
Meru-Topography: Cities of Brahmā and the Dikpālas; Descent of Gaṅgā; Varṣa-Lotus and Boundary Mountains
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸೂತನು ಮೇರೂಕೇಂದ್ರಿತ ಜಗದ್ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಮೇರುವಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮಪುರಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಸಮೀಪ ದಿಕ್ಕುಕ್ರಮವಾಗಿ ದಿವ್ಯನಗರಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಧಾಮ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ಅಮರಾವತಿ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯ ತೇಜೋವತಿ, ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಯಮನ ಸಂಯಮনী, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನಿರೃತಿಯ ರಕ್ಷೋವತಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವರುಣನ ಶುದ್ಧವತಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾಯುವಿನ ಗಂಧವತಿ, ಸೋಮನ ಕಾಂತಿಮತಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಈಶಾನ ದೇವಾಲಯসহ ದುರ್ಲಭ ಶಂಕರನಗರಿ (ಯಶೋವತಿ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವೇದಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕರ್ತರು, ಜಪ-ಹೋಮಪರರು, ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರು, ತಾಮಸಾಚಾರಾನುಯಾಯಿಗಳು, ಅಸೂಯಾರಹಿತ ತೀರ್ಥಸೇವಕರು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮಸಾಧಕರು ತಮತಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಗಂಗಾವತರಣ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ ಚಂದ್ರಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ಲಾವಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗೆ ಇಳಿದು ಸೀತಾ, ಆಲಕನಂದಾ, ಸುಚಕ್ಷು, ಭದ್ರಾ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ನದಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ವರ್ಷಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರುವಿನ ಸುತ್ತ ಪದ್ಮಾಕಾರದ ಲೋಕಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವರ್ಷಸೀಮೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಸೀಮಾಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಗಣಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಭೂಗೋಳ-ವಿವರಣೆಗೆ ನೆಲೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ.
Verse 1
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां सहितायां पूर्वविभागे त्रिचत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच चतुर्दशसहस्त्रणि योजनानां महापुरी / मेरोरुपरि विख्याता देवदेवस्य वेधसः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಮೇರುಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ದೇವದೇವನಾದ ವೇಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಮಹಾಪುರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಅದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳದು।
Verse 2
तत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वभावनः / उपास्यमानो योगीन्द्रैर्मुनीन्द्रोपेन्द्रशङ्करैः
ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮ—ವಿಶ್ವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಭಾವನ—ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಯೋಗೀಂದ್ರರು, ಮುನೀಂದ್ರರು, ಉಪೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಮತ್ತು ಶಂಕರ (ಶಿವ)ರಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 3
तत्र देवेश्वरेशानं विश्वात्मानं प्रजापतिम् / सनत्कुमारो भगवानुपास्ते नित्यमेव हि
ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ದೇವೇಶ್ವರ, ಮಹಾ ಈಶಾನ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಆದ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 4
स सिद्धैरृषिगन्धर्वैः पूज्यमानः सुरैरपि / समास्ते योगयुक्तत्मा पीत्वा तत्परमामृतम्
ಸಿದ್ಧರು, ಋಷಿಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳೂ ಪೂಜಿಸುವ ಅವನು ಯೋಗಯುಕ್ತಾತ್ಮನಾಗಿ ಆಸೀನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆ ಪರಮ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನ ಮಾಡಿದವನಂತೆ।
Verse 5
तत्र देवादिदेवस्य शंभोरमिततेजसः / दीप्तमायतनं शुभ्रं पुरस्ताद् ब्रह्मणः स्थितम्
ಅಲ್ಲಿ ದೇವಾಧಿದೇವ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶಂಭುವಿನ ದೀಪ್ತ, ಶುಭ್ರವಾದ ಆಲಯವು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮುಂದೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 6
दिव्यकान्तिसमायुक्तं चतुर्धारं सुशोभनम् / महर्षिगणसंकीर्णं ब्रह्मविद्भिर्निषेवितम्
ಅದು ದಿವ್ಯ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಶೋಭನವಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಧಾರೆಗಳಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಗಣದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಿಂದ ನಿಷೇವಿತವಾಗಿತ್ತು।
Verse 7
देव्या सह महादेवः शशाङ्कार्काग्निलोचनः / रमते तत्र विश्वेशः प्रमथैः प्रमथेश्वरः
ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನು—ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಎಂಬ ನೇತ್ರಗಳಿರುವವನು—ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು, ಪ್ರಮಥೇಶ್ವರನಾಗಿ ಪ್ರಮಥರೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 8
तत्र वेदविदः शान्ता मुनयो ब्रह्मचारिणः / पूजयन्ति महादेवं तापसाः सत्यवादिनः
ಅಲ್ಲಿ ವೇದವಿದರು, ಶಾಂತರು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯನಿಷ್ಠ ಮುನಿಗಳು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಸತ್ಯವಾದಿ ತಪಸ್ವಿಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 9
तेषां साक्षान्महादेवो मुनीनां ब्रह्मवादिनाम् / गृह्णाति पूजां शिरसा पार्वत्या परमेश्वरः
ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಸಾರುವ ಆ ಮುನಿಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಮಹಾದೇವನು—ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಪರಮೇಶ್ವರನು—ಶಿರಸನ್ನು ವಾಲಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 10
तत्रैव पर्वतवरे शक्रस्य परमा पुरी / नाम्नामरावती पूर्वे सर्वशोभासमन्विता
ಅದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನ ಪರಮ ಪುರಿ ‘ಅಮರಾವತಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸರ್ವಶೋಭೆಯಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 11
तमिन्द्रमप्सरः सङ्घा गन्धर्वा गीततत्पराः / उपासते सहस्त्राक्षं देवास्तत्र सहस्त्रशः
ಅಲ್ಲಿ ಗೀತದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದ ಅಪ್ಸರಾ ಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವಿರಾರು ದೇವರೂ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 12
ये धार्मिका वेदविदो यागहोमपरायणाः / तेषां तत् परमं स्थानं देवानामपि दुर्लभम्
ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ವೇದವಿದರು, ಯಾಗ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದವರಿಗೆ ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।
Verse 13
तस्य दक्षिणदिग्भागे वह्नेरमिततेजसः / तेजोवती नाम पुरी दिव्याश्चर्यसमन्विता
ಅದರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಗ್ನಿದೇವನ ‘ತೇಜೋವತಿ’ ಎಂಬ ಪುರಿ ಇದೆ; ಅದು ದಿವ್ಯವಾದ ಅಚ್ಚರಿಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 14
तत्रास्ते भगवान् वह्निर्भ्राजमानः स्वतेजसा / जपिनां होमिनां स्थानं दानवानां दुरासदम्
ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಹ್ನಿ (ಅಗ್ನಿ) ತನ್ನ ಸ್ವತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಜಪಿಗಳಿಗೂ ಹೋಮಿಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ, ದಾನವರಿಗೆ ದುರಾಸದ ಕೋಟೆ।
Verse 15
दक्षिणे पर्वतवरे यमस्यापि महापुरी / नाम्ना संयमनी दिव्या सिद्धगन्धर्वसेविता
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಯಮನ ಮಹಾಪುರಿ ಇದೆ—‘ಸಂಯಮনী’ ಎಂಬ ದಿವ್ಯ ನಗರಿ—ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವಿಸುವುದು।
Verse 16
तत्र वैवस्वतं देवं देवाद्याः पर्युपासते / स्थानं तत् सत्यसंधानां लोके पुण्यकृतां नृणाम्
ಅಲ್ಲಿ ದೇವಗಣವೂ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವೈವಸ್ವತ (ಯಮ) ದೇವನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆ ಲೋಕವು ಸತ್ಯನಿಷ್ಠರೂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಿದ ಮಾನವರ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನ.
Verse 17
तस्यास्तु पश्चिमे भागे निरृतेस्तु महात्मनः / रक्षोवती नाम पुरी राक्षसैः सर्वतो वृता
ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ನಿರೃತಿಯ ರಾಜ್ಯವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ‘ರಕ್ಷೋವತಿ’ ಎಂಬ ಪುರಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 18
तत्र तं निरृतिं देवं राक्षसाः पर्युपासते / गच्छन्ति तां धर्मरता ये वै तामसवृत्तयः
ಅಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ನಿರೃತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ತಾಮಸ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಾಮಸ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತರಾದವರು ಅವಳ ಲೋಕವನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 19
पश्चिमे पर्वतवरे वरुणस्य महापुरी / नाम्ना सुद्धवती पुण्या सर्वकामर्धिसंयुता
ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ವರುಣನ ಮಹಾಪುರಿ ಇದೆ. ಅದು ‘ಸುದ್ಧವತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಪುಣ್ಯಮಯ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳಕರ, ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳೂ ಗುರಿಗಳೂ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವದು.
Verse 20
तत्राप्सरोगणैः सिद्धैः सेव्यमानो ऽमराधिपः / आस्ते स वरुणो राजा तत्र गच्छन्ति ये ऽम्बुदाः / तीर्थयात्रापरी नित्यं ये च लोके ऽधमर्षिणः
ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ದೇವಾಧಿಪತಿ ರಾಜ ವರುಣನು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಳೆತರುವ ಮೇಘಗಳೂ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಸದಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರೂ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಸೂಯೆ ಹಾಗೂ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 21
तस्या उत्तरदिग्भागे वायोरपि महापुरी / नाम्ना गन्धवती पुण्या तत्रास्ते ऽसौ प्रभञ्जनः
ಅದರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಯುದೇವನ ಮಹಾಪುರಿಯೂ ಇದೆ. ಅದು ‘ಗಂಧವತೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಪುಣ್ಯಮಯ; ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಂಜನ (ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 22
अप्सरोगणगन्धर्वैः सेव्यमानो ऽमरप्रभुः / प्राणायामपरामर्त्यास्थानन्तद्यान्ति शाश्वतम्
ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವಿಸುವ ಅಮರಪ್ರಭು ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪ್ರಾಣಾಯಾಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಆ ಶಾಶ್ವತ ಧಾಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 23
तस्याः पूर्वेण दिग्भागे सोमस्य परमा पुरी / नाम्ना कान्तिमती शुभ्रा तत्र सोमो विराजते
ಅದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೋಮನ ಪರಮಪುರಿ ಇದೆ—ಕಾಂತಿಮತೀ ಎಂಬ ಶುಭ್ರ, ಮಂಗಳನಗರಿ; ಅಲ್ಲಿ ಸೋಮನು ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 24
तत्र ये भोगनिरता स्वधर्मं पुर्यपासते / तेषां तद् रचितं स्थानं नानाभोगसमन्वितम्
ಅಲ್ಲಿ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸುವವರಿಗೆ, ತದನುಗುಣವಾದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ—ನಾನಾವಿಧ ಭೋಗಸೌಖ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ।
Verse 25
तस्याश्च पूर्वदिग्भागे शङ्करस्य महापुरी / नाम्ना यशोवती पुण्या सर्वेषां सुदुरासदा
ಅದರ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನ ಮಹಾಪುರಿ ಇದೆ—ಯಶೋವತೀ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯನಗರಿ; ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾಗಿ ಸೇರುವಂತಹದು।
Verse 26
तत्रेशानस्य भवनं रुद्रविष्णुतनोः शुभम् / घमेश्वरस्य विपुलं तत्रास्ते स गणैर्वृतः
ಅಲ್ಲಿ ಈಶಾನನ ಶುಭ ಭವನವಿದೆ—ಅವನದೇ ರೂಪ ರುದ್ರ-ವಿಷ್ಣು. ಅಲ್ಲಿ ಘಮೇಶ್ವರನ ವಿಶಾಲ ಮಂದಿರವೂ ಇದೆ; ಅವನು ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 27
तत्र भोगाभिलिप्सूनां भक्तानां परमेष्ठिनः / निवासः कल्पितः पूर्वं देवदेवेन शूलिना
ಅಲ್ಲಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿನ್ (ಪರಮೇಶ್ವರ)ನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಭೋಗಗಳ ಆಸೆ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗಾಗಿ, ದೇವದೇವ ಶೂಲಿನ್ (ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶಿವ)ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಾನೆ।
Verse 28
विष्णुपादाद् विनिष्क्रान्ता प्लावयित्वेन्दुमण्डलम् / समन्ताद् ब्रह्मणः पुर्यां गङ्गा पतति वै दिवः
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದದಿಂದ ನಿರ್ಗತವಾದ ಗಂಗಾ ಚಂದ್ರಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ಲಾವಿಸಿ, ನಂತರ ದಿವ್ಯಲೋಕದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
Verse 29
सा तत्र पतिता दिक्षु चतुर्धा ह्यभवद् द्विजाः / सीता चालकनन्दा च सुचक्षुर्भद्रनामिका
ಅಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಹರಿದು, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವಳು ಚತುರ್ಧಾ ಆಯಿತು—ಸೀತಾ, ಚಾಲಕನಂದಾ, ಸುಚಕ್ಷು, ಭದ್ರಾ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ.
Verse 30
पूर्वेण सीता शैलात् तु शैलं यात्यन्तरिक्षतः / ततश्च पूर्ववर्षेण भद्राश्वेनैति चार्णवम्
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಪರ್ವತದಿಂದ ಆ ಧಾರೆ ಅಂತರಿಕ್ಷಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಪೂರ್ವವರ್ಷ ಭದ್ರಾಶ್ವದ ಮೂಲಕ ಹೋಗಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
Verse 31
तथैवालकनन्दा च दक्षिणादेत्य भारतम् / प्रयाति सागरं भित्त्वा सप्तभेदा द्विजोत्तमाः
ಹಾಗೆಯೇ ಆಲಕನಂದಾ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಏಳು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಭೇದಿಸಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
Verse 32
सुचक्षुः पश्चिमगिरीनतीत्य सकलांस्तथा / पश्चिमं केतुमालाख्यं वर्षं गत्वैति चार्णवम्
ಸುಚಕ್ಷು ನದಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೇತುಮಾಲ ಎಂಬ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
Verse 33
भद्रा तथोत्तरगिरीनुत्तरांश्च तथा कुरून् / अतीत्य चोत्तराम्भोधिं समभ्येति महर्षयः
ಭದ್ರಾ, ಉತ್ತರ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ದೇಶಗಳು—ಕುರುದೇಶ ಸಹಿತ—ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನೂ ದಾಟಿದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 34
आनीलनिषधायामौ माल्यवान् गन्धमादनः / तयोर्मध्यगतो मेरुः कर्णिकाकारसंस्थितः
ಆನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಯವಾನ್ ಹಾಗೂ ಗಂಧಮಾದನ ಇವೆ; ಆ ಎರಡರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕೆಯಂತೆ ಮೇರೂಪರ್ವತವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 35
भारताः केतुमालाश्च भद्राश्वाः कुरवस्तथा / पत्राणि लोकपद्मस्य मर्यादाशैलबाह्यतः
ಭಾರತ, ಕೇತುಮಾಲ, ಭದ್ರಾಶ್ವ ಮತ್ತು ಕುರು—ಇವು ಲೋಕಪದ್ಮದ ದಳಗಳು; ಮર્યಾದಾ ಪರ್ವತಗಳ ಗಡಿಗೆ ಹೊರಗಡೆ ಇವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ।
Verse 36
जठरो देवकूटश्च मर्यादापर्वतावुभौ / दक्षिणोत्तरमायामावानीलनिषधायतौ
ಜಠರ ಮತ್ತು ದೇವಕೂಟ—ಇಬ್ಬರೂ ಮર્યಾದಾ ಪರ್ವತಗಳು—ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಆನೀಲ ಮತ್ತು ನಿಷಧವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ।
Verse 37
गन्धमादनकैलासौ पूर्वपश्चायतावुभौ / अशीतियोजनायामावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ
ಗಂಧಮಾದನ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ—ಇಬ್ಬರೂ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ—ವರ್ಣವಾನ್ ಪರ್ವತವಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ತಲಾ ಎಂಭತ್ತು ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿವೆ।
Verse 38
निषधः पारियात्रश्च मर्यादापर्वताविमौ / मेरोः पश्चिमदिग्भागे यथापूर्वौ तथा स्थितौ
ನಿಷಧ ಮತ್ತು ಪಾರಿಯಾತ್ರ—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಮર્યಾದಾ ಪರ್ವತಗಳು—ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಕ್ರಮದಲ್ಲೇ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ।
Verse 39
त्रिशृङ्गो जारुधैस्तद्वदुत्तरे वर्षपर्वतौ / पूर्वपश्चायतावेतौ अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೃಂಗ ಮತ್ತು ಜಾರುಧಾ ಎಂಬ ವರ್ಷಪರ್ವತಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇವೆ; ಇವು ಎರಡೂ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಮಧ್ಯದ ಸಮುದ್ರ-ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ।
Verse 40
मर्यादापर्वताः प्रोक्ता अष्टाविह मया द्विजाः / जठराद्याः स्थिता मेरोश्चतुर्दिक्षु महर्षयः
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಎಂಟು ಮર્યಾದಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಜಠರ ಮೊದಲಾದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಮೇರುದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।
It assigns specific realms to specific disciplines and virtues—yajña and Veda-study, japa and oblations, truthfulness, tīrtha devotion, and prāṇāyāma—so geography functions as a karmic-yogic map rather than mere description.
Gaṅgā originates from Viṣṇu’s foot yet flows through Brahmā’s city and across the cosmic regions, expressing Purāṇic samanvaya: a single sacred power traverses and sanctifies the spheres associated with multiple deities and their devotees.