Adhyaya 3

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वितीयो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः वर्णा भगवतोद्दिष्टाश्चत्वारो ऽप्याश्रमास्तथा / इदानीं क्रममस्माकमाश्रमाणां वद प्रभो

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಭಗವಂತನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಈಗ, ಪ್ರಭೋ, ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿವರಿಸು.

Verse 2

श्रीकूर्म उवाच ब्रह्मचारी गृहस्थश्च वानप्रस्थो यतिस्तथा / क्रमेणैवाश्रमाः प्रोक्ताः कारणादन्यथा भवेत्

ಶ್ರೀಕೂರ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಗೃಹಸ್ಥ, ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಯತಿ—ಈ ಆಶ್ರಮಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಯುಕ್ತ ಕಾರಣವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಮಭೇದ ಸಾಧ್ಯ.

Verse 3

उत्पन्नज्ञानविज्ञानो वैराग्यं परमं गतः / प्रव्रजेद् ब्रह्मचर्यात् तु यदिच्छेत् परमां गतिम्

ಯಥಾರ್ಥ ಜ್ಞಾನವೂ ಅನುಭವಸಿದ್ಧ ವಿವೇಕವೂ ಉದಯಿಸಿ ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯ ದೊರೆತಾಗ, ಪರಮಗತಿ (ಮೋಕ್ಷ) ಬಯಸುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಿಂದಲೇ ಪ್ರವ್ರಜ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 4

दारानाहृत्य विधिवदन्यथा विविधैर्मखैः / यजेदुत्पादयेत् पुत्रान् विरक्तो यदि संन्यसेत्

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಂತರ ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಯಜನ ಮಾಡಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು; ವೈರಾಗ್ಯ ಬಂದಾಗ ನಂತರ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.

Verse 5

अनिष्ट्वा विधिवद् यज्ञैरनुत्पाद्य तथात्मजम् / नगार्हस्थ्यं गृहीत्यक्त्वा संन्यसेद् बुद्धिमान् द्विजः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದೆ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು—ಇದು ಬುದ್ಧಿವಂತ ದ್ವಿಜನ ಧರ್ಮ.

Verse 6

अथ वैराग्यवेगेन स्थातुं नोत्सहते गृहे / तत्रैव संन्यसेद् विद्वाननिष्ट्वापि द्विजोत्तमः

ನಂತರ ವೈರಾಗ್ಯದ ತೀವ್ರ ವೇಗದಿಂದ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಂನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು—ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಸಹ.

Verse 7

अन्यथा विविधैर्यज्ञैरिष्ट्वा वनमथाक्षयेत् / तपस्तप्त्वा तपोयोगाद् विरक्तः संन्यसेद् यदि

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ನಂತರ ವನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ತಪೋಯೋಗದ ನಿಯಮದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಉಂಟಾದರೆ, ಸನ್ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಪ್ರವ್ರಜಿಸಬಹುದು.

Verse 8

वानप्रस्थाश्रमं गत्वा न गृहं प्रविशेत् पुनः / न संन्यासी वनं चाथ ब्रह्माचर्यं न साधकः

ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನು ಮತ್ತೆ ಗೃಹಸ್ಥನ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಸನ್ನ್ಯಾಸಿಯು ವಾನಪ್ರಸ್ಥರೀತಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಬಾರದು; ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಯೋಗ್ಯ ಸಾಧನಾಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಜಾರಬಾರದು.

Verse 9

प्राजापत्यां निरूप्येष्टिमाग्नेयीमथवा द्विजः / प्रव्रजेत गृही विद्वान् वनाद् वा श्रुतिचोदनात्

ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಇಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಅಗ್ನಿಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ದ್ವಿಜ ಗೃಹಸ್ಥನು ಶ್ರುತಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಪ್ರವ್ರಜಿಸಬೇಕು. ಅಥವಾ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನಾಗಿ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರವೂ ವೇದವಿಧಿಯಂತೆ ಸನ್ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.

Verse 10

प्रकर्तुमसमर्थो ऽपि जुहोतियजतिक्रियाः / अन्धः पङ्गुर्दरिद्रो वा विरक्तः संन्यसेद् द्विजः

ದ್ವಿಜನು ಹೋಮ-ಯಜ್ಞಾದಿ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥನಾದರೂ, ಅಂಧನಾಗಲಿ, ಕುಂಟನಾಗಲಿ, ದರಿದ್ರನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಅಂತರಂಗ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿದವನಾಗಲಿ—ಸನ್ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 11

सर्वेषामेव वैराग्यं संन्यासाय विधीयते / पतत्येवाविरक्तो यः संन्यासं कर्तुमिच्छति

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸನ್ನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನೇ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈರಾಗ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸನ್ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

एकस्मिन्नथवा सम्यग् वर्तेतामरणं द्विजः / श्रद्धावनाश्रमे युक्तः सो ऽमृतत्वाय कल्पते

ಯಾವ ದ್ವಿಜನು ಒಂದೇ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಾದರೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಆ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಮೃತತ್ವ (ಮೋಕ್ಷ)ಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

न्यायागतधनः शान्तो ब्रह्मविद्यापरायणः / स्वधर्मपालको नित्यं सो ऽमृतत्वाय कल्पते

ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ ಧನವಿರುವವನು, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ, ನಿತ್ಯ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು—ಅವನು ಅಮೃತತ್ವ (ಮೋಕ್ಷ)ಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

ब्रह्मण्याधाय क्रमाणि निःसङ्गः कामवर्जितः / प्रसन्नेनैव मनसा कुर्वाणो याति तत्पदम्

ಯಾವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿ, ಆಸಕ್ತಿರಹಿತನಾಗಿ, ಕಾಮವರ್ಜಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಸನ್ನಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವನೋ—ಅವನು ಆ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

ब्रह्मणा दीयते देयं ब्रह्मणे संप्रदीयते / ब्रह्मैव दीयते चेति ब्रह्मार्पणमिदं परम्

ದಾನವು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದಲೇ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೇ ಸಮರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನೀಡಲ್ಪಡುವುದೂ ಬ್ರಹ್ಮನೇ—ಇದೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣ.

Verse 16

नाहं कर्ता सर्वमेतद् ब्रह्मैव कुरुते तथा / एतद् ब्रह्मार्पणं प्रोक्तमृषिभिः तत्त्वदर्शिभिः

“ನಾನು ಕರ್ತನಲ್ಲ; ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ”—ಎಂದು ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಋಷಿಗಳು ‘ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣ’ವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 17

प्रीणातु भगवानीशः कर्मणानेन शाश्वतः / करोति सततं बुद्ध्या ब्रह्मार्पणमिदं परम्

ಈ ಕರ್ಮದಿಂದ ಶಾಶ್ವತ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸದಾ ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದೇ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣ.

Verse 18

यद्वा फलानां संन्यासं प्रकुर्यात् परमेश्वरे / कर्मणामेतदप्याहुः ब्रह्मार्पणमनुत्तमम्

ಅಥವಾ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಫಲಗಳ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇದನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕರ್ಮಗಳ ಅನುತ್ತಮ ಬ್ರಹ್ಮಾರ್ಪಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 19

कार्यमित्येव यत्कर्म नियतं सङ्गवर्जितम् / क्रियते विदुषा कर्म तद्भवेदपि मोक्षदम्

‘ಇದು ಮಾಡಲೇಬೇಕು’ ಎಂಬ ಭಾವದಿಂದ, ನಿಯತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿ, ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಮೋಕ್ಷದಾಯಕವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 20

अन्यथा यदि कर्माणि कुर्यान्नित्यमपि द्विजः / अकृत्वा फलसंन्यासं बध्यते तत्फलेन तु

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದ್ವಿಜನು ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಫಲಸನ್ನ್ಯಾಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಆ ಫಲಗಳಿಂದಲೇ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन त्यक्त्वा कर्माश्रितं फलम् / अविद्वानपि कुर्वोत कर्माप्नोत्यचिरात् पदम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕರ್ಮಾಶ್ರಿತ ಫಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅವಿದ್ಯಾವಂತನಾದರೂ ಕರ್ತವ್ಯಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಲಿ; ಅಂಥ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವನು ಶೀಘ್ರವೇ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

कर्मणा क्षीयते पापमैहिकं पौर्विकं तथा / मनः प्रसादमन्वेति ब्रह्म विज्ञायते ततः

ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಕರ್ಮದಿಂದ ಈ ಜನ್ಮದ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಪಾಪ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಉಂಟಾಗಿ, ಅದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

कर्मणा सहिताज्ज्ञानात् सम्यग् योगो ऽबिजायते / ज्ञानं च कर्मसहितं जायते दोषवर्जितम्

ಕರ್ಮಸಹಿತ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಯೋಗವು ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮಸಂಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾನವೂ ದೋಷರಹಿತವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 24

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन तत्र तत्राश्रमे रतः / कर्माणीश्वरतुष्ट्यर्थं कुर्यान्नैष्कर्म्यमाप्नुयात्

ಆದ್ದರಿಂದ ತಾನು ಯಾವ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇರುವನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಈಶ್ವರತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

संप्राप्य परमं ज्ञानं नैष्कर्म्यं तत्प्रसादतः / एकाकी निर्ममः शान्तो जीवन्नेव विमुच्यते

ಅವನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನೈಷ್ಕರ್ಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಾಧಕನು ಏಕಾಕಿ (ಅಂತರ್ನಿಮಗ್ನ), ನಿರ್ಮಮ, ಶಾಂತನಾಗಿ, ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

वीक्षते परमात्मानं परं ब्रह्म महेश्वरम् / नित्यानन्दं निराभासं तस्मिन्नेव लयं व्रजेत्

ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ನಿತ್ಯಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ನಿರಾಭಾಸ (ಆಭಾಸಾತೀತ) ಎಂದು ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅವನಲ್ಲೇ ಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು.

Verse 27

तस्मात् सेवेत सततं कर्मयोगं प्रसन्नधीः / तृप्तये परमेशस्य तत् पदं याति शाश्वतम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಲ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು ಸದಾ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದವನು ಆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

एतद् वः सथितं सर्वं चातुराश्रम्यमुत्तमम् / न ह्येतत् समतिक्रम्य सिद्धिं विन्दति मानवः

ನಿಮಗಾಗಿ ಚಾತುರಾಶ್ರಮ್ಯದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದರೆ ಮಾನವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.