Adhyaya 42

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच ध्रुवादूर्ध्वं महर्लोकः कोटियोजनविस्तृतः / कल्पाधिकारिणस्तत्र संस्थिता द्विजपुङ्गवाः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದ ಏಕಚತ್ವಾರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಧ್ರುವನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಲೋಕವಿದ್ದು, ಒಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ; ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 2

जनलोको महर्लोकात् तथा कोटिद्वयातमकः / सनन्दनादयस्तत्र संस्थिता ब्रह्मणः सुताः

ಮಹರ್ಲೋಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಲೋಕವಿದ್ದು, ಅದು ಎರಡು ಕೋಟಿ (ಯೋಜನ) ಪ್ರಮಾಣ; ಅಲ್ಲಿ ಸನಂದನಾದಿಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರ ಋಷಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 3

जलोकात् तपोलोकः कोटित्रयसमन्वितः / वैराजास्तत्र वै देवाः स्थिता दाहविवर्जिताः

ಜನಲೋಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಪೋಲೋಕವಿದ್ದು, ಅದು ಮೂರು ಕೋಟಿ (ಯೋಜನ) ವಿಸ್ತಾರ; ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಜ ದೇವತೆಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ದಾಹ-ತಾಪವಿಲ್ಲದವರು.

Verse 4

प्राजापत्यात् सत्यलोकः कोटिषट्केन संयुतः / अपुनर्मारकास्तत्र ब्रह्मलोकस्तु स स्मृतः

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಲೋಕದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಲೋಕವಿದ್ದು, ಅದು ಆರು ಕೋಟಿ (ಯೋಜನ) ವಿಸ್ತಾರ; ಅಲ್ಲಿ ಪುನರಾಗಮನವೂ ಮರಣವೂ ಇಲ್ಲ—ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 5

अत्र लोकगुरुर्ब्रह्मा विश्वात्मा विश्वतोमुखः / आस्ते स योगिभिर्नित्यं पीत्वा योगामृतं परम्

ಇಲ್ಲಿ ಲೋಕಗುರು ಬ್ರಹ್ಮ—ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ವಿಶ್ವತೋಮುಖ—ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯೋಗದ ಪರಮ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ।

Verse 6

विशन्ति यतयः शान्ता नैष्ठिका ब्रह्मचारिणः / योगिनस्तापसाः सिद्धा जापकाः परमेष्ठिनम्

ಶಾಂತ ಯತಿಗಳು, ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ಯೋಗಿಗಳು, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಜಪಕರು ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 7

द्वारं तद्योगिनामेकं गच्छतां परमं पदम् / तत्र गत्वा न शोचन्ति स विष्णुः स च शङ्करः

ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸೇರುವ ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ದ್ವಾರವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನೇ ವಿಷ್ಣು, ಅವನೇ ಶಂಕರ।

Verse 8

सूर्यकोटिप्रतीकाशं पुरं तस्य दुरासदम् / न मे वर्णयितुं शक्यं ज्वालामालासमाकुलम्

ಆ ನಗರವು ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದುದನ್ನು ನಾನು ವರ್ಣಿಸಲಾರೆ।

Verse 9

तत्र नारायणस्यापि भवनं ब्रह्मणः पुरे / शेते तत्र हरिः श्रीमान् मायी मायामयः परः

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನ ಭವನವೂ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಹರಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮಾಯಾಧಿಪತಿ, ಮಾಯಾಮಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದವನು, ಆದರೂ ಪರಾತ್ಪರ।

Verse 10

स विष्णुलोकः कथितः पुनरावृत्तिवर्जितः / यान्ति तत्र महात्मानो ये प्रपन्ना जनार्दनम्

ಇದು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ—ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಮರುಜನ್ಮ) ಇಲ್ಲದದು. ಜನಾರ್ದನನಲ್ಲಿ ಶರಣಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

ऊर्ध्वं तद् ब्रह्मसदनात् पुरं ज्योतिर्मयं शुभम् / वह्निना च परिक्षिप्तं तत्रास्ते भगवान् भवः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಸದನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಭವಾದ, ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಯ ಪುರಿಯೊಂದು ಇದೆ. ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಭವ (ಶಿವ) ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

देव्या सह महादेवश्चिन्त्यमानो मनीषिभिः / योगिभिः शतसाहस्त्रैर्भूतै रुद्रैश्च संवृतः

ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯೋಗಿಗಳು, ಭೂತಗಣಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 13

तत्र ते यान्ति नियता द्विजा वै ब्रह्मचारिणः / मदादेवपराः शान्तास्तापसा ब्रह्मवादिनः

ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಮಪಾಲಕರಾದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಶಾಂತ ತಪಸ್ವಿಗಳು, ಮಹಾದೇವನಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು, ಬ್ರಹ್ಮತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವವರು।

Verse 14

निर्ममा निरहङ्काराः कामक्रोधविवर्जिताः / द्रक्ष्यन्ति ब्रह्मणा युक्ता रुद्रलोकः स वै स्मृतः

ಮಮಕಾರ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರರಹಿತರು, ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧವಿವರ್ಜಿತರು—ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಆ ಪರಮಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಣುವರು. ಅದೇ ರುದ್ರಲೋಕವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ।

Verse 15

एते सप्त महालोकाः पृथिव्याः परिकीर्तिताः / महातलादयश्चाधः पातालाः सन्ति वै द्विजाः

ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಏಳು ಮಹಾಲೋಕಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ—ಮಹಾತಲ ಮೊದಲಾದ—ಪಾತಾಳಲೋಕಗಳೂ ಇವೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ।

Verse 16

महातलं च पातालं सर्वरत्नोपशोभितम् / प्रासादैर्विविधैः शुभ्रैर्देवतायतनैर्युतम्

ಮಹಾತಲವೂ ಪಾತಾಳವೂ ಸರ್ವರತ್ನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ನಾನಾವಿಧ ಶುಭ್ರ ಪ್ರಾಸಾದಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿ, ದೇವತಾಲಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ।

Verse 17

अनन्तेन च संयुक्तं मुचुकुन्देन धीमता / नृपेण बलिना चैव पातालस्वर्गवासिना

ಅವನು ಅನಂತನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು, ಧೀಮಂತ ಮುಚುಕುನ್ದನೊಂದಿಗೆ ಸಹ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೂ ಸ್ವರ್ಗಸಮಾನ ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜ ಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಮೈತ್ರಿಯುಳ್ಳವನು।

Verse 18

शैलं रसातलं विप्राः शार्करं हि तलातलम् / पीतं सुतलमित्युक्तं नितलं विद्रुमप्रभम् / सितं हि वितलं प्रोक्तं तलं चैव सितेतरम्

ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ರಸಾತಲವು ಶೈಲಮಯವೆಂದು, ತಲಾತಲವು ಕಂಕಣಮಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸುತಲವು ಪೀತವರ್ಣವೆಂದು, ನಿತಲವು ವಿದ್ರುಮಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದೆಂದು. ವಿತಲವು ಶ್ವೇತವೆಂದು, ತಲವು ಶ್ವೇತೇತರ ವರ್ಣವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 19

सुपर्णेन मुनिश्रेष्ठास्तथा वासुकिना शुभम् / रसातलमिति ख्यातं तथान्यैश्च निषेवितम्

ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಆ ಶುಭ ಲೋಕ ‘ರಸಾತಲ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ) ಹಾಗೂ ವಾಸುಕಿಯೂ ಸೇವಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇತರರೂ ಅದನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 20

विरोचनहिरण्याक्षतक्षकाद्यैश्च सेवितम् / तलातलमिति ख्यातं सर्वशोभासमन्वितम्

ವಿರೋಚನ, ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ, ತಕ್ಷಕ ಮೊದಲಾದವರಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಆ ಲೋಕ ‘ತಲಾತಲ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ; ಅದು ಸರ್ವಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 21

वैनतेयादिभिश्चैव कालनेमिपुरोगमैः / पूर्वदेवैः समाकीर्णं सुतलं च तथापरैः

ಸುತಲ ಲೋಕವೂ ವೈನತೇಯಾದಿಗಳು, ಕಾಲನೇಮಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವದೇವರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅನೇಕ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ।

Verse 22

नितलं यवनाद्यैश्च तारकाग्निमुखैस्तथा / महान्तकाद्यैर्नागैश्च प्रह्मादेनासुरेण च

ನಿತಲವೆಂಬ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಯವನಾದಿಗಳು, ತಾರಕ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಮುಖ ಮೊದಲಾದವರು, ಮಹಾಂತಕಾದಿ ನಾಗರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾದೆ ಎಂಬ ಅಸುರನೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 23

वितलं चैव विख्यातं कम्बलाहीन्द्रसेवितम् / महाजम्भेन वीरेण हयग्रीवेण वै तथा

ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಿತಲ ಲೋಕ; ಅಲ್ಲಿ ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಆಹೀಂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಗೇಂದ್ರರು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವರು; ಹಾಗೆಯೇ ವೀರ ಮಹಾಜಂಭ ಮತ್ತು ಹಯಗ್ರೀವ ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ।

Verse 24

शङ्कुकर्णेन संभिन्नं तथा नमुचिपूर्वकैः / तथान्यैर्विवधैर्नागैस्तलं चैव सुशोभनम्

ಆ ಪಾತಾಳ ಪ್ರದೇಶವು ಶಂಕುಕರ್ಣನಿಂದ ಭೇದಿತವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ನಮುಚಿ ಮೊದಲಾದವರಿಂದಲೂ; ಇನ್ನಿತರ ವಿಭಿನ್ನ ನಾಗರಿಂದ ಆ ತಲವು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 25

तेषामधस्तान्नरका मायाद्याः परिकीर्तिताः / पापिनस्तेषु पच्यन्ते न ते वर्णयितुं क्षमाः

ಆ ಲೋಕಗಳ ಕೆಳಗೆ ‘ಮಾಯಾ’ ಮೊದಲಾದ ನರಕಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ದಹಿಸಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 26

पातालानामधश्चास्ते शेषाख्या वैष्णवी तनुः / कालाग्निरुद्रो योगात्मा नारसिंहो ऽपि माधवः

ಪಾತಾಳಗಳಿಗೂ ಕೆಳಗೆ ಶೇಷನೆಂಬ ವೈಷ್ಣವೀ ತನುವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅವನೇ ಯೋಗಾತ್ಮಕ ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ; ಅವನೇ ಮಾಧವನು, ನರಸಿಂಹರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

यो ऽनन्तः पठ्येते देवो नागरूपी जनार्दनः / तदाधारमिदं सर्वं स कालाग्निमपाश्रितः

‘ಅನಂತ’ ಎಂದು ಪಠಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವನು—ನಾಗರೂಪ ಜನಾರ್ದನ—ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ನೆಲಸಿದೆ. ಅವನು ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ಪರಮಾಧಾರನು.

Verse 28

तमाविश्य महायोगी कालस्तद्वदनोत्थितः / विषज्वालामयो ऽन्ते ऽसौ जगत् संहरति स्वयम्

ಅವನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದ ಕಾಲನು ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಜ್ವಾಲಾಮಯ ಘನವಾಗಿ ತಾನೇ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

सहस्त्रमायो ऽप्रतिमः संहर्ता शङ्करोद्भवः / तामसी शांभवी मूर्तिः कालो लोकप्रकालनः

ಸಹಸ್ರ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಪ್ರತಿಮ ಸಂಹಾರಕನಾಗಿ, ಶಂಕರನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು. ಅವನ ಶಾಂಭವೀ ಮೂರ್ತಿ ತಾಮಸೀ (ಲಯಸಂಬಂಧಿತ). ಅವನೇ ಕಾಲನು—ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿ ಪಕ್ವಗೊಳಿಸುವವನು.