Adhyaya 47
Sapta-dvīpa Cosmography and the Vision of Śvetadvīpa–Vaikuṇṭha
ಪುರಾಣೀಯ ವಿಶ್ವನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ ಸೂತನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಾಚೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ದ್ವೀಪ-ಖಂಡಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಲಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಧರ್ಮಮಯ ಸುಖಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಮಪೂಜೆಯಿಂದ ಸೋಮಸಾಯುಜ್ಯ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಶಾಲ್ಮಲೀ, ಕುಶ, ಕ್ರೌಂಚ ಮತ್ತು ಶಾಕ ದ್ವೀಪಗಳು—ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು, ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು, ಹೆಸರಿತ ಜನ/ವರ್ಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಭಕ್ತಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಯು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ (ಮಹಾದೇವ), ಸೂರ್ಯ; ಅವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸಾರೂಪ್ಯ, ಸಾಲೋಕ್ಯಾದಿ ಹಂತ ಹಂತದ ಸಾಧನೆಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರೋದ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿತ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪ—ಅಲ್ಲಿ ರೋಗ, ಭಯ, ಲೋಭ, ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲ; ಯೋಗ, ಮಂತ್ರ, ತಪಸ್ಸು, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾರಾಯಣನ ಭಜನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೈಕುಂಠ/ನಾರಾಯಣಪುರದ ದಿವ್ಯ ನಗರಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೇಷಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಿಯು, ಅವನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ. ಉಪಸಂಹಾರ: ನಾರಾಯಣನಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿ ಅವನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ—ಅವನೇ ಪರಮ ಗತಿ.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे षट्चत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच जम्बूद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः / संवेष्टयित्वा क्षारोदं प्लक्षद्वीपो व्यवस्थितः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಜಂಬೂದ್ವೀಪವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದ್ವಿಗುಣ ಅಗಲದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿ, ಕ್ಷಾರೋದ (ಉಪ್ಪುನೀರು) ಸಾಗರವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 2
प्लक्षद्वीपे च विप्रेन्द्राः सप्तासन् कुलपर्वताः / ऋज्वायताः सुपर्वाणः सिद्धसङ्घनिषेविताः
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು ಇದ್ದವು—ನೇರವಾಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು, ಸುಶಿಖರಗಳಿಂದ ಸುಗಠಿತವಾದವು, ಸಿದ್ಧಸಂಘಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದವು।
Verse 3
गोमेदः प्रथमस्तेषां द्वितीयश्चन्द्र उच्यते / नारादो दुन्दुभिश्चैव सोमश्च ऋषभस्तथा / वैभ्राजः सप्तमः प्रोक्तो ब्रह्मणो ऽत्यन्तवल्लभः
ಅವರಲ್ಲಿ ಗೋಮೇದನು ಮೊದಲನೆಯವನೆಂದು, ಚಂದ್ರನು ಎರಡನೆಯವನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಾರದನು ಮತ್ತು ದುಂದುಭಿಯೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮನು ಹಾಗೂ ಋಷಭನೂ (ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು). ವೈಭ್ರಾಜನು ಏಳನೆಯವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ।
Verse 4
तत्र देवर्षिगन्धर्वैः सिद्धैश्च भगवानजः / उपास्यते स विश्वात्मा साक्षी सर्वस्य विश्वसृक्
ಅಲ್ಲಿ ದೇವರ್ಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಭಗವಾನ್ ಅಜ (ಅಜನ್ಮ)ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ—ಎಲ್ಲದರ ಸಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ।
Verse 5
तेषु पुण्या जनपदा नाधयो व्याधयो न च / न तत्र पापकर्तारः पुरुषा वा कथञ्चन
ಅವರಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಮಯ ಪವಿತ್ರ ಜನಪದಗಳಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇಶಗಳಿಲ್ಲ, ರೋಗಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವ ಪುರುಷರು ಇಲ್ಲ।
Verse 6
तेषां नद्यश्च सप्तैव वर्षाणां तु समुद्रगाः / तासु ब्रह्मर्षयो नित्यं पितामहपुपासते
ಆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಏಳು ನದಿಗಳೇ ಇವೆ; ಆ ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ನಿತ್ಯ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 7
अनुतप्ता शिखी चैव विपापा त्रिदिवा कृता / अमृता सुकृता चैव नामतः परिकीर्तिताः
ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ—ಅನುತಪ್ತಾ, ಶಿಖೀ, ವಿಪಾಪಾ, ತ್ರಿದಿವಾ, ಕೃತಾ, ಅಮೃತಾ ಮತ್ತು ಸುಕೃತಾ।
Verse 8
क्षुद्रनद्यस्त्वसंख्याताः सरांसि सुबहून्यपि / न चैतेषु युगावस्था पुरुषा वै चिरायुषः
ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಣ್ಣ ನದಿಗಳೂ ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳೂ ಇವೆ; ಆದರೆ ಆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುಗಧರ್ಮದ ಯಥೋಚಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟವಾಗದು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ದೀರ್ಘಾಯುಷಿಗಳಲ್ಲ।
Verse 9
आर्यकाः कुरवाश्चैव विदशा भाविनस्तथा / ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रास्तस्मिन् द्वीपे प्रकीर्तिताः
ಆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಕರು, ಕುರುಗಳು, ವಿದಶರು, ಭಾವಿನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।
Verse 10
इज्यते भगवान् सोमो वर्णैस्तत्र निवासिभिः / तेषां च सोमसायुज्यं सारूप्यं मुनिपुङ्गवाः
ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳ ಜನರು ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವರೇ, ಅವರಿಗೆ ಫಲವಾಗಿ ಸೋಮಸಾಯುಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರೂಪ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
Verse 11
सर्वे धर्मपरा नित्यं नित्यं मुदितमानसाः / पञ्चवर्षसहस्त्राणि जीवन्ति च निरामयाः
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಪರರು, ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಹರ್ಷಿತ; ಅವರು ನಿರಾಮಯರಾಗಿ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 12
प्लक्षद्वीपप्रमाणं तु द्विगुणेन समन्ततः / संवेष्ट्येक्षुरसाम्भोधिं शाल्मलिः संव्यवस्थितः
ಶಾಲ್ಮಲೀದ್ವೀಪವು ಪ್ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಗುಣ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿ, ಇಕ್ಷುರಸಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 13
सप्त वर्षाणि तत्रापि सप्तैव कुलपर्वताः / ऋज्वायताः सुपर्वाणः सप्त नद्यश्च सुव्रताः
ಅಲ್ಲಿಯೂ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು (ಪ್ರದೇಶಗಳು) ಇವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳೂ ಇವೆ. ಅವು ನೇರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸುಂದರ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ; ಓ ಸುವ್ರತನೇ, ಅಲ್ಲೇ ಏಳು ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.
Verse 14
कुमुदश्चोन्नतश्चैव तृतीयश्च बलाहकः / द्रोणः कङ्कस्तु महिषः ककुद्वान् सप्त पर्वताः
ಕುಮುದ, ಉನ್ನತ, ಮೂರನೆಯದು ಬಲಾಹಕ; ನಂತರ ದ್ರೋಣ, ಕಂಕ, ಮಹಿಷ, ಕಕುದ್ವಾನ್—ಇವೆಯೇ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು.
Verse 15
योनी तोया वितृष्णा च चन्द्रा शुक्ला विमोचनी / निवृत्तिश्चैति ता नद्यः स्मृता पापहरा नृणाम्
ಯೋನಿ, ತೋಯಾ, ವಿತೃಷ್ಣಾ, ಚಂದ್ರಾ, ಶುಕ್ಲಾ, ವಿಮೋಚನೀ, ನಿವೃತ್ತಿ—ಈ ನದಿಗಳು ಮಾನವರ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವೆಯೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 16
न तेषु विद्यते लोभः क्रोधो वा द्विजसत्तमाः / न चैवास्ति युगावस्था जना जीवन्त्यनामयाः
ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಲೋಭವೂ ಕ್ರೋಧವೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಯುಗಗಳ ಕ್ಷಯಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಜನರು ನಿರಾಮಯವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ.
Verse 17
यजन्ति सततं तत्र वर्णा वायुं सनातनम् / तेषां तस्याथ सायुज्यं सारूप्यं च सलोकता
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳ ಜನರು ಸದಾ ಸನಾತನ ವಾಯುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರು ಸಾಯುಜ್ಯ, ಸಾರುಪ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಲೋಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 18
कपिला ब्राह्मणाः प्रोक्ता राजानश्चारुणास्तथा / पीता वैश्याः स्मृताः कृष्णा द्वीपे ऽस्मिन् वृषला द्विजाः
ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕಪಿಲವರ್ಣದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ರಾಜರೂ ಸಹ ಪ್ರಕಾಶವರ್ಣದವರು. ವೈಶ್ಯರು ಪೀತವರ್ಣದವರು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಶೂದ್ರರು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದವರು. ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರೂ ಆಚಾರಭ್ರಂಶದಿಂದ ‘ವೃಷಲ’ರೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
Verse 19
शाल्मलस्य तु विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः / संवेष्ट्य तु सुरोदाब्धिं कुशद्वीपो व्यवस्थितः
ಶಾಲ್ಮಲದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರದ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕುಶದ್ವೀಪವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸುರೋದಧಿ (ಸುರಾ-ಸಮುದ್ರ)ವನ್ನು ಆವರಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ.
Verse 20
विद्रुमश्चैव हेमश्च द्युतिमान् पुष्पवांस्तथा / कुशेशयो हरिश्चाथ मन्दरः सप्त पर्वताः
ವಿದ್ರುಮ ಮತ್ತು ಹೇಮ, ದ್ಯುತಿಮಾನ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪವಾನ್; ಕುಶೇಶಯ ಮತ್ತು ಹರಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಂದರ—ಇವೇ ಏಳು ಪರ್ವತಗಳು.
Verse 21
धुतपापा शिवा चैव पवित्रा संमता तथा / विद्युदम्भा मही चेति नद्यस्तत्र जलावहाः
ಅಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು ಧುತಪಾಪಾ, ಶಿವಾ, ಪವಿತ್ರಾ, ಸಂಮತಾ, ವಿದ್ಯುದಂಭಾ ಮತ್ತು ಮಹೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
Verse 22
अन्याश्च शतशोविप्रा नद्यो मणिजलाः शुभाः / तासु ब्रह्माणमीशानं देवाद्याः पर्युपासते
ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ಶುಭ ನದಿಗಳು ಇವೆ; ಅವುಗಳ ಜಲವು ಮಣಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಜಲಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾದಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಈಶಾನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 23
ब्राह्मणा द्रविणो विप्राः क्षत्रियाः शुष्मिणस्तथा / वैश्याः स्नेहास्तु मन्देहाः शूद्रास्तत्र प्रकीर्तिताः
ಅಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಧನ‑ಸಾಧನಗಳತ್ತ ಪ್ರವೃತ್ತರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ತೇಜಸ್ಸು‑ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಯುಕ್ತರು, ವೈಶ್ಯರು ಸ್ನೇಹ‑ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಶೂದ್ರರು ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವರು ಎಂದು।
Verse 24
सर्वे विज्ञानसंपन्ना मैत्रादिगुणसंयुताः / यथोक्तकारिणः सर्वे सर्वे भूतहिते रताः
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯವಿವೇಕ‑ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರು, ಮೈತ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು; ಎಲ್ಲರೂ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು, ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳ ಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 25
यजन्ति विविधैर्यज्ञैर्ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् / तेषां च ब्रह्मसायुज्यं सारूप्यं च सलोकता
ಅವರು ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯ, ಸಾರೂಪ್ಯ ಮತ್ತು ಸলোকತಾ ಎಂಬ ಫಲಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 26
कुशद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः / क्रौञ्चद्वीपस्ततो विप्रा वेष्टयित्वा घृतोदधिम्
ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ! ಕುಶದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಎರಡರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸರ್ವತಃ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರ ನಂತರ ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪವಿದೆ; ಅದು ಘೃತಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ।
Verse 27
क्रौञ्चो वामनकश्चैव तृतीयश्चान्धकारकः / देवावृच्च विविन्दश्च पुण्डरीकस्तथैव च / नाम्ना च सप्तमः प्रोक्तः पर्वतो दुन्दुभिस्वनः
ಕ್ರೌಂಚ, ವಾಮನಕ, ಮೂರನೆಯದು ಅಂಧಕಾರಕ; ದೇವಾವೃಕ, ವಿವಿಂದ ಮತ್ತು ಪುಂಡರೀಕ—ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಏಳನೆಯ ಪರ್ವತ ‘ದುಂದುಭಿಸ್ವನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಅದರ ಧ್ವನಿ ಮೃದಂಗದಂತೆ.
Verse 28
गौरी कुमुद्विती चैव संध्या रात्रिर्मनोजवा / ख्यातिश्च पुण्डरीकाच नद्यः प्राधान्यतः स्मृताः
ಗೌರೀ, ಕುಮುದ್ವತೀ, ಸಂಧ್ಯಾ, ರಾತ್ರಿ, ಮನೋಜವಾ, ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಪುಂಡರೀಕಾ—ಈ ನದಿಗಳು ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।
Verse 29
पुष्कराः पुष्कला धन्यास्तिष्यास्तस्य क्रमेण वै / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव द्विजोत्तमाः
ಪುಷ್ಕರ, ಪುಷ್ಕಲ, ಧನ್ಯ, ತಿಷ್ಯ—ಇವು ಅವನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರೂ ಪ್ರಕಟರಾದರು।
Verse 30
अर्चयन्ति महादेवं यज्ञदानसमाधिभिः / व्रतोपवासैर्विविधैर्हेमैः स्वाध्यायतर्पणैः
ಅವರು ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿಧವಿಧವಾದ ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ, ಸ್ವರ್ಣಾರ್ಪಣದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ತರ್ಪಣಗಳಿಂದಲೂ।
Verse 31
तेषां वै रुद्रसायुज्यं सारूप्यं चातिदुर्लभम् / सलोकता च सामीप्यं जायते तत्प्रसादतः
ಅವರಿಗೆ ರುದ್ರಸಾಯುಜ್ಯವೂ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ರುದ್ರಸಾರೂಪ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಮೀಪ್ಯವೂ ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 32
क्रौञ्चद्वीपस्य विस्ताराद् द्विगुणेन समन्ततः / शाकद्वीपः स्थितो विप्रा आवेष्ट्य दधिसागरम्
ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಕ್ರೌಂಚದ್ವೀಪದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶಾಕದ್ವೀಪವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ದಧಿಸಾಗರವನ್ನು ಆವೇಷ್ಠಿಸಿ ನಿಂತಿದೆ।
Verse 33
उदयो रैवतश्चैव श्यामाको ऽस्तगिरिस्तथा / आम्बिकेयस्तथा रम्यः केशरी चेति पर्वताः
ಉದಯ, ರೈವತ, ಶ್ಯಾಮಾಕ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಗಿರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಆಂಬಿಕೇಯ, ರಮ್ಯ, ಕೇಶರೀ—ಇವು (ಪ್ರಸಿದ್ಧ) ಪರ್ವತಗಳು.
Verse 34
सुकुमारी कुमारी च नलिनी रेणुका तथा / इक्षुका धेनुका चैव गभस्तिश्चेति निम्नगाः
ಸುಕುಮಾರೀ, ಕುಮಾರೀ, ನಲಿನೀ ಮತ್ತು ರೇಣುಕಾ; ಇಕ್ಷುಕಾ, ಧೇನುಕಾ ಹಾಗೂ ಗಭಸ್ತಿ—ಇವು (ಪವಿತ್ರ) ನದಿಗಳು.
Verse 35
आसां पिबन्तः सलिलं जीवन्ते तत्र मानवाः / अनामया ह्यशोकाश्च रागद्वेषविवर्जिताः
ಈ (ಪವಿತ್ರ ಹರಿವುಗಳ) ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮಾನವರು ಬದುಕುತ್ತಾರೆ—ರೋಗರಹಿತರು, ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರು, ರಾಗ-ದ್ವೇಷವರ್ಜಿತರು.
Verse 36
मगाश्च मगधाश्चैव मानवा मन्दगास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चात्र क्रमेण तु
ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಗರೂ, ಮಗಧರೂ, ಮಾನವರೂ, ಮಂದಗರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ, ಶೂದ್ರ—ಇವು (ಸಮುದಾಯಗಳು) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 37
यजन्ति सततं देवं सर्वलोकैकसाक्षिणम् / व्रतोपवासैर्विविधैर्देवदेवं दिवाकरम्
ಅವರು ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಏಕೈಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ದೇವನನ್ನು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ—ದೇವದೇವನಾದ ದಿವಾಕರ (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು, ವಿಧವಿಧ ವ್ರತ-ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ.
Verse 38
तेषां सूर्येण सायुज्यं सामीप्यं च सरूपता / सलोकता च विप्रेन्द्रा जायते तत्प्रसादतः
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ! ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಸಾಯುಜ್ಯ, ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಸರೂಪತೆ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಲೋಕವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 39
शाकद्वीपं समावृत्य क्षीरोदः सागरः स्थितः / श्वेतद्वीपश्च तन्मध्ये नारायणपरायणाः
ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಕ್ಷೀರೋದ ಸಾಗರವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣರು।
Verse 40
तत्र पुण्या जनपदा नानाश्चर्यसमन्विताः / श्वेतास्तत्र नरा नित्यं जायन्ते विष्णुतत्पराः
ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯ ಜನಪದಗಳು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ನಿತ್ಯ ಶ್ವೇತವರ್ಣದಿಂದ ಜನಿಸಿ ಸದಾ ವಿಷ್ಣುತತ್ಪರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।
Verse 41
नाधयो व्याधयस्तत्र जरामृत्युभयं न च / क्रोधलोभविनिर्मुक्ता मायामात्सर्यवर्जिताः
ಅಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಕಲೆಶಗಳಿಲ್ಲ, ದೈಹಿಕ ರೋಗಗಳಿಲ್ಲ; ಜರಾ-ಮೃತ್ಯುಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಕ್ರೋಧ-ಲೋಭಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು, ಮಾಯೆ ಮತ್ತು ಮಾತ್ಸರ್ಯವಿಲ್ಲದವರು।
Verse 42
नित्यपुष्टा निरातङ्का नित्यानन्दाश्च भोगिनः / नारायणपराः सर्वे नारायणपरायणाः
ಅವರು ನಿತ್ಯಪೋಷಿತರಾಗಿ, ನಿರಾತಂಕರಾಗಿ, ನಿತ್ಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ನಿಜ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಾರಾಯಣಪರರು, ನಾರಾಯಣನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣರು।
Verse 43
केचिद् ध्यानपरा नित्यं योगिनः संयतेन्द्रियाः / केचिज्जपन्ति तप्यन्ति केचिद् विज्ञानिनो ऽपरे
ಕೆಲವು ಯೋಗಿಗಳು ನಿತ್ಯ ಧ್ಯಾನಪರರಾಗಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಸಂಯಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಜಪ ಮಾಡಿ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
Verse 44
अन्ये निर्बोजयोगेन ब्रह्मभावेन भाविताः / ध्यायन्ति तत् परं व्योम वासुदेवं परं पदम्
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಿರ್ಬೀಜಯೋಗದಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವರಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಭಾವದಿಂದ ಭಾವಿತರಾಗಿ, ಆ ಪರಮ ವ್ಯೋಮಸ್ವರೂಪ ವಾಸುದೇವನನ್ನು—ಪರಮ ಪದವಾದ ಪರಮ ಧಾಮವನ್ನು—ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 45
एकान्तिनो निरालम्बा महाभागवताः परे / पश्यन्ति परमं ब्रह्म विष्णवाख्यं तमसः परं
ಆ ಪರಮ ಮಹಾಭಾಗವತರು ಏಕಾಂತಭಕ್ತರಾಗಿ, ಬಾಹ್ಯ ಆಲಂಬನವಿಲ್ಲದೆ, ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅಜ್ಞಾನತಮಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀತವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
Verse 46
सर्वे चतुर्भुजाकाराः शङ्खचक्रगदाधराः / सुपीतवाससः सर्वे श्रीवत्साङ्कितवक्षसः
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಚತುರ್ಭುಜರೂಪಿಗಳಾಗಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪೀತಾಂಬರದಿಂದ ಶೋಭಿತರಾಗಿ, ಅವರ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಚಿಹ್ನೆ ಅಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು.
Verse 47
अन्ये महेश्वरपरास्त्रिपुण्ड्राङ्कितमस्तकाः / स्वयोगोद्भूतकिरणा महागरुडवाहनाः
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ ಅಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಯೋಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತೇಜೋ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಅವರು ಮಹಾಗರುಡವಾಹನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 48
सर्वशक्तिसमायुक्ता नित्यानन्दाश्च निर्मलाः / वसन्ति तत्र पुरुषा विष्णोरन्तरचारिणः
ಸರ್ವಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು, ನಿತ್ಯಾನಂದದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿ ನಿರ್ಮಲರಾದ ಆ ಸಿದ್ಧಪುರುಷರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 49
तत्र नारायणस्यान्यद् दुर्गमं दुरतिक्रमम् / नारायणं नाम पुरं व्यासाद्यैरुपशोभितम्
ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾರಾಯಣನ ಇನ್ನೊಂದು ಧಾಮವಿದೆ—ಅದು ದುರ್ಗಮ, ದುರತಿಕ್ರಮ. ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ಆ ಪುರಿ ವ್ಯಾಸಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 50
हेमप्राकारसंसुक्तं स्फाटिकैर्मण्डपैर्युतम् / प्रभासहस्त्रकलिलं दुराधर्षं सुशोभनम् / हर्म्यप्राकारसंयुक्तमट्टालकसमाकुलम्
ಅದು ಹೇಮಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿ, ಸ್ಫಟಿಕ ಮಂಟಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸಹಸ್ರ ದೀಪ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ದುರಾಧರ್ಷವೂ ಸುಶೋಭನವೂ ಆಗಿ; ಉನ್ನತ ಹರ್ಮ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಟ್ಟಾಲಕಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದಿತ್ತು।
Verse 51
हेमगोपुरसाहस्त्रैर्नानारत्नोपशोभितैः / शुभ्रास्तरणसंयुक्तं विचित्रैः समलङ्कृतम्
ಅದು ಸಹಸ್ರ ಹೇಮಗೋಪುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ನಾನಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಶುಭ್ರವಾದ ಆಸ್ತರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಸುವಿಭೂಷಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 52
नन्दनैर्विविधाकारैः स्त्रवन्तीभीश्च शोभितम् / सरोभिः सर्वतो युक्तं वीणावेणुनिनादितम्
ಅದು ನಂದನವನದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಆಕಾರದ ಉದ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ, ಹರಿಯುವ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ವೀಣಾ-ವೇಣುಗಳ ನಿನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 53
पताकाभिर्विचित्राभिरनेकाभिश्च शोभितम् / वीथीभिः सर्वतो युक्तं सोपानै रत्नभूषितैः
ಅದು ಅನೇಕ ವಿಧದ ವಿಚಿತ್ರ ಬಣ್ಣದ ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೀಥಿ-ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ರತ್ನಭೂಷಿತ ಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು।
Verse 54
नारीशतसहस्त्राढ्यं दिव्यगोयसमन्वितम् / हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् / चतुर्द्वारमनौपम्यमगम्यं देवविद्विषाम्
ಆ ನಗರ/ಧಾಮವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ದಿವ್ಯ ಗೋಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಹಂಸ ಹಾಗೂ ಕಾರಣ್ಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆಕೀರ್ಣವಾಗಿ, ಚಕ್ರವಾಕ ಬಾತುಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು। ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ಆ ಅನೌಪಮ್ಯ ಸ್ಥಳವು ದೇವದ್ವೇಷಿಗಳಿಗೆ ಅಗಮ್ಯವಾಗಿತ್ತು।
Verse 55
तत्र तत्राप्सरः सङ्धैर्नृत्यद्भिरुपशोभितम् / नानागीतविधानज्ञैर्देवानामपि दुर्लभैः
ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುವ ಅಪ್ಸರಸೆಯರ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಅದು ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾವಿಧ ಗೀತವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ, ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಗಾಯಕ-ವಾದಕರಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 56
नानाविलाससंपन्नैः कामुकैरतिकोमलैः / प्रभूतचन्द्रवदनैर्नूपुरारावसंयुतैः
ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ವಿಲಾಸಕಲೆಗಳಿಂದ ಸಂಪನ್ನರು, ಕಾಮರಸಪೂರ್ಣರು, ಅತ್ಯಂತ ಕೋಮಲರು; ಅವರ ಮುಖಗಳು ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ನೂಪುರಗಳ ಮಧುರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 57
ईषत्स्मितैः सुबिम्बोष्ठैर्बालमुग्धमृगेक्षणैः / अशेषविभवोपेतैर्भूषितैस्तनुमध्यमैः
ಅವರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ನಗು, ಪಕ್ವ ಬಿಂಬಫಲದಂತೆ ತುಟಿಗಳು; ಬಾಲ್ಯಸಹಜ ಮುಗ್ಧತೆಯ ಮೃಗನಯನಿಗಳು. ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತರಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ನಡುಮೆಯವರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 58
सुराजहंसचलनैः सुवेषैर्मधुरस्वनैः / संलापालापकुशलैर्दिव्याभरणभूषैतैः
ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತರಾಗಿ ಅವರು ರಾಜಹಂಸಗಳಂತೆ ಮನೋಹರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದರು; ಸುವೇಷಧಾರಿಗಳು, ಮಧುರಸ್ವರಿಗಳು, ಶಿಷ್ಟ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು।
Verse 59
स्तनभारविनम्रैश्च मदघूर्णितलोचनैः / नानावर्णविचित्राङ्गैर्नानाभोगरतिप्रियैः
ಸ್ತನಭಾರದಿಂದ ವಂಗಿದ ದೇಹಗಳು, ಮದದಿಂದ ತಿರುಗುವ ಕಣ್ಣುಗಳು; ನಾನಾವರ್ಣ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಗಗಳು—ಅವರು ನಾನಾಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ರತರು, ರತಿಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯರು।
Verse 60
प्रफुल्लकुसुमोद्यानैरितश्चेतश्च शोभितम् / असंख्येयगुणं शुद्धमागम्यं त्रिदशैरपि
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಕುಸುಮೋದ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅಸಂಖ್ಯ ಗುಣಸಂಪನ್ನ, ಪರಮ ಶುದ್ಧ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।
Verse 61
श्रीमत्पवित्रं देवस्य श्रीपतेरमितौजसः / तस्य मध्ये ऽतितेजस्कमुच्चप्राकारतोरणम्
ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀಪತಿ ದೇವನ ಆ ಧಾಮ ಶ್ರೀಮಂತವೂ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವೂ; ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕಾರದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ ತೋರಣದ್ವಾರ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 62
स्थानं पद् वैष्णवं दिव्यं योगिनामपि दुर्लभम् / तन्मध्ये भगवानेकः पुण्डरीकदलद्युतिः / शेते ऽशेषजगत्सूतिः शेषाहिशयने हरिः
ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವೈಷ್ಣವ ಸ್ಥಾನ (ವೈಕುಂಠ) ಇದೆ, ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮದಳದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಏಕೈಕ ಭಗವಾನ್; ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲವಾದ ಹರಿ ಶೇಷನಾಗಶಯನದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 63
विचिन्त्यमानो योगीन्द्रैः सनन्दनपुरोगमैः / स्वात्मानन्दामृतं पीत्वा परं तत् तमसः परम्
ಸನಂದನಪ್ರಮುಖ ಯೋಗೀಂದ್ರರು ಧ್ಯಾನಿಸುವ ಆ ಪರತತ್ತ್ವವು ಸ್ವಾತ್ಮಾನಂದಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ತಮಸನ್ನೂ ಮೀರಿ ಪರಾತ್ಪರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 64
सुपीतवसनो ऽनन्तो महामायो महाभुजः / क्षीरोदकन्यया नित्यं गृहीतचरणद्वयः
ದಿವ್ಯ ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಅನಂತನು—ಮಹಾಮಾಯಾಮಯ, ಮಹಾಭುಜ—ಅವನ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳನ್ನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕನ್ಯೆ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ನಿತ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ।
Verse 65
सा च देवी जगद्वन्द्या पादमूले हरिप्रिया / समास्ते तन्मना नित्यं पीत्वा नारायणामृतम्
ಆ ದೇವಿ—ಜಗದ್ವಂದ್ಯೆ, ಹರಿಪ್ರಿಯೆ—ಅವನ ಪಾದಮೂಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ; ನಿತ್ಯ ಅವನಲ್ಲೇ ತಲ್ಲೀನಳಾಗಿ, ನಾರಾಯಣಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ ಸದಾ ಅಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ।
Verse 66
न तत्राधार्मिका यान्ति न च देवान्तराश्रयाः / वैकुण्ठं नाम तत् स्थानं त्रिदशैरपि वन्दितम्
ಅಲ್ಲಿ ಅಧಾರ್ಮಿಕರು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಸ್ಥಳ ‘ವೈಕುಂಠ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ತ್ರಿದಶ ದೇವರೂ ಅದನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 67
न मे ऽत्र भवति प्रज्ञा कृत्स्नशस्तन्निरूपणे / एतावच्छक्यते वक्तुं नारायणपुरं हि तत्
ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟೇ ಹೇಳಬಹುದು—ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ನಾರಾಯಣಪುರ’, ನಾರಾಯಣನ ನಗರವೇ.
Verse 68
स एव परमं ब्रह्म वासुदेवः सनातनः / शेते नारायणः श्रीमान् मायया मोहयञ्जगत्
ಅವನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ—ಸನಾತನ ವಾಸುದೇವನು. ಶ್ರೀಮಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಶೇಷಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 69
नारायणादिदं जातं तस्मिन्नेव व्यवस्थितम् / तमेवाभ्येति कल्पान्ते स एव परमा गतिः
ಈ ವಿಶ್ವವು ನಾರಾಯಣನಿಂದ ಜನಿಸಿದೆ; ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತದೆ—ಅವನೇ ಪರಮ ಗತಿ.
Frequently Asked Questions
The chapter moves outward from Jambūdvīpa to Plakṣadvīpa (salt ocean), Śālmalīdvīpa (sugarcane-juice-like ocean), Kuśadvīpa (sura/nectar-liquor ocean), Krauñcadvīpa (ghṛta/clarified-butter ocean), Śākadvīpa (dadhi/curd ocean), and then the Kṣīroda (milk ocean) containing Śvetadvīpa.
Each dvīpa presents a legitimate devotional center—Soma, Vāyu, Brahmā, Rudra, Sūrya—granting classical fruits (sāyujya, sārūpya, sālokatā, sāmīpya). Yet the narrative apex is Śvetadvīpa/Vaikuṇṭha, where devotion culminates in Nārāyaṇa/Vāsudeva as the ultimate origin and end at pralaya.
They are depicted as free from affliction and moral impurities, devoted to Nārāyaṇa through meditation with restrained senses, mantra-japa and tapas, discriminative knowledge (jñāna), and advanced seedless yoga culminating in Brahman-abidance focused on Vāsudeva.
It concludes with an ontological claim: from Nārāyaṇa the universe is born, in Him it is sustained, and at the end of the aeon it returns to Him—thereby identifying Nārāyaṇa/Vāsudeva as the supreme destination beyond all.