Adhyaya 45
Purva BhagaAdhyaya 4545 Verses

Adhyaya 45

Jambūdvīpa Varṣas, Bhārata as Karmabhūmi, and the Sacred Hydro-Topography of Dharma

ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ ಸೂತನು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಕೇತುಮಾಲ, ಭದ್ರಾಶ್ವ, ರಮ್ಯಕ, ಹಿರಣ್ಮಯ, ಕುರು, ಕಿಂಪುರುಷ, ಹರಿವರ್ಷ, ಇಲಾವೃತ, ಚಂದ್ರದ್ವೀಪಾದಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ವರ್ಣ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಅಸಾಧಾರಣ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಮುಂತಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಶೋಕ-ಭಯರಹಿತ, ನಿತ್ಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆದರ್ಶ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಥೆಯನ್ನು ಭಾರತವರ್ಷದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿ, ಅನೇಕ ವರ್ಣಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಭಾರತವೇ ‘ಕರ್ಮಭೂಮಿ’ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿಮವತ್, ವಿಂಧ್ಯ, ಸಹ್ಯ, ಮಲಯ, ಶುಕ್ತಿಮತ್, ಋಕ್ಷವತ್ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪಾವನ ನದಿಗಳ ದೀರ್ಘ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ನದೀತೀರದ ಜನಪದಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳು ಭಾರತವರ್ಷಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವೆಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಕಿಂಪುರುಷಾದಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿವು-ಶ್ರಮ-ದುಃಖಗಳಿಲ್ಲ; ಭಾರತವು ಪರಿವರ್ತನಕಾರಿ ಕರ್ಮದ ರಂಗಭೂಮಿ ಎಂಬ ಭೇದವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸುತ್ತದೆ.

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इती श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चतुश्चत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः / स्त्रियश्चोत्पलपत्राभा जीवन्ति च वर्षायुतम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ (ಸಮಾಪ್ತಿ). ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಕೇತುಮಾಲದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣರು; ಎಲ್ಲರೂ ಪನಸ (ಜಾಕ್‌ಫ್ರೂಟ್) ಭೋಜನ ಮಾಡುವವರು. ಸ್ತ್ರೀಯರು ಕಮಲಪತ್ರದಂತೆ ಕಾಂತಿಮಯರು; ಅವರು ದಶಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 2

भद्राश्वे पुरुषाः शुक्लाः स्त्रियश्चन्द्रांशुसन्निभाः / दश वर्षसहस्त्राणि जीवन्ते आम्रभोजनाः

ಭದ್ರಾಶ್ವ-ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಶುಕ್ಲವರ್ಣರು; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಚಂದ್ರಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು. ಅವರು ಆಮ್ರ (ಮಾವು) ಭೋಜನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದಶಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

रम्यके पुरुषा नार्यो रमन्ते रजतप्रभाः / दशवर्षसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति चैव सत्त्वस्था न्यग्रोधफलभोजनाः

ರಮ್ಯಕ-ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ರಜತಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಸದಾ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ತ್ವಸ್ಥರಾಗಿ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ಆಲ) ಫಲಗಳನ್ನು ಭುಜಿಸಿ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 4

हिरण्मये हिरण्याभाः सर्वे च लकुचाशनाः / एकादशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति पुरुषा नार्यो देवलोकस्थिता इव

ಹಿರಣ್ಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಲಕುಚ ಫಲಗಳನ್ನು ಭುಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ನೂರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ, ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿರುವವರಂತೆ, ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 5

त्रयोदशसहस्त्राणि शतानि दश पञ्च च / जीवन्ति कुरुवर्षे तु श्यामाङ्गाः क्षीरभोजनाः

ಕುರು-ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನರು ಶ್ಯಾಮಾಂಗಿಗಳಾಗಿ, ಕ್ಷೀರ (ಹಾಲು)ವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ನೂರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

सर्वे मिथुनजाताश्च नित्यं सुखनिषेविनः / चन्द्रद्वीपे महादेवं यजन्ति सततं शिवम्

ಚಂದ್ರದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿ ನಿತ್ಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಾದೇವ—ಶಿವನನ್ನು—ನಿರಂತರವಾಗಿ, ಅಚ್ಛೇದವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 7

तथा किंपुरुषे विप्रा मानवा हेमसन्निभाः / दशवर्षहस्त्राणि जीवन्ति प्लक्षभोजनाः

ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಕಿಂಪುರುಷ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಚಿನ್ನದಂತೆ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಪ್ಲಕ್ಷ (ಅತ್ತಿ) ವೃಕ್ಷದ ಆಹಾರದಿಂದ ಬದುಕಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 8

यजन्ति सततं देवं चतुर्मूर्ति चतुर्मुखम् / ध्याने मनः समाधाय सादरं भक्तिसंयुताः

ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತರಾದ ಅವರು ಸಾದರವಾಗಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಚತುರ್ಮೂರ್ತಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ದೇವನನ್ನು ಸದಾ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 9

तथा च हरिवर्षे तु महारजतसन्निभाः / दशवर्षसहस्त्राणि जीवन्तीक्षुरसाशिनः

ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು; ಕಬ್ಬಿನ ರಸವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 10

तत्र नारायणं देवं विश्वयोनिं सनातनम् / उपासते सदा विष्णुं मानवा विष्णुभाविताः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಭಾವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಾನವರು ವಿಶ್ವಯೋನಿ, ಸನಾತನ ದೇವ ನಾರಾಯಣ—ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸದಾ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

तत्र चन्द्रप्रभं शुभ्रं शुद्धस्फटिकनिर्मितम् / विमानं वासुदेवस्य पारिजातवनाश्रितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಾರಿಜಾತವನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಾಸುದೇವನ ಶುಭ್ರ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ, ಶುದ್ಧ ಸ್ಫಟಿಕನಿರ್ಮಿತ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 12

चतुर्धारमनोपम्यं चतुस्तोरणसंयुतम् / प्राकारैर्दशभिर्युक्तं दुराधर्षं सुदुर्गमम्

ಅದು ಅದ್ಭುತ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳ ಕೋಟೆಯಂತೆ, ನಾಲ್ಕು ಮಹಾತೋರಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಹತ್ತು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿ, ಅಜೇಯವೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವೂ ಆಗಿತ್ತು।

Verse 13

स्फाटिकैर्मण्डपैर्युक्तं देवराजगृहोपमम् / स्वर्णस्तम्भसहस्त्रैश्च सर्वतः समलङ्कृतम्

ಸ್ಫಟಿಕ ಮಂಟಪಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಗೃಹದಂತೆ; ಸಹಸ್ರ ಸ್ವರ್ಣಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 14

हेमसोपानसंयुक्तं नानारत्नोपशोभितम् / दिव्यसिंहासनोपेतं सर्वशोभासमन्वितम्

ಹೇಮ ಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ನಾನಾ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ; ದಿವ್ಯ ಸಿಂಹಾಸನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ವೈಭವಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।

Verse 15

सरोभिः स्वादुपानीयैर्नदीभिश्चोपशोभितम् / नारायणपरैः शुद्धैर्वेदाध्ययनतत्परैः

ಮಧುರ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿ; ಅಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣಪರ ಶುದ್ಧ ಜನರು ವಾಸಿಸಿ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ-ಪಠಣದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 16

योगिभिश्च समाकीर्णं ध्यायद्भिः पुरुषं हरिम् / स्तुवद्भिः सततं मन्त्रैर्नमस्यद्भिश्च माधवम्

ಅದು ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು—ಕೆಲವರು ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಮಾಧವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 17

तत्र देवादिदेवस्य विष्णोरमिततेजसः / राजानः सर्वकालं तु महिमानं प्रकुर्वते

ಅಲ್ಲಿ ದೇವಾದಿದೇವನಾದ, ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ರಾಜರು ಸರ್ವಕಾಲವೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

गायन्ति चैव नृत्यन्ति विलासिन्यो मनोरमाः / स्त्रियो यौवनशालिन्यः सदा मण्डनतत्पराः

ಮನೋಹರ, ವಿಲಾಸಪ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಡಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಯೌವನಶೋಭೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಸದಾ ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 19

इलावृते पद्मवर्णा जम्बूफलरसाशिनः / त्रयोदश सहस्त्राणि वर्षाणां वै स्थिरायुषः

ಇಲಾವೃತದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪದ್ಮವರ್ಣರು; ಜಂಬೂಫಲರಸವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಆಯುಷ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 20

भारते तु स्त्रियः पुंसो नानावर्णाः प्रकीर्तिताः / नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्माणि कुर्वते / परमायुः स्मृतं तेषां शतं वर्षाणि सुव्रताः

ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರು ನಾನಾವರ್ಣಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ನಾನಾ ದೇವಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ವಿವಿಧ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಓ ಸುವ್ರತ, ಅವರ ಪರಮಾಯು ನೂರು ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 21

नानाहाराश्च जीवन्ति पुण्यपापनिमित्ततः / नवयोजनसाहस्त्रं वर्षमेतत् प्रकीर्तितम् / कर्मभूमिरियं विप्रा नराणामधिकारिणाम्

ಪುಣ್ಯಪಾಪದ ನಿಮಿತ್ತದಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಾನಾವಿಧ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತಾರ ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ವರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಇದು ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮಾನವರ ಕರ್ಮಭೂಮಿ.

Verse 22

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्वतः / विन्ध्यश्च पारियात्रश्च सप्तात्र कुलपर्वताः

ಮಹೇಂದ್ರ, ಮಲಯ, ಸಹ್ಯ, ಶುಕ್ತಿಮಾನ್, ಋಕ್ಷಪರ್ವತ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಂಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ—ಇವೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಏಳು ಕುಲಪರ್ವತಗಳು (ಮುಖ್ಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು)।

Verse 23

इन्द्रद्युम्नः कशेरुमांस्ताम्रवर्णो गभस्तिमान् / नागद्वीपस्तथा सौम्यो गन्धर्वस्त्वथ वारुणः

ಇಂದ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಕಶೇರುಮಾನ, ತಾಮ್ರವರ್ಣ, ಗಭಸ್ತಿಮಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ನಾಗದ್ವೀಪ, ಸೌಮ್ಯ; ನಂತರ ಗಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ವಾರುಣ—ಇವು ಪುರಾಣೋಕ್ತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವೀಪ-ಪ್ರದೇಶಗಳು.

Verse 24

अयं तु नवमस्तेषां द्वीपः सागरसंवृतः / योजनानां सहस्त्रं तु द्वीपो ऽयं दक्षिणोत्तरः

ಇದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ದ್ವೀಪ; ಸಾಗರದಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪವು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 25

पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पशिचमे यवनास्तथा / ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्य मध्ये शूद्रास्तथैव च

ಇದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಿರಾತರು, ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಯವನರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರರೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 26

इज्यायुद्धवणिज्याभिर्वर्तयन्त्यत्र मानवाः / स्त्रवन्ते पावना नद्यः पर्वतेभ्यो विनिः सृताः

ಇಲ್ಲಿನ ಮಾನವರು ಯಜ್ಞಾರಾಧನೆ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಪಾವನ ನದಿಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ.

Verse 27

शतद्रुश्चन्द्रभागा च सरयूर्यमुना तथा / इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः

ಶತದ್ರು, ಚಂದ್ರಭಾಗಾ, ಸರಯೂ, ಯಮುನಾ; ಇರಾವತಿ, ವಿತಸ್ತಾ, ವಿಪಾಶಾ, ದೇವಿಕಾ, ಕುಹೂ—ಇವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾವನ ನದಿಗಳು.

Verse 28

गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती / कौशिकी लोहिता चैव हिमवत्पादनिः सृताः

ಗೋಮತಿ, ಧೂತಪಾಪಾ, ಬಾಹುದಾ, ದೃಷದ್ವತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೌಶಿಕೀ, ಲೋಹಿತಾ—ಇವೆಲ್ಲ ಹಿಮವಂತನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 29

वेदस्मृतिर्वेदवती व्रतघ्नी त्रिदिवा तथा / पर्णाशा वन्दना चैव सदानीरा मनोरमा

ವೇದಸ್ಮೃತಿ, ವೇದವತಿ, ವ್ರತಘ್ನೀ, ತ್ರಿದಿವಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಪರ್ಣಾಶಾ, ವಂದನಾ, ಸದಾನೀರಾ, ಮನೋರಮಾ—ಈ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ವಂದಿಸಬೇಕು।

Verse 30

चर्मण्वती तथा दूर्या विदिशा वेत्रवत्यपि / शिग्रुः स्वशिल्पापि तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः

ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ದೂರ್ಯಾ, ವಿದಿಶಾ, ವೇತ್ರವತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಿಗ್ರು, ಸ್ವಶಿಲ್ಪಾ—ಇವೆಲ್ಲ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಿತವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ।

Verse 31

नर्मदा सुरसा शोण दशार्णा च महानदी / मन्दाकिनी चित्रकूटा तामसी च पिशाचिका

ನರ್ಮದಾ, ಸುರಸಾ, ಶೋಣ, ದಶಾರ್ಣಾ, ಮಹಾನದೀ; ಮಂದಾಕಿನೀ, ಚಿತ್ರಕೂಟದ ಧಾರೆ, ತಾಮಸೀ, ಪಿಶಾಚಿಕಾ—ಇವೂ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯ।

Verse 32

चित्रोत्पला विपाशा च मञ्जुला वालुवाहिनी / ऋक्षवत्पादजा नद्यः सर्वपापहरा नृणाम्

ಚಿತ್ರೋತ್ಪಲಾ, ವಿಪಾಶಾ, ಮಂಜುಲಾ, ವಾಲುವಾಹಿನೀ—ಋಕ್ಷವತ್ ಪರ್ವತದ ಪಾದಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ನದಿಗಳು ಮಾನವರ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವ ಪಾವನವು।

Verse 33

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या शीघ्रोदा च महानदी / वेण्या वैतरणी चैव बलाका च कुमुद्वती

ತಾಪೀ, ಪಯೋಷ್ಣೀ, ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ, ಶೀಘ್ರೋದಾ, ಮಹಾನದೀ; ಹಾಗೆಯೇ ವೇಣ್ಯಾ, ವೈತರಣೀ, ಬಲಾಕಾ, ಕುಮುದ್ವತೀ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಜಲಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 34

तोया चैव महागैरी दुर्गा चान्तः शिला तथा / विन्ध्यपादप्रसूतास्ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः

ಅದೇ ರೀತಿ ತೋಯಾ, ಮಹಾಗೈರೀ, ದುರ್ಗಾ, ಅಂತಃಶಿಲಾ—ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತದ ಪಾದಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ—ಶುಭವಾದ ಪುಣ್ಯಜಲಧಾರೆಗಳಾದ ಪಾವನ ನದಿಗಳು।

Verse 35

सोदावरी भीमरथी कृष्णा वर्णा च मत्सरी / तुङ्गभ्द्रा सुप्रयोगा कावेरी च द्विजोत्तमाः / दक्षिणापथगा नद्यः सह्यपादविनिः सृताः

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಗೋದಾವರೀ, ಭೀಮರಥೀ, ಕೃಷ್ಣಾ, ವರ್ಣಾ, ಮತ್ಸರೀ, ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಸುಪ್ರಯೋಗಾ, ಕಾವೇರೀ—ಈ ನದಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಪಥದಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತದ ಪಾದಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ।

Verse 36

ऋतुमाला ताम्रपर्णो पुष्पवत्युत्पलावती / मलयान्निः सृता नद्यः सर्वाः शीतजलाः स्मृताः

ಋತುಮಾಲಾ, ತಾಮ್ರಪರ್ಣೀ, ಪುಷ್ಪವತೀ, ಉತ್ಪಲಾವತೀ—ಮಲಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಈ ನದಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಶೀತಜಲಧಾರೆಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 37

ऋषिकुल्या त्रिसामा च मन्दगा मन्दगामिनी / रूपा पालासिनी चैव ऋषिका वंशकारिणी / शुक्तिमत्पादसंजाताः सर्वपापहरा नृणाम्

ಋಷಿಕುಲ್ಯಾ, ತ್ರಿಸಾಮಾ, ಮಂದಗಾ, ಮಂದಗಾಮಿನೀ, ರೂಪಾ, ಪಾಲಾಸಿನೀ, ಋಷಿಕಾ, ವಂಶಕಾರಿಣೀ—ಶುಕ್ತಿಮತ್‌ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ನದಿಗಳು ಮಾನವರ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 38

आसां नद्युपनद्यश्च शतशो द्विजपुङ्गवाः / सर्वपापहराः पुण्याः स्नानदानादिकर्मसु

ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವರೇ! ಇವುಗಳ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನದಿಗಳು ನೂರಾರು; ಅವು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ, ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವು।

Verse 39

तास्विमे कुरुपाञ्चाला मध्यदेशादयो जनाः / पूर्वदेशादिकाश्चैव कामरूपनिवासिनः

ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುರು-ಪಾಂಚಾಲರು, ಮಧ್ಯದೇಶಾದಿ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವದೇಶದವರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪ ನಿವಾಸಿಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ।

Verse 40

पुण्ड्राः कलिङ्गामगधा दाक्षिणात्याश्चकृत्स्नशः / तथापरान्ताः सौराष्ट्राः शूद्राभीरास्तथार्ऽबुदाः

ಪುಂಡ್ರರು, ಕಲಿಂಗರು, ಮಗಧರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ಜನರು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಪರಾಂತರು, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರರು, ಶೂದ್ರರು, ಆಭೀರರು ಮತ್ತು ಅರ್ಬುದ ನಿವಾಸಿಗಳೂ (ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ)।

Verse 41

मालका मालवाश्चैव पारियात्रनिवासिनः / सौवीराः सैन्धवा हूणा शाल्वाः कल्पनिवासिनः

ಮಾಲಕರು, ಮಾಲವರು—ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಪ್ರದೇಶ ನಿವಾಸಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಸೌವೀರರು, ಸೈಂಧವರು, ಹೂಣರು, ಶಾಲ್ವರು—ಇವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 42

मद्रा रामास्तथाम्बष्ठाः पारसीकास्तथैव च / आसां पिबन्ति सलिलं वसन्ति सरितां सदा

ಮದ್ರರು, ರಾಮರು, ಅಂಬಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಪಾರಸೀಕರು ಸಹ; ಇವರು ಆ (ನದಿಗಳ) ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸದಾ ನದಿತೀರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 43

चत्वारि भारते वर्षे युगानि कवयो ऽब्रुवन् / कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश्चान्यत्र न क्वचित्

ಭಾರತವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕವಿಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಕೃತ, ತ್ರೇತಾ, ದ್ವಾಪರ, ಕಲಿ; ಬೇರೆಡೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 44

यानि किंपुरुषाद्यानि वर्षाण्यष्टौ महर्षयः / न तेषु शोको नायासो नोद्वेगः क्षुद्भयं न च

ಓ ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಕಿಂಪುರುಷಾದಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಕವಿಲ್ಲ, ಆಯಾಸವಿಲ್ಲ, ಉದ್ವೇಗವಿಲ್ಲ; ಹಸಿವು-ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 45

स्वस्थाः प्रजा निरातङ्काः सर्वदुः खविवर्जिताः / रमन्ति विविधैर्भावैः सर्वाश्च स्थिरयौवनाः

ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜೆಗಳು ಆರೋಗ್ಯವಂತರು, ನಿರಾತಂಕರು, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ಶುಭಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಎಲ್ಲರ ಯೌವನವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ।

← Adhyaya 44Adhyaya 46

Frequently Asked Questions

Bhārata is presented as karmabhūmi with multiple varṇas, diverse duties, and a short maximum lifespan (100 years), where merit and demerit shape conditions; other varṣas are depicted as largely sorrowless realms with long lifespans and steady devotion, lacking hunger, fear, and agitation.

Alongside Viṣṇu-centered devotion (Harivarṣa worship of Nārāyaṇa and descriptions of Vāsudeva’s vimāna), the chapter explicitly includes uninterrupted worship of Mahādeva (Śiva) in Candra-dvīpa, indicating a non-exclusive sacred map where multiple forms of Īśvara are honored within one cosmological order.