂಭವಿಸಿದದು.

Verse 15

मुख्यसर्गश्चतुर्थस्तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः / तिर्यक्स्त्रोतस्तु यः प्रोक्तस्तिर्यग्योन्यः स पञ्चमः

ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸರ್ಗ ‘ಮುಖ್ಯಸರ್ಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾವರಗಳು—ವೃಕ್ಷಾದಿ ಅಚಲ ಜೀವಗಳು—ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ‘ತಿರ್ಯಕ್ಸ್ರೋತಸ್’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ ಐದನೆಯ ಸರ್ಗ—ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿ, ಅಂದರೆ ಪಶುಯೋನಿಯ ಸೃಷ್ಟಿ.

Verse 16

तथोर्ध्वस्त्रोतसां षष्ठो देवसर्गस्तु स स्मृतः / ततोर्ऽवाक्स्त्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಊರ್ಧ್ವಸ್ರೋತಸ್ಸುಳ್ಳ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ದೇವಸರ್ಗವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅಧಃಸ್ರೋತಸ್ಸುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾನವಸರ್ಗವಾಗಿದೆ.

Verse 17

अष्टमो भौतिकः सर्गो भूतादीनां प्रकीर्तितः / नवमश्चैव कौमारः प्राकृता वैकृतास्त्विमे

ಎಂಟನೆಯದು ‘ಭೌತಿಕ’ ಸರ್ಗವೆಂದು—ಸ್ಥೂಲಭೂತಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಜೀವಪ್ರಕಟನೆಯೆಂದು—ಪ್ರಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂಬತ್ತನೆಯದು ‘ಕೌಮಾರ’ ಸರ್ಗ. ಇವು ಪ್ರಾಕೃತವೂ ವೈಕೃತವೂ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 18

प्राकृतास्तु त्रयः पूर्वे सर्गास्ते ऽबुद्धिपूर्वकाः / बुद्धिपूर्वं प्रवर्तन्ते मुख्याद्या मुनिपुङ्गवाः

ಓ ಮುನಿಪುಂಗವನೇ! ಮೊದಲಿನ ಮೂರು ಸರ್ಗಗಳು ಪ್ರಾಕೃತ; ಅವು ಬುದ್ಧಿಯ ಪೂರ್ವಗಮನವಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ‘ಮುಖ್ಯ’ ಮೊದಲಾದ ಸರ್ಗಗಳು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 19

अग्रे ससर्ज वै ब्रह्मा मानसानात्मनः समान् / सनकं सनातनं चैव तथैव च सनन्दनम् / ऋभुं सनात्कुमारं च पूर्वमेव प्रजापतिः

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ, ತನ್ನಂತೆಯೇ ಇರುವ ಮಾನಸಪುತ್ರ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು—ಸನಕ, ಸನಾತನ, ಸನಂದನ, ಋಭು ಮತ್ತು ಸನತ್ಕುಮಾರ.

Verse 20

पञ्चैते योगिनो विप्राः परं वैराग्यमास्थिताः / ईश्वरासक्तमनसो न सृष्टौ दधिरे मतिम्

ಈ ಐದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಯೋಗಿಗಳು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ತವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 21

तेष्वेवं निरपेक्षेषु लोकसृष्टौ प्रजापतिः / मुमोह मायया सद्यो मायिनः परमेष्ठिनः

ಹೀಗೆ ಆ ಲೋಕಸೃಷ್ಟಿ ಸ್ವಯಂ ನಿರಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಜಾಪತಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಎಂಬ ಮಹಾಮಾಯಾವಿ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದನು।

Verse 22

तं बोधयामास सुतं जगन्मायो महामुनिः / नारायणो महायोगी योगिचित्तानुरञ्जनः

ಆಗ ಜಗನ್ಮಾಯೆಯ ಅಧಿಷ್ಠಾತನಾದ ಮಹಾಮುನಿ ನಾರಾಯಣ—ಮಹಾಯೋಗಿ, ಯೋಗಿಗಳ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುವವನು—ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಬೋಧಿಸಿದನು।

Verse 23

बोधितस्तेन विश्वात्मा तताप परमं तपः / स तप्यमानो भगवान् न किञ्चित् प्रतिपद्यत

ಅವನಿಂದ ಬೋಧಿತನಾದ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಆ ಭಗವಂತನಿಗೂ ಏನೂ ಸಿದ್ಧಿಸಲಿಲ್ಲ—ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಫಲ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 24

ततो दीर्घेण कालेन दुखात् क्रोधो व्यजायत / क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रु बिन्दवः

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬಳಿಕ ದುಃಖದಿಂದ ಕ್ರೋಧವು ಉದಯವಾಯಿತು; ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅಶ್ರುಬಿಂದುಗಳು ಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿದವು।

Verse 25

भ्रुकुटीकुटिलात् तस्य ललाटात् परमेश्वरः / समुत्पन्नो महादेवः शरण्यो नीललोहितः

ಅವನ ಭ್ರೂಕುಟಿಯಿಂದ ವಕ್ರವಾದ ಲಲಾಟದಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು—ಮಹಾದೇವ, ಶರಣ್ಯ, ನೀಲಲೋಹಿತ (ನೀಲಿ-ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ರುದ್ರ)।

Verse 26

स एव भगवानीशस्तेजोराशिः सनातनः / यं प्रपश्यन्ति विद्वांसः स्वात्मस्थं परमेश्वरम्

ಅವನೇ ಏಕೈಕ ಭಗವಾನ್ ಈಶ್ವರನು, ಸನಾತನ ದಿವ್ಯ ತೇಜೋರಾಶಿ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

ओङ्कारं समनुस्मृत्य प्रणम्य च कृताञ्जलिः / ताम भगवान् ब्रह्मा सृजेमा विविधाः प्रजाः

ಪವಿತ್ರ ಓಂಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಾನಾವಿಧ ಪ್ರಜைகளை ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 28

निशम्य भगवान् वाक्यं शङ्करो धर्मवाहनः / स्वात्मना सद्शान् रुद्रान् ससर्ज मनसा शिवः / कपर्दिनो निरातङ्कांस्त्रिनेत्रान् नीललोहितान्

ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಧರ್ಮವಾಹನ ಭಗವಾನ್ ಶಂಕರ—ಶಿವನು ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತನ್ನಂತೆಯೇ ರುದ್ರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು: ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ನಿರ್ಭಯರು, ತ್ರಿನೇತ್ರರು, ನೀಲ-ಲೋಹಿತ ವರ್ಣದವರು।

Verse 29

तं प्राह भगवान् ब्रह्मा जन्ममृत्युयुताः प्रजाः / सृजेति सो ऽब्रवीदीशो नाहं मृत्युजरान्विताः / प्रजाः स्त्रक्ष्ये जगन्नाथ सृज त्वमशुभाः प्रजाः

ಅವನಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಯುಕ್ತ ಪ್ರಜಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.” ಆದರೆ ಈಶ್ವರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ಮರಣ-ಜರೆಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂತತಿಯನ್ನು ನಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನೇ ಆ ಅಶುಭ (ಮರ್ತ್ಯ) ಪ್ರಜಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.”

Verse 30

निवार्य च तदा रुद्रं ससर्ज कमलोद्भवः / स्थानाभिमानिनः सर्वान् गदतस्तान् निबोधत

ಆಮೇಲೆ ರುದ್ರನನ್ನು ತಡೆದು ಕಮಲೋದ್ಭವ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅವನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿರಿ।

Verse 31

अपो ऽग्निरन्तरिक्षं च द्यौर्वायुः पृथिवी तथा / नद्यः समुद्राः शैलाश्च वृक्षा वीरुध एव च

ಜಲ, ಅಗ್ನಿ, ಅಂತರಿಕ್ಷ, ದ್ಯೌ (ಆಕಾಶ), ವಾಯು ಮತ್ತು ಪೃಥ್ವಿ; ನದಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ವೃಕ್ಷಗಳು, ಲತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಔಷಧಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯಕ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ।

Verse 32

लवाः काष्ठाः कलाश्चैव मुहूर्ता दिवसाः क्षपाः / अर्धमासाश्च मासाश्च अयनाब्दयुगादयः

ಲವ, ಕಾಷ್ಠ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಮುಹೂರ್ತ; ದಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ; ಅರ್ಧಮಾಸ ಮತ್ತು ಮಾಸ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಯನ, ವರ್ಷ, ಯುಗ ಮೊದಲಾದವು—ಇವು ಕಾಲದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಭಾಗಗಳು।

Verse 33

स्थानाबिमानिनः सृष्ट्वा साधकानसृजत् पुनः / मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् / दक्षमत्रिं वसिष्ठं च धर्मं संकल्पमेव च

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಭಿಮಾನದಿಂದಿರುವ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸಿದ್ಧ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು—ಮರೀಚಿ, ಭೃಗು, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಕ್ರತು, ದಕ್ಷ, ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪವೂ।

Verse 34

प्राणाद् ब्रह्मासृजद् दक्षं चक्षुषश्च मरीचिनम् / शिरसो ऽङ्गिरसं देवो हृदयाद् भृगुमेव च

ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ದಕ್ಷನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು, ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಮರೀಚಿಯನ್ನು; ದೇವನು ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಂಗಿರಸನನ್ನು ಮತ್ತು ಹೃದಯದಿಂದ ಭೃಗುವನ್ನೂ ಉತ್ಪನ್ನಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 35

श्रोत्राभ्यामत्रिनामानं धर्मं च व्यवसायतः / संकल्पं चैव संकल्पात् सर्वलोकपितामहः

ಸರ್ವಲೋಕಪಿತಾಮಹನು ಎರಡು ಕಿವಿಗಳಿಂದ ಅತ್ರಿ ಎಂಬ ಋಷಿಯನ್ನು, ದೃಢ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಧರ್ಮವನ್ನು, ಮತ್ತು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದಲೇ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 36

पुलस्त्यं च तथोदानाद् व्यनाच्च पुलहं मुनिम् / अपानात् क्रतुमव्यग्रं समानाच्च वसिष्ठकम्

ಉದಾನದಿಂದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಉತ್ಪನ್ನನಾದನು; ವ್ಯಾನದಿಂದ ಮುನಿ ಪುಲಹನು. ಅಪಾನದಿಂದ ಅವ್ಯಗ್ರನಾದ ಕ್ರತು, ಸಮಾನದಿಂದ ವಸಿಷ್ಠನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು।

Verse 37

इत्येते ब्रह्मणा सृष्टाः साधका गृहमेधिनः / आस्थाय मानवं रूपं धर्मस्तैः संप्रवर्तितः

ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸಾಧಕರಾದ ಗೃಹಮೇಧಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಧರ್ಮವು ಮಾನವರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವರ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು।

Verse 38

ततो देवासुरपितृन् मनुष्यांश्च चतुष्टयम् / सिसृक्षुरम्भांस्येतानि स्वमात्मानमयूयुजत्

ನಂತರ ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಎಂಬ ಚತುರ್ವಿಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿ ಆ ಆದಿಜಲಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮವನ್ನು ಯೋಗಿಸಿದನು।

Verse 39

युक्तात्मनस्तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः / ततो ऽस्य जघनात् पूर्वमसुरा जज्ञिरे सुताः

ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಆತ್ಮವು ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವನಲ್ಲಿ ತಮೋಗುಣವೇ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವನ ಜಘನದ ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಅಸುರರು ಪುತ್ರರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು।

Verse 40

उत्ससर्जासुरान् सृष्ट्वा तां तनुं पुरुषोत्तमः / सा चोत्सृष्टा तनुस्तेन सद्यो रात्रिरजायत / सा तमोबहुला यस्मात् प्रजास्तस्यांस्वपन्त्यतः

ಅಸುರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಅವನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರಾತ್ರಿ ಜನಿಸಿತು; ಅದು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

सत्त्वमात्रत्मिकां देवस्तनुमन्यामगृह्णत / ततो ऽस्य मुखतो देवा दीव्यतः संप्रजज्ञिरे

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ಸತ್ತ್ವಮಾತ್ರಮಯವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ದಿವ್ಯ ತನುವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಅವನ ಮುಖದಿಂದ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದರು.

Verse 42

त्यक्ता सापि तनुस्तेन सत्त्वप्रायमभूद् दिनम् / तस्मादहो धर्मयुक्ता देवताः समुपासते

ಅವನು ಆ ತನುವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಅದರಿಂದ ‘ಹಗಲು’ ಸತ್ತ್ವಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯವಾಯಿತು. ಆದಕಾರಣ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಆ (ಹಗಲು/ಸ್ಥಿತಿ)ಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

सत्त्वमात्रात्मिकामेव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् / पितृवन्मन्यमानस्य पितरः संप्रजज्ञिरे

ನಂತರ ಅವನು ಸತ್ತ್ವಮಾತ್ರಮಯವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ತನುವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಂದೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಪಿತೃಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದರು.

Verse 44

उत्ससर्ज पितृन् सृष्ट्वा ततस्तामपि विश्वसृक् / सापविद्धा तनुस्तेन सद्यः सन्ध्या व्यजायत

ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ಆ ತನುವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆ ತ್ಯಕ್ತ ರೂಪದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಪವಿತ್ರ ‘ಸಂಧ್ಯಾ’ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 45

तस्मादहर्देवतानां रात्रिः स्याद् देवविद्विषाम् / तयोर्मध्ये पितॄणां तु मूर्तिः सन्ध्या गरीयसी

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ‘ಹಗಲು’ ಆಗಿರುವುದು ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳಿಗೆ ‘ರಾತ್ರಿ’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಪಿತೃಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ‘ಸಂಧ್ಯಾ’ಯೇ.

Verse 46

तस्माद् देवासुराः सर्वे मनवो मानवास्तथा / उपासते तदा युक्ता रात्र्यह्नोर्मध्यमां तनुम्

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಸುರರೆಲ್ಲರೂ, ಮನುಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರೂ—ಸಂಯಮಯುಕ್ತರಾಗಿ—ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಧ್ಯಮ ತನು’ವನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 47

रजोमात्रात्मिकां ब्रह्मा तनुमन्यामगृह्णत / ततो ऽस्य जज्ञिरे पुत्रा मनुष्या रजसावृताः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ರಜೋಗುಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇನ್ನೊಂದು ತನುವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಆ ರೂಪದಿಂದಲೇ ರಜಸಿನಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿ ಚೋದಿತರಾದ ಮಾನವರು—ಅವನ ಪುತ್ರರು—ಜನಿಸಿದರು।

Verse 48

तामप्याशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः / ज्योत्स्त्रा सा चाभवद्विप्राः प्राक्सन्ध्या याबिधीयते

ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪತಿಯು ಆ ತನುವನ್ನೂ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಅದು ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ (ಪ್ರಭೆ)ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇದನ್ನೇ ‘ಪ್ರಾಕ್-ಸಂಧ್ಯಾ’ ಅಂದರೆ ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

ततः स भगवान् ब्रह्मा संप्राप्य द्विजपुङ्गवाः / मूर्ति तमोरजः प्रायां पुनरेवाभ्ययूयुजत्

ನಂತರ ಆ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಓ ದ್ವಿಜಪುಂಗವರೇ, ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯಲೆಂದು, ತಮಸ್-ರಜಸ್ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಯುಕ್ತನಾದನು।

Verse 50

अन्धकारे क्षुधाविष्टा राक्षसास्तस्य जज्ञिरे / पुत्रास्तमोरजः प्राया बलिनस्ते निशाचराः

ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನಿಂದ ಜನಿಸಿದರು. ಆ ನಿಶಾಚರರು ತಮೋಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರರಾಗಿದರು।

Verse 51

सर्पा यक्षास्तथा बूता गन्धर्वाः संप्रजज्ञिरे / रजस्तमोभ्यामाविष्टांस्ततो ऽन्यानसृजत् प्रभुः

ಆಗ ಸರ್ಪಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪ್ರಭುವು ರಜಸ್ಸು-ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವಿಷ್ಟರಾದ ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 52

वयांसि वयसः सृष्ट्वा अवयो वक्षसो ऽसृजत् / मुखतो ऽजान् ससर्जान्यान् उदराद्गाश्चनिर्ममे

ಕಾಲಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ತನ್ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಿಂದ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು. ಮುಖದಿಂದ ಆಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ, ಉದರದಿಂದ ಹಸುಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 53

पद्भ्याञ्चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् / उष्ट्रानश्वतरांश्चैव न्यङ्कूनन्यांश्व जातयः / औपध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस्तस्य जज्ञिरे

ಅವನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಕುದುರೆಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಕತ್ತೆಗಳು, ಗವಯಗಳು ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂಟೆಗಳು, ಖಚ್ಚರಗಳು, ನ್ಯಂಕು ಎಂಬ ಮೃಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಗಳೂ. ಅವನ ದೇಹರೋಮಗಳಿಂದ ಫಲ-ಮೂಲಧಾರಿಣಿ ಔಷಧಿ-ವನಸ್ಪತಿಗಳು ಜನ್ಮಿಸಿದವು.

Verse 54

गायत्रं च ऋचं चैव त्रिवृत्साम रथन्तरम् / अग्निष्टोमं च यज्ञानां निर्ममे प्रथमान्मुखात्

ಮೊದಲ ಮುಖದಿಂದ ಅವನು ಗಾಯತ್ರೀ ಛಂದಸ್ಸು, ಋಕ್ ಮಂತ್ರ, ತ್ರಿವೃತ್ ಸಾಮ, ರಥಂತರ ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರವಾದ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 55

यजूंषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा / बृहत्साम तथोक्थं च दक्षिणादसृजन्मुखात्

ದಕ್ಷಿಣ ಮುಖದಿಂದ ಅವನು ಯಜುಃ ಮಂತ್ರಗಳು, ತ್ರೈಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸು, ಪಂಚದಶ ಸ್ತೋಮ, ಬೃಹತ್ ಸಾಮ ಮತ್ತು ಉಕ್ಥ ಪಠಣವನ್ನು ಸೃಜಿಸಿದನು.

Verse 56

सामानि जागतं छन्दस्तोमं सप्तदशं तथा / वैरूपमतिरात्रं च पश्चिमादसृजन्मुखात्

ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪಶ್ಚಿಮಮುಖದಿಂದ ಸಾಮಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಜಗತೀ ಛಂದಸ್ಸು, ಹದಿನೇಳು ಸ್ತೋತ್ರಗಳ ಛಂದಸ್ತೋಮ ಕರ್ಮ, ಹಾಗೆಯೇ ವೈರൂപ ಮತ್ತು ಅತಿರಾತ್ರ ಸೋಮಯಾಗಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು।

Verse 57

एकविशमथर्वाणमाप्तोर्यामाणमेव च / अनुष्टुभं सवैराजमुत्तरादसृजन्मुखात्

ಪರಮೇಶ್ವರನ ಉತ್ತರಮುಖದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ಅಥರ್ವವೇದ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತೋರ್ಯಾಮ ಕರ್ಮ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಷ್ಟುಭ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ವೈರಾಜವೂ ಪ್ರಕಟವಾದವು।

Verse 58

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस्तस्य जज्ञिरे / ब्रह्मणो हि प्रजासर्गं सृजतस्तु प्रजापतेः

ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ-ನಿಮ್ನ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ಭೂತಗಳು ಜನಿಸಿದವು।

Verse 59

सृष्ट्वा चतुष्टयं सर्गं देवर्षिपितृमानुषम् / ततो ऽसृजच्च भूतानि स्थावराणि चराणि च

ದೇವ, ಋಷಿ, ಪಿತೃ, ಮಾನವ ಎಂಬ ಚತುರ್ವಿಧ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಂತರ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಂಬ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಭೂತಜೀವಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 60

यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वांस्तथैवाप्सरसः शुभाः / नरकिन्नररक्षांसि वयः पुशुमृगोरगान् / अव्ययं च व्ययं चैव द्वयं स्थावरजङ्गमम्

ಅವನು ಯಕ್ಷರು, ಪಿಶಾಚರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಶುಭ ಅಪ್ಸರಸರು; ನರರು, ಕಿನ್ನರರು, ರಾಕ್ಷಸರು; ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಶುಗಳು, ಮೃಗಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಜಗತ್ತು ಅವ್ಯಯ-ವ್ಯಯ, ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಂಬ ದ್ವಿವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 61

तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्टौ प्रतिपेदिरे / तान्येव ते प्रपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

ಪೂರ್ವಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆ ಜೀವಿಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದರೋ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವಾಗ ಅವರು ಅದೇ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 62

हिंस्त्राहिंस्त्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्मावृतानृते / तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते

ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಅಹಿಂಸೆ, ಮೃದುತೆ ಅಥವಾ ಕ್ರೂರತೆ, ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಅಧರ್ಮ, ಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಅಸತ್ಯ—ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾವ ಬೆಳೆದಿದೆಯೋ ಜೀವಿಗಳು ಅದೇ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದೇ ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 63

महाभूतेषु नानात्वमिन्द्रियार्थेषु मूर्तिषु / विनियोगं च भूतानां धातैव विदधात् स्वयम्

ಮಹಾಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದೇಹರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೈವಿಧ್ಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಜೀವಿಗಳ ಕಾರ್ಯವಿನಿಯೋಗ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಧಾತೃ (ವಿಧಾತೃ) ಸ್ವತಃ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 64

नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् / वेदशब्देभ्य एवादौ निर्ममे स महेश्वरः

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ವೇದಶಬ್ದಗಳಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳ ನಾಮರೂಪಗಳನ್ನೂ, ಕೃತ್ಯ-ವಿಧಿಗಳ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 65

आर्षाणि चैव नामानि याश्च वेदेषु दृष्टयः / शर्वर्यन्ते प्रसूतानां तान्येवैभ्यो ददात्यजः

ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿಯೂ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆಯೂ ಇರುವ ನಾಮಗಳನ್ನು, ಸಂತಾನ ಜನಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಜ (ಅಜನ್ಮ) ಪ್ರಭು ಅವರಿಗೆ ಅದೇ ನಾಮಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 66

यथर्तावृतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये / दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा भावा युगादिषु

ಋತುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪರಿವರ್ತನಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ, ಅವೇ ಅದೇ ಋತುಚಿಹ್ನಗಳಾಗಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯುಗಾದಿ ಕಾಲವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಸ್ಥಿತಿಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ।