Adhyaya 5

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वंविभागे चतुर्थो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच स्वयंभुवो विवृत्तस्य कालसंख्या द्विजोत्तमाः / न शक्यते समाख्यातुं बहुवर्षैरपि स्वयम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಶ್ರೀಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಸ್ವಯಂಭುವ (ಮನು) ಚಕ್ರದ ವಿಸ್ತಾರದ ಕಾಲಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಹೇಳಿದರೂ, ನಾನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾರೆನು।

Verse 2

कालसंख्या समासेन परार्धद्वयकल्पिता / स एव स्यात् परः कालः तदन्ते प्रतिसृज्यते

ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕಾಲಸಂಖ್ಯೆ ಎರಡು ಪರಾರ್ಧಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಪರಮ ಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 3

निजेन तस्य मानेन आयुर्वर्षशतं स्मृतम् / तत् पराख्यं तदर्धं च परार्धमभिदीयते

ಅದರ ಸ್ವಮಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಆಯುಷ್ಯ ನೂರು ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ‘ಪರ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಅರ್ಧ ‘ತದರ್ಧ’, ಅದರದೂ ಅರ್ಧ ‘ಪರಾರ್ಧ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

काष्ठा पञ्चदश ख्याता निमेषा द्विजसत्तमाः / काष्ठास्त्रिंशत् कला त्रिंशत् कला मौहूर्तिकी गतिः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಹದಿನೈದು ನಿಮೇಷಗಳು ಒಂದು ಕಾಷ್ಠಾ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಮೂವತ್ತು ಕಾಷ್ಠೆಗಳು ಒಂದು ಕಲಾ; ಮೂವತ್ತು ಕಲೆಗಳು ಸೇರಿ ‘ಮುಹೂರ್ತ’ವೆಂಬ ಕಾಲಗತಿ (ಮಾಪ) ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

तावत्संख्यैरहोरात्रं मुहूर्तैर्मानुषं स्मृतम् / अहोरात्राणि तावन्ति मासः पक्षद्वयात्मकः

ಅದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮುಹೂರ್ತಗಳಿಂದ ಮಾನವರ ಅಹೋರಾತ್ರ (ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ) ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟೇ ಅಹೋರಾತ್ರಗಳಿಂದ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಾಸ (ತಿಂಗಳು) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 6

तैः षड्भिरयनं वर्षं द्वे ऽयने दक्षिणोत्तरे / अयनं दक्षिणं रात्रिर्देवानामुत्तरं दिनम्

ಆ ಆರು ಋತುಗಳಿಂದ ಅಯನವಾಗಿ ವರ್ಷ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಎರಡು ಅಯನಗಳು—ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ. ದಕ್ಷಿಣಾಯನ ದೇವರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ, ಉತ್ತರಾಯನ ಅವರಿಗೆ ದಿನ.

Verse 7

दिव्यैर्वर्षसहस्त्रैस्तु कृतत्रेतादिसंज्ञितम् / चतुर्युगं द्वादशभिः तद्विभागं निबोधत

ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಸಹಸ್ರಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ ಮೊದಲಾದ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಯುಗಚಕ್ರವನ್ನು ‘ಚತುರ್ಯುಗ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ವಿಭಾಗವು ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿ.

Verse 8

चत्वार्याहुः सहस्त्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम् / तस्य तावच्छती सन्ध्या सन्ध्यांशश्च कृतस्य तु

ಕೃತ (ಸತ್ಯ) ಯುಗವು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಆರಂಭದ ಸಂಧ್ಯೆ ಅಷ್ಟೇ ನೂರಿನ ಪ್ರಮಾಣದದು; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃತ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದ ಸಂಧ್ಯಾಂಶವೂ ಅಷ್ಟೇ ನೂರಿನ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 9

त्रिशती द्विशती सन्ध्या तथा चैकशती क्रमात् / अंशकं षट्शतं तस्मात् कृसन्ध्यांशकं विना

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆ ಮೂರು ನೂರು, ಎರಡು ನೂರು, ನಂತರ ಒಂದು ನೂರು ಜಪಗಳಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃ-ಸಂಧ್ಯಾ ಅಂಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಟ್ಟು ಆರು ನೂರು ಅಂಶಗಳು ಆಗುತ್ತವೆ.

Verse 10

त्रिद्व्येकसाहस्त्रमतो विना सन्ध्यांशकेन तु / त्रेताद्वापरतिष्याणां कालज्ञाने प्रकीर्तितम्

ಸಂಧ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಸಂಧ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕಾಲಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ ಮತ್ತು ತಿಷ್ಯ (ಕಲಿ) ಯುಗಗಳ ಅವಧಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು, ಎರಡು, ಒಂದು ಸಾವಿರ (ವರ್ಷ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

एतद् द्वादशसाहस्त्रं साधिकं परिकल्पितम् / तदेकसप्ततिगुणं मनोरन्तरमुच्यते

ಇದು (ಈ ಚಕ್ರ) ಸ್ವಲ್ಪ ಅಧಿಕ ಭಾಗসহ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ (ವರ್ಷ) ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪಟ್ಟು ‘ಮನ್ವಂತರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 12

ब्रह्मणो दिवसे विप्रा मनवः स्युश्चतुर्दश / स्वायंभुवादयः सर्वे ततः सावर्णिकादयः

ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮನುಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಾಯಂಭುವನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ ಸಾವರ್ಣಿ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपर्वता / पूर्णं युगसहस्त्रं वै परिपाल्या नरेश्वरैः

ಆ ನರೇಶ್ವರರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ—ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ—ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.

Verse 14

मन्वन्तरेण चैकेन सर्वाण्येवान्तराणि वै / व्याख्यातानि न संदेहः कल्पं कल्पेन चैव हि

ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಮನ್ವಂತರವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಂತರ್ಕಾಲಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆಯೇ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಕಲ್ಪವನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ ಇತರ ಕಲ್ಪಗಳೂ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ.

Verse 15

ब्राह्ममेकमहः कल्पस्तावती रात्रिरिष्यते / चतुर्युगसहस्त्रं तु कल्पमाहुर्मनीषिणः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ‘ಕಲ್ಪ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಅಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘವಾದ ಕಾಲವನ್ನು ಅವನ ರಾತ್ರಿಯೆಂದು ಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದು ಕಲ್ಪವು ಚತುರ್ಯುಗಗಳ ಸಾವಿರ ಚಕ್ರಗಳೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

त्रीणि कल्पशतानि स्युः तथा षष्टिर्द्विजोत्तमाः / ब्रह्मणः कथितं वर्षं पराख्यं तच्छतं विदुः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಮೂರು ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅರವತ್ತು ಕಲ್ಪಗಳು—ಇವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ‘ಪರಾಖ್ಯ’ ಎಂಬ ಒಂದು ವರ್ಷವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಶತ-ಗಣನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 17

तस्यान्ते सर्वतत्त्वानां स्वहेतौ प्रकृतौ लयः / तेनायं प्रोच्यते सद्भिः प्राकृतः प्रतिसंचरः

ಆ ಚಕ್ರದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತತ್ತ್ವಗಳೂ ತಮ್ಮ ಕಾರಣರೂಪವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಾಕೃತ ಪ್ರತಿಸಂಚರ’—ಅಂದರೆ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮರಳುವ ಲಯ—ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 18

ब्रह्मनारायणेशानां त्रयाणां प्रकृतौ लयः / प्रोच्यते कालयोगेन पुनरेव च संभवः

ಬ್ರಹ್ಮ, ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಈಶಾನ (ಶಿವ)—ಈ ಮೂವರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುವುದು ಕಾಲಯೋಗದಿಂದೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಕಾಲಸಂಯೋಗದಿಂದ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

एवं ब्रह्मा च भूतानि वासुदेवो ऽपि शङ्करः / कालेनैव तु सृज्यन्ते स एव ग्रसते पुनः

ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನೂ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳೂ, ವಾಸುದೇವನೂ, ಶಂಕರನೂ ಸಹ ಕೇವಲ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅದೇ ಕಾಲವೇ ಮತ್ತೆ ಅವರನ್ನು ಗ್ರಸಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 20

अनादिरेष भगवान् कालो ऽनन्तो ऽजरो ऽमरः / सर्वगत्वात् स्वतन्त्रत्वात् सर्वात्मासौ महेश्वरः

ಈ ಭಗವಾನ್ ಕಾಲನು ಅನಾದಿ, ಅನಂತ, ಅಜರ, ಅಮರ. ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತನಾಗಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿಯೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಆ ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಎಲ್ಲರ ಅಂತರಾತ್ಮ.

Verse 21

ब्रह्माणो बहवो रुद्रा ह्यन्ये नारायणादयः / एको हि भगवानीशः कालः कविरिति श्रुति

ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮರು, ಅನೇಕ ರುದ್ರರು, ಹಾಗೆಯೇ ನಾರಾಯಣಾದಿ ಇತರ ದೇವಾಧಿಪತಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಆದರೆ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು ಒಬ್ಬನೇ—ಅವನೇ ಕಾಲ, ಸರ್ವಜ್ಞ ದ್ರಷ್ಟಾ—ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

Verse 22

एकमत्र व्यतीतं तु परार्धं ब्रह्मणो द्विजाः / सांप्रतं वर्तते तद्वत् तस्य कल्पो ऽयमष्टमः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಆಯುಷ್ಯದ ಒಂದು ಪರಾರ್ಧ ಕಳೆದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದ ಪರಾರ್ಧ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ—ಆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲ್ಪ ಎಂಟನೆಯದು.

Verse 23

यो ऽतीतः सप्तमः कल्पः पाद्म इत्युच्यते बुधैः / वाराहो वर्तते कल्पः तस्य वक्ष्यामि विस्तरम्

ಕಳೆದ ಏಳನೆಯ ಕಲ್ಪವನ್ನು ಪಂಡಿತರು ‘ಪಾದ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ‘ವಾರಾಹ’ ಕಲ್ಪ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ; ಅದರ ವಿವರವನ್ನು ನಾನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.