Adhyaya 32

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकत्रिशोध्यायः सूत उवाच उषित्वा तत्र भगवान् कपर्देशान्तिके पुनः / द्रष्टुं ययौ मध्यमेशं बहुवर्षगणान् प्रभुः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದ ಏಕತ್ರಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ—ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಕಪರ್ದೇಶದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿದ ಪ್ರಭು ಮಧ್ಯಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 2

तत्र मन्दाकिनीं पुण्यामृषिसङ्गनिषेविताम् / नदीं विमलपानीयां दृष्ट्वा हृष्टो ऽभवन्मुनिः

ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಸಂಘದಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಪುಣ್ಯ ಮಂದಾಕಿನಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಿರ್ಮಲ ಜಲವಿರುವ ಆ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮುನಿ ಹರ್ಷಿತನಾದನು.

Verse 3

स तामन्वीक्ष्य मुनिभिः सह द्वैपायनः प्रभुः / चकार भावपूतात्मा स्नानं स्नानविधानवित्

ಅವಳನ್ನು (ನದಿಯನ್ನು) ಗಮನಿಸಿ, ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭು ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ನು—ಭಾವದಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಅಂತರಾತ್ಮನಾಗಿ, ಸ್ನಾನವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನಾಗಿ—ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು.

Verse 4

संतर्प्य विधिवद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / पूजयामास लोकादिं पुष्पैर्नानाविधैर्भवम्

ನಂತರ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇವರುಗಳನ್ನು, ಋಷಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಣಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು; ಆಮೇಲೆ ಲೋಕಗಳ ಆದಿಕಾರಣನಾದ ಭವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ನಾನಾವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 5

प्रविश्य शिष्यप्रवरैः सार्धं सत्यवतीसुतः / मध्यमेश्वरमीशानमर्चयामास शूलिनम्

ನಂತರ ಸತ್ಯವತೀಪುತ್ರ (ವ್ಯಾಸ)ನು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಧ್ಯಮೇಶ್ವರನಾದ ಈಶಾನ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಶೂಲಿನನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದನು.

Verse 6

ततः पाशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / द्रष्टुं समागता रुद्रं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

ನಂತರ ಶಾಂತ ಪಾಶುಪತ ಭಕ್ತರು, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಧೂಸರಿತ ದೇಹವಿರುವವರು, ರುದ್ರನಾದ ಮಧ್ಯಮೇಶ್ವರ ಪರಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿ ಬಂದರು.

Verse 7

ओङ्कारासक्तमनसो वेदाध्ययनतत्पराः / जटिला मुण्डिताश्चापि शुक्लयज्ञोपवीतिनः

ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಓಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಜಪದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವರು ಜಟಾಧಾರಿಗಳು, ಕೆಲವರು ಮುಂಡಿತರು; ಶ್ವೇತ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 8

कौपीनवसनाः केचिदपरे चाप्यवाससः / ब्रह्मचर्यरताः शान्ता वेदान्तज्ञानतत्पराः

ಕೆಲವರು ಕೌಪೀನ ಮಾತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ರತರು, ಶಾಂತಚಿತ್ತರು, ವೇದಾಂತಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು.

Verse 9

दृष्ट्वा द्वैपायनं विप्राः शिष्यैः परिवृतं मुनिम् / पूजयित्वा यथान्यायमिदं वचनमब्रुवन्

ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾದ ದ್ವೈಪಾಯನ ಮುನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 10

को भवान् कुत आयातः सह शिष्यैर्महामुने / प्रोचुः पैलादयः शिष्यास्तानृषीन् ब्रह्मभावितान्

“ನೀವು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿರಿ, ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ?”—ಎಂದು ಪೈಲಾದಿ ಶಿಷ್ಯರು ಬ್ರಹ್ಮಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಆ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 11

अयं सत्यवतीसूनुः कृष्णद्वैपायनो मुनिः / व्यासः स्वयं हृषीकेशो येन वेदाः पृथक् कृताः

ಇವರು ಸತ್ಯವತೀಸೂನು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಮುನಿ—ವ್ಯಾಸರು; ಇವರೇ ಸ್ವಯಂ ಹೃಷೀಕೇಶ ಪ್ರಭು, ಇವರಿಂದಲೇ ವೇದಗಳು ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಿಭಿನ್ನ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು.

Verse 12

यस्य देवो महादेवः साक्षादेव पिनाकधृक् / अंशांशेनाभवत् पुत्रो नाम्ना शुक इति प्रभुः

ಯಸ್ಯ ದೇವನು ಸాక్షಾತ್ ಮಹಾದೇವ—ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಶಿವನೇ—ತನ್ನ ದಿವ್ಯಾಂಶದ ಅಂಶಾಂಶದಿಂದ ಪುತ್ರರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು; ಆ ಪ್ರಭು ‘ಶುಕ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 13

यः स साक्षान्महादेवं सर्वभावेन शङ्करम् / प्रपन्नः परया भक्त्या यस्य तज्ज्ञानमैश्वरम्

ಯಾರು ಸాక్షಾತ್ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೋ—ಅವನಿಗೆ ಆ ಶರಣಾಗತಿ-ಭಕ್ತಿಯೇ ಐಶ್ವರ್ಯಜ್ಞಾನವಾಗಿ, ಈಶ್ವರಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 14

ततः पाशुपताः सर्वे हृष्टसर्वतनूरुहाः / नेमुरव्यग्रमनसः प्रोचुः सत्यवतीसुतम्

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಶುಪತ ಭಕ್ತರು—ಆನಂದದಿಂದ ದೇಹದ ರೋಮಗಳು ನಿಂತಂತೆ—ಅವ್ಯಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸತ್ಯವತೀಸುತ (ವ್ಯಾಸ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 15

भगवन् भवता ज्ञातं विज्ञानं परमेष्ठिनः / प्रिसादाद् देवदेवस्य यत् तन्माहेश्वरं परम्

ಭಗವನ್! ನೀವು ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ)ನ ಪರಮ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ; ಅದು ದೇವದೇವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಲಭಿಸಿದುದು—ಅದೇ ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನ ಪರಮೋನ್ನತ ಜ್ಞಾನ.

Verse 16

तद्वदास्माकमव्यक्तं रहस्यं गुह्यमुत्तमम् / क्षिप्रं पश्येम तं देवं श्रुत्वा भगवतो मुखात्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಮಗೂ ಒಂದು ಅವ್ಯಕ್ತ ರಹಸ್ಯವಿದೆ—ಅತಿಗುಹ್ಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಭಗವಂತನ ಮುಖದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾವು ಶೀಘ್ರವೇ ಆ ದೇವನನ್ನು ಸాక్షಾತ್ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಿ।

Verse 17

विसर्जयित्वा ताञ्छिष्यान् सुमन्तुप्रमुखांस्ततः / प्रोवाच तत्परं ज्ञानं योगिभ्यो योगवित्तमः

ಆಮೇಲೆ ಸುಮಂತು ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಯೋಗವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವರು ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಪರಮೋನ್ನತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದರು।

Verse 18

तत्क्षणादेव विमलं संभूतं ज्योतिरुत्तमम् / लीनास्तत्रैव ते विप्राः क्षणादन्तरधीयत

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲವಾದ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜ್ಯೋತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಆ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲೇ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳು ಲೀನರಾಗಿ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದರು।

Verse 19

ततः शिष्यान् समाहूय भगवान् ब्रह्मवित्तमः / प्रोवाच मध्यमेशस्य माहात्म्यं पैलपूर्वकान्

ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಭಗವಂತನು ಪೈಲ ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಮಧ್ಯಮೇಶನ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 20

अस्मिन् स्थाने स्वयं देवो देव्या सह महेश्वरः / रमते भगवान् नित्यं रुद्रैश्च परिवारितः

ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ದೇವಿಯೊಡನೆ ಸ್ವಯಂ ಭಗವಾನ್ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಿತ್ಯವೂ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ; ರುದ್ರರಿಂದ ಪರಿವಾರಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

अत्र पूर्वं हृषीकेशो विश्वात्मा देवकीसुतः / उवास वत्सरं कृष्णः सदा पाशुपतैर्वृतः

ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೃಷೀಕೇಶನು—ವಿಶ್ವಾತ್ಮ, ದೇವಕೀಪುತ್ರ ಕೃಷ್ಣನು—ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸಿದನು; ಸದಾ ಪಾಶುಪತರಿಂದ ವೃತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 22

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गो रुद्राध्ययनतत्परः / आराधयन् हरिः शंभुं कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

ಸರ್ವಾಂಗಗಳಿಗೂ ಭಸ್ಮ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡು, ರುದ್ರೋಪದೇಶದ ಅಧ್ಯಯನ-ಜಪದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಹರಿಯು ಶಂಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 23

तस्य ते बहवः शिष्या ब्रह्मचर्यपरायणाः / लब्ध्वा तद्वचनाज्ज्ञानं दृष्टवन्तो महेश्वरम्

ಅವನ ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು; ಅವನ ವಚನದಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಪ್ರತಕ್ಷ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ದರ್ಶಿಸಿದರು।

Verse 24

तस्य देवो महादेवः प्रत्यक्षं नीललोहितः / ददौ कृष्णास्य भगवान वरदो वरमुत्तमम्

ಅವನಿಗಾಗಿ ದೇವ ಮಹಾದೇವ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಪ್ರತಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು; ವರದನಾದ ಭಗವಂತನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ದತ್ತನು।

Verse 25

येर्ऽचयिष्यन्ति गोविन्दं मद्भक्ता विधिपूर्वकम् / तेषां तदैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति जगन्मय

ನನ್ನ ಭಕ್ತರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವರು; ಹೇ ಜಗನ್ಮಯ, ಅವರೊಳಗೆ ಆಗ ಈಶ್ವರಕೇಂದ್ರಿತ (ಐಶ್ವರ) ಜ್ಞಾನವು ಉದ್ಭವಿಸುವುದು।

Verse 26

नमस्योर्ऽचयितव्यश्च ध्यातव्यो मत्परैर्जनैः / भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादाद् द्विजातिभिः

ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾದ ಜನರು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು, ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು, ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ—ನೀನು ದ್ವಿಜರ ನಡುವೆ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ।

Verse 27

ये ऽत्र द्रक्ष्यन्ति देवेशं स्नात्वा रुद्रं पिनाकिनम् / ब्रह्महत्यादिकं पापं तेषामाशु विनश्यति

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದೇವೇಶನಾದ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ರುದ್ರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪವೂ ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 28

प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्याः पापकर्मरता अपि / ते यान्ति तत् परं स्थानं नात्र कार्या विचारणा

ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತರಾದ ಮನುಷ್ಯರೂ (ಉಪದೇಶಿಸಿದ ವಿಧವಾಗಿ) ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರು ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಚಾರ ಬೇಡ।

Verse 29

धन्यास्तु खलु ते विप्रा मन्दाकिन्यां कृतोदकाः / अर्चयन्ति महादेवं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

ಮಂದಾಕಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಮಧ್ಯಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಸ್ವರೂಪ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವ ವಿಪ್ರರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯರು।

Verse 30

स्नानं दानं तपः श्राद्धं पिण्डनिर्वपणं त्विह / एकैकशः कृतं विप्राः पुनात्यासप्तमं कुलम्

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಶ್ರಾದ್ಧ, ಪಿಂಡನಿರ್ವಪಣ—ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೆ ಕುಲ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 31

संनिहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे / यत् फलं लभते मर्त्यस्तस्माद् दशगुणं त्विह

ರಾಹುಗ್ರಸ್ತ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂನಿಹತಿ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುವ ಫಲ, ಇಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪುಣ್ಯ ದಶಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 32

एवमुक्त्वा महायोगी मध्यमेशान्ति के प्रभुः / उवास सुचिरं कालं पूजयन् वै महेश्वरम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾಯೋಗಿ—ಶಾಂತಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರಭು—ಅಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾಸಮಾಡಿ, ನಿರಂತರ ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು।