Adhyaya 24

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे त्रयोविंशो ऽध्यायः सूत उवाच अथ देवो हृषीकेशो भगवान् पुरुषोत्तमः / तताप घोरं पुत्रार्थं निदानं तपसस्तपः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ದೇವ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಭಗವಾನ್ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಪುತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು—ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲನಿದಾನಸ್ವರೂಪವಾದ ತಪಸ್ಸು।

Verse 2

स्वेच्छयाप्यवतीर्णो ऽसौ कृतकृत्यो ऽपि विश्वधृक् / चचार स्वात्मनो मूलं बोधयन् भावमैश्वरम्

ವಿಶ್ವವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವತಾರವನ್ನೆತ್ತಿದನು; ಮತ್ತು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಸ್ವಾತ್ಮಮೂಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಐಶ್ವರಭಾವದ ಬೋಧೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 3

जगाम योगिभिर्जुष्टं नानापक्षिसमाकुलम् / आश्रमं तूपमन्योर्वै मुनीन्द्रस्य महात्मनः

ಅನಂತರ ಆತನು ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ, ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನೀಂದ್ರ ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಪರಮಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 4

तपत्त्रिराजमारूढः सुपर्णमतितेजसम् / शङ्खचक्रगदापाणिः श्रीवत्सकृतलक्षणः

ಅವನು ದಹಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪಕ್ಷಿರಾಜ ಗರುಡ—ಅತಿತೇಜಸ್ವಿ ಸುಪರ್ಣ—ಮೇಲೆ ಆರೂಢನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು; ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶುಭ ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 5

नानाद्रुमलताकीर्णं नानापुष्पोपशोभितम् / ऋषीणामाश्रमैर्जुष्टं वेदघोषनिनादितम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷ-ಲತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ; ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ವೇದಘೋಷದ ನಿನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 6

सिंहर्क्षशरभाकीर्णं शार्दूलगजसंयुतम् / विमलस्वादुपानीयैः सरोभिरुपशोभितम्

ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಸಿಂಹ, ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಶರಭಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಹುಲಿ ಹಾಗೂ ಗಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು; ನಿರ್ಮಲವಾದ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 7

आरामैर्विविधैर्जुष्टं देवतायतनैः शुभैः / ऋषिकैरृषिपुत्रैश्च महामुनिगणैस्तथा

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಾನಾವಿಧ ಸುಂದರ ಆರಾಮ-ಉಪವನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳ ಶುಭಾಲಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ; ಋಷಿಗಳು, ಋಷಿಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಮಹಾಮುನಿಗಳ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 8

वेदाध्ययनसंपन्नैः सेवितं चाग्निहोत्रिभिः / योगिभिर्ध्याननिरतैर्नासाग्रगतलोचनैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರಿಂದಲೂ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಆಚರಿಸುವವರಿಂದಲೂ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಧ್ಯಾನನಿರತರಾದ ಯೋಗಿಗಳಿಂದಲೂ, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।

Verse 9

उपेतं सर्वतः पुण्यं ज्ञानिभिस्तत्त्वदर्शिभिः / नदीभिरभितो जुष्टं जापकैर्ब्रह्मवादिभिः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಿ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಉಪೇತವಾಗಿದೆ; ಸುತ್ತಲೂ ನದಿಗಳು ಅದನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಜಪಕರು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 10

सेवितं तापसैः पुण्यैरीशाराधनतत्परैः / प्रशान्तैः सत्यसंकल्पैर्निः शोकैर्निरुपद्रवैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಪುಣ್ಯ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ; ಅವರು ಈಶ್ವರಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು, ಪ್ರಶಾಂತರು, ಸತ್ಯಸಂಕಲ್ಪಿಗಳು, ಶೋಕವಿಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಉಪದ್ರವರಹಿತರು।

Verse 11

भस्मावदातसर्वाङ्गै रुद्रजाप्यपरायणैः / मुण्डितैर्जटिलैः शुद्धैस्तथान्यैश्च शिखाजटैः / सेवितं तापसैर्नित्य ज्ञानिभिर्ब्रह्मचारिभिः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಸದಾ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ—ಅವರ ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಭಸ್ಮದಿಂದ ಧವಳವಾಗಿದ್ದು, ರುದ್ರಜಪದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಶುದ್ಧರಿಂದ—ಕೆಲವರು ಮುಂಡಿತರು, ಕೆಲವರು ಜಟಿಲರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಜಟೆ ಎರಡನ್ನೂ ಧರಿಸಿದವರು—ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ದೃಢ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಿಂದಲೂ।

Verse 12

तत्राश्रमवरे रम्ये सिद्धाश्रमविभूषिते / गङ्गा भगवती नित्यं वहत्येवाघनाशिनी

ಅಲ್ಲಿ ಆ ರಮ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ವೈಭವದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಭಗವತಿ ಗಂಗಾ ನಿತ್ಯವೂ ಹರಿಯುತ್ತಾಳೆ—ಪಾಪನಾಶಿನಿ।

Verse 13

स तानन्विष्य विश्वात्मा तापसान् वीतकल्मषान् / प्रणामेनाथ वचसा पूजयामास माधवः

ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಮಾಧವನು ಅವರನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದಲೂ ಯೋಗ್ಯ ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 14

ते ते दृष्ट्वा जगद्योनिं शङ्खचक्रगदाधरम् / प्रणेमुर्भक्तिसंयुक्ता योगिनां परमं गुरुम्

ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧಾರಿಯಾದ ಜಗದ್ಯೋನಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಯೋಗಿಗಳ ಪರಮಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 15

स्तुवन्ति वैदिकैर्मन्त्रैः कृत्वा हृदि सनातनम् / प्रोचुरन्योन्यमव्यक्तमादिदेवं महामुनिम्

ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಅವರು ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಪರಸ್ಪರ ಅವ್ಯಕ್ತನಾದ ಆದಿದೇವ, ಮಹಾಮುನಿಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದರು।

Verse 16

अयं स भगवानेकः साक्षान्नारायणः परः / अगच्छत्यधुना देवः पुराणपुरुषः स्वयम्

“ಇವನೇ ಆ ಏಕ ಪರಮಭಗವಾನ್—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರನಾರಾಯಣ. ಈಗ ಈ ದೇವ, ಪುರಾಣಪುರುಷ, ಸ್ವಯಂ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ।”

Verse 17

अयमेवाव्ययः स्त्रष्टा संहर्ता चैव रक्षकः / अमूर्तो मूर्तिमान् भूत्वा मुनीन् द्रष्टुमिहागतः

ಅವನೇ ಅವ್ಯಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಸಂಹಾರಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ. ಅಮೂರ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮುನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।

Verse 18

एष धाता विधाता च समागच्छति सर्वगः / अनादिरक्षयो ऽनन्तो महाभूतो महेश्वरः

ಅವನೇ ಧಾತಾ ಮತ್ತು ವಿಧಾತಾ; ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅನಾದಿ, ಅಕ್ಷಯ, ಅನಂತ—ಅವನೇ ಮಹಾಭೂತ, ಪರಮೇಶ್ವರ ಮಹೇಶ್ವರನು.

Verse 19

श्रुत्वा श्रुत्वा हरिस्तेषां वचांसि वचनातिगः / ययौ स तूर्णं गोविन्दः स्थानं तस्य महात्मनः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಕೇಳಿ, ವಾಕ್ಯಾತೀತನಾದ ಹರಿ—ಗೋವಿಂದನು—ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 20

उपस्पृश्याथ भावेन तीर्थे तीर्थे स यादवः / चकार देवकीसूनुर्देवर्षिपितृतर्पणम्

ನಂತರ ಆ ಯಾದವನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೀರ್ಥದಲ್ಲೂ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ದೇವಕೀಸುತನು ದೇವರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದನು.

Verse 21

नदीनां तीरसंस्थानि स्थापितानि मुनीश्वरैः / लिङ्गानि पूजयामास शंभोरमिततेजसः

ನದಿಗಳ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಮುನೀಶ್ವರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ತೀರ್ಥಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶಂಭು (ಶಿವ)ನ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 22

दृष्ट्वा दृष्ट्वा समायान्तं यत्र यत्र जनार्दनम् / पूजयाञ्चक्रिरे पुष्पैरक्षतैस्तत्र वासिनः

ಎಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರೋ, ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪುಷ್ಪಗಳೂ ಅಕ್ಷತಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಮರುಮರು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು.

Verse 23

समीक्ष्य वासुदेवं तं शार्ङ्गशङ्खासिधारिणम् / तस्थिरे निश्चलाः सर्वे शुभाङ्गं तन्निवासिनः

ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸು, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಶುಭಧಾಮದ ನಿವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಲರಾಗಿ ನಿಂತರು।

Verse 24

यानि तत्रारुरुक्षूणां मानसानि जनार्दनम् / दृष्ट्वा समीहितान्यासन् निष्क्रामन्ति पुराहिरम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೇರುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಬಂದವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದಿಸಿದ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಜನಾರ್ದನನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಬಯಸಿದ ಫಲಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಹರಿ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿದನು।

Verse 25

अथावगाह्य गङ्गायां कृत्वा देवादितर्पणम् / आदाय पुष्पवर्याणि मुनीन्द्रस्याविशद् गृहम्

ನಂತರ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ದೇವಾದಿಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮುನೀಂದ್ರನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 26

दृष्ट्वा तं योगिनां श्रेष्ठं भस्मोद्धूलितविग्रहम् / जटाचीरधरं शान्तं ननाम शिरसा मुनिम्

ಭಸ್ಮದಿಂದ ಧೂಸರಿತ ದೇಹ, ಜಟೆ ಮತ್ತು ಚೀರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ ಆ ಯೋಗಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ಮುನಿಗೆ ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 27

आलोक्य कृष्णमायान्तं पूजयामास तत्त्ववित् / आसने चासयामास योगिनां प्रथमातिथिम्

ಕೃಷ್ಣನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತತ್ತ್ವವಿದನು ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು।

Verse 28

उवाच वचसां योनिं जानीमः परमं पदम् / विष्णुमव्यक्तसंस्थानं शिष्यभावेन संस्थितम्

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಷ್ಣುವೇ ವಾಕ್ಯದ ಯೋನಿ, ಪರಮ ಪದವೆಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ಅವರು ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ನಾವು ಅವರ ಮುಂದೆ ಶಿಷ್ಯಭಾವದಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ.

Verse 29

स्वागतं ते हृषीकेश सफलानि तपांसि नः / यद् साक्षादेव विश्वात्मा मद्गेहं विष्णुरागतः

ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ನಮ್ಮ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಫಲಿಸಿದವು; ಏಕೆಂದರೆ ಸాక్షಾತ್ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣು ಸ್ವತಃ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 30

त्वां न पश्यन्ति मुनयो यतन्तो ऽपि हि योगिनः / तादृशस्याथ भवतः किमागमनकारणम्

ಯತ್ನಿಸುವ ಮುನಿಗಳು, ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಯೋಗಿಗಳೂ ಸಹ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣಲಾರರು. ಅಂಥ ನಿನ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

Verse 31

श्रुत्वोपमन्योस्तद् वाक्यं भगवान् केशिमर्दनः / व्याजहार महायोगी वचनं प्रणिपत्य तम्

ಉಪಮನ್ಯುವಿನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೇಶಿಮರ್ಧನನಾದ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾಯೋಗಿ, ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 32

श्रीकृष्ण उवाच भगवन् द्रष्टुमिच्छामि गिरीशं कृत्तिवाससम् / संप्राप्तो भवतः स्थानं भगवद्दर्शनोत्सुकः

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್, ಕೃತ್ತಿವಾಸವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಗಿರೀಶನ ದರ್ಶನವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಭಗವದ್ದರ್ಶನದ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 33

कथं स भगवानीशो दृश्यो योगविदां वरः / मयाचिरेण कुत्राहं द्रक्ष्यामि तमुमापतिम्

ಯೋಗವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು ಹೇಗೆ ದರ್ಶನಕೊಡುವನು? ನಾನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ಎಲ್ಲಲ್ಲಿ, ಉಮಾಪತಿ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡುವೆನು?

Verse 34

इत्याह भगवानुक्तो दृश्यते परमेश्वरः / भक्त्या चोग्रेण तपसा तत्कुरुष्वेह यत्नतः

ಇಂತೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—“ಪರಮೇಶ್ವರನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದರ್ಶನಕೊಡುತ್ತಾನೆ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಯತ್ನದಿಂದ ಆಚರಿಸು.”

Verse 35

इहेश्वरं देवदेवं मुनीन्द्रा ब्रह्मवादिनः / ध्यायन्तो ऽत्रासते देवं जापिनस्तापसाश्च ये

ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಾದ ಮುನೀಂದ್ರರು ದೇವದೇವನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಜಪ ಮಾಡುವವರೂ ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ಆ ದೇವರನ್ನು ಉಪಾಸಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

इह देवः सपत्नीको भगवान् वृषभध्वजः / क्रीडते विविधैर्भूतैर्योगिभिः परिवारितः

ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವೃಷಭಧ್ವಜ (ಶಿವ) ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಾನಾವಿಧ ಭೂತಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 37

इहाश्रमे पुरा रुद्रात् तपस्तप्त्वा सुदारुणम् / लेभे महेश्वराद् योगं वसिष्ठो भगवानृषिः

ಈ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಋಷಿ ವಸಿಷ್ಠನು ರುದ್ರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 38

इहैव भगवान् व्यसः कृष्णद्वैपायनः प्रभुः / दृष्ट्वा तं परमं ज्ञानं लब्धवानीश्वरेश्वरम्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸ—ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ಪ್ರಭು—ಆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಈಶ್ವರೇಶ್ವರನಾದ ಶ್ರೀಈಶ್ವರನನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 39

इहाश्रमवरे रम्ये तपस्तप्त्वा कपर्दिनः / अविन्दत् पुत्रकान् रुद्रात् सुरभिर्भक्तिसंयुता

ಇಲ್ಲಿ ಈ ರಮ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸುರಭಿ ಕಪರ್ದಿನ (ಶಿವ)ನಿಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ರುದ್ರನಿಂದ ವರವಾಗಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಳು।

Verse 40

इहैव देवताः पूर्वं कालाद् भीता महेश्वरम् / दृष्टवन्तो हरं श्रीमन्निर्भया निर्वृतिं ययुः

ಹೇ ಶ್ರೀಮಾನ್! ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲಭಯದಿಂದ ಭೀತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ಹರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದರು; ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ನಿರ್ಭಯರಾಗಿ ಶಾಂತಿ-ನಿರ್ವೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 41

इहाराध्य महादेवं सावर्णिस्तपतां वरः / लब्धवान् परमं योगं ग्रन्थकारत्वमुत्तमम्

ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಾವರ್ಣಿ ಪರಮ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಂಥಕರ್ತತ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದನು।

Verse 42

प्रवर्तयामास शुभां कृत्वा वै संहितां द्विजः / पौराणिकीं सुपुण्यार्थां सच्छिष्येषु द्विजातिषु

ಆ ದ್ವಿಜ ಮುನಿಯು ಶುಭ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಮಹಾಪುಣ್ಯಾರ್ಥವಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ದ್ವಿಜ ಶಿಷ್ಯರೊಳಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 43

इहैव संहितां दृष्ट्वा कापेयः शांशपायनः / महादेवं चकारेमां पौराणीं तन्नियोगतः / द्वादशैव सहस्त्राणि श्लोकानां पुरुषोत्तम

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಕಾಪೇಯ ಶಾಂಶಪಾಯನನು ಆ ನಿಯೋಗದಿಂದ ಮಹಾದೇವನಿಗಾಗಿ ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ.

Verse 44

इह प्रवर्तिता पुण्या द्व्यष्टसाहस्त्रिकोत्तरा / वायवीयोत्तरं नाम पुराणं वेदसंमितम् / इहैव ख्यापितं शिष्यैः शांशपायनभाषितम्

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಪುಣ್ಯಕರ ಪುರಾಣ—‘ವಾಯವೀಯೋತ್ತರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ, ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಧಿಕ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ವೇದಸಮ್ಮತವಾಗಿ—ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತು; ಶಾಂಶಪಾಯನನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಶಿಷ್ಯರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು.

Verse 45

याज्ञवल्क्यो महायोगी दृष्ट्वात्र तपसा हरम् / चकार तन्नियोगेन योगशास्त्रमनुत्तमम्

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಯೋಗಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರ (ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅನುತ್ತಮ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.

Verse 46

इहैव भृगुणा पूर्वं तप्त्वा वै परमं तपः / शुक्रो महेश्वरात् पुत्रो लब्धो योगविदां वरः

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಶುಕ್ರನನ್ನು ಪಡೆದನು—ಯೋಗವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶುಕ್ರನು.

Verse 47

तस्मादिहैव देवेशं तपस्तप्त्वा महेश्वरम् / द्रष्टुमर्हसि विश्वेशमुग्रं भीमं कपर्दिनम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ದೇವೇಶನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನೀನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಾದ ಉಗ್ರ-ಭೀಮ ಕಪರ್ಧಿನ (ಜಟಾಧಾರಿ ಶಿವ)ನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾಗಿರುವೆ.

Verse 48

एवमुक्त्वा ददौ ज्ञानमुपमन्युर्महामुनिः / व्रतं पाशुपतं योगं कृष्णायाक्लिष्टकर्मणे

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ಉಪಮನ್ಯು ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನೂ ಅದರ ಯೋಗಸಾಧನೆಯನ್ನೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 49

स तेन मुनिवर्येण व्याहृतो मधुसूदनः / तत्रैव तपसा देवं रुद्रमाराधयत् प्रभुः

ಆ ಮುನಿವರ್ಯನ ವಚನದಿಂದ ಸಂಬೋಧಿತನಾದ ಮಧುಸೂದನನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತು, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವ ರುದ್ರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 50

भस्मौद्धूलितसर्वाङ्गो मुण्डो वल्कलसंयुतः / जजाप रुद्रमनिशं शिवैकाहितमानसः

ಸರ್ವಾಂಗಕ್ಕೂ ಭಸ್ಮ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಮುಂಡಿತ ಶಿರಸ್ಸು ಹಾಗೂ ವಲ್ಕಲವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಶಿವನಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿಟ್ಟು ಅವನು ನಿರಂತರ ರುದ್ರನಾಮ ಜಪಿಸಿದನು।

Verse 51

ततो बहुतिथे काले सोमः सोमार्धभूषणः / अदृश्यत महादेवो व्योम्नि देव्या महेश्वरः

ನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಸೋಮಾರ್ಧಭೂಷಣನಾದ ಮಹಾದೇವನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು।

Verse 52

किरीटिनं गदिनं चित्रमालं पिनाकिनं शूलिनं देवदेवम् / शार्दूलचर्माम्बरसंवृताङ्गं देव्या महादेवमसौ ददर्श

ಅವನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕಂಡನು—ಕಿರೀಟಧಾರಿ, ಗದಾಧಾರಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಮಾಲಾಭೂಷಿತ; ಪಿನಾಕಿ, ಶೂಲಧಾರಿ, ದೇವದೇವ; ಹುಲಿಚರ್ಮವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಆವೃತನಾದವನು।

Verse 53

परश्वधासक्तकरं त्रिनेत्रं नृसिंहचर्मावृतसर्वगात्रम् / समुद्गिरन्तं प्रणवं बृहन्तं सहस्त्रसूर्यप्रतिमं ददर्श

ಅವನು ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಕಂಡನು—ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪರಶು ಧರಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ದೇಹ ನೃಸಿಂಹಚರ್ಮದಿಂದ ಆವೃತ; ಮಹಾ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತ, ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ।

Verse 54

प्रभुं पुराणं पुरुषं पुरस्तात् सनातनं योगिनमीशितारम् / अणोरणीयांसमनन्तशक्तिं प्राणेश्वरं शंभुमसौ ददर्श

ಅವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಶಂಭುವನ್ನು ಕಂಡನು—ಸರ್ವಾಧಿಪತಿ, ಆದಿಪುರುಷ, ಸನಾತನ; ಯೋಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಮ ನಿಯಂತಾ, ಪ್ರಾಣೇಶ್ವರ; ಅಣುವಿಗಿಂತಲೂ ಅಣು, ಅನಂತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು।

Verse 55

न यस्य देवा न पितामहो ऽपि नेन्द्रो न चाग्निर्वरुणो न मृत्युः / प्रभावमद्यापि वदन्ति रुद्रं तमादिदेवं पुरतो ददर्श

ಯ whose ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ದೇವರುಗಳು—ಪಿತಾಮಹನೂ ಸಹ—ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾರರು; ಇಂದ್ರನಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲ, ವರುಣನಲ್ಲ, ಮೃತ್ಯುವಲ್ಲ. ಇಂದಿಗೂ ಶಕ್ತಿಯು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ರುದ್ರನನ್ನು ಅವನು ಆದಿದೇವನಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕಂಡನು।

Verse 56

तदान्वपश्यद् गिरिशस्य वामे स्वात्मानमव्यक्तमनन्तरूपम् / स्तुवन्तमीशं बहुभिर्वचोभिः शङ्खासिचक्रार्पितहस्तमाद्यम्

ಆಗ ಅವನು ಗಿರೀಶನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅನಂತರೂಪ—ಅನೇಕ ವಚನಗಳಿಂದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತ; ಶಂಖ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ಧರಿಸಿದ ಹಸ್ತಗಳಿರುವ ಆದ್ಯನನ್ನು।

Verse 57

कृताञ्जलिं दक्षिणतः सुरेशं हंसाधिरूढं पुरुषं ददर्श / स्तुवानमीशस्य परं प्रभावं पितामहं लोकगुरुं दिवस्थम्

ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸುರೇಶನಾದ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡನು—ಹಂಸದ ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ದಿವ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಲೋಕಗುರು; ಈಶ್ವರನ ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 58

गणेश्वरानर्कसहस्त्रकल्पान् नन्दीश्वरादीनमितप्रभावान् / त्रिलोकभर्तुः पुरतो ऽन्वपश्यत् कुमारमग्निपतिमं सशाखम्

ಆಗ ಅವನು ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಗಣೇಶ್ವರರನ್ನು, ನಂದೀಶ್ವರ ಮೊದಲಾದ ಅಪಾರಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ, ತನ್ನ ಪರಿವಾರসহಿತ ದೇವಸೇನಾಪತಿ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ)ನನ್ನೂ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು।

Verse 59

मरीचिमत्रिं पुलहं पुलस्त्यं प्रचेतसं दक्षमथापि कण्वम् / पराशरं तत्परतो वसिष्ठं स्वायंभुवं चापि मनुं ददर्श

ಅವನು ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಪುಲಹ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪ್ರಚೇತಸ, ದಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕಣ್ವರನ್ನು ಕಂಡನು; ನಂತರ ಪರಾಶರರನ್ನು, ಆಮೇಲೆ ವಸಿಷ್ಠರನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವನ್ನೂ ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು।

Verse 60

तुष्टाव मन्त्रैरमरप्रधानं बद्धाञ्जलिर्विष्णुरुदारबुद्धिः / प्रणम्य देव्या गिरिशं सभक्त्या स्वात्मन्यथात्मानमसौ विचिन्त्य

ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ವಿಷ್ಣುವು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅಮರರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರನಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲೇ ಆ ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 61

श्रीकृष्ण उवाच नमो ऽस्तु ते शाश्वत सर्वयोने ब्रह्माधिपं त्वामृषयो वदन्ति / तपश्च सत्त्वं च रजस्तमश्च त्वामेव सर्व प्रवदन्ति सन्तः

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಶಾಶ್ವತ, ಸರ್ವಯೋನಿ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಋಷಿಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಅಧಿಪತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಪಸ್ಸು, ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಇವೆಲ್ಲವೂ, ಪ್ರಭೋ, ಸಜ್ಜನರು ನೀವೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 62

त्वं ब्रह्मा हरिरथ विश्वयोनिरग्निः संहर्ता दिनकरमण्डलाधिवासः / प्राणस्त्वं हुतवहवासवादिभेद- सत्वामेकं शरणमुपैमि देवमीशम्

ನೀನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ನೀನೇ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು); ನೀನೇ ವಿಶ್ವಯೋನಿಯಾದ ಅಗ್ನಿ, ನೀನೇ ಸಂಹಾರಕ, ಮತ್ತು ನೀನೇ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿವಾಸಿಸುವವನು. ನೀನೇ ಪ್ರಾಣ; ಹುತವಹ (ಅಗ್ನಿ) ಮತ್ತು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಮೊದಲಾದ ವಿಭಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ. ಹೇ ದೇವೇಶ ಈಶ! ಏಕಮಾತ್ರ ಶರಣವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 63

सांख्यास्त्वां विगुणमथाहुरेकरूपं योगास्त्वां सततमुपासते हृदिस्थम् / वेदास्त्वामभिदधतीह रुद्रमग्निं त्वामेकं शरणमुपैमि देवमीशम्

ಸಾಂಖ್ಯರು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುಣಾತೀತ, ಏಕರೂಪನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಯೋಗಿಗಳು ಹೃದಯಸ್ಥನಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸದಾ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ರುದ್ರನಾಗಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯಾಗಿಯೂ ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವೇಶ್ವರನೇ, ನಿನ್ನೊಂದೇ ಶರಣು ನಾನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 64

त्वात्पादे कुसुममथापि पत्रमेकं दत्त्वासौ भवति विमुक्तविश्वबन्धः / सर्वाघं प्रणुदति सिद्धयोगिजुष्टं स्मृत्वा ते पदयुगलं भवत्प्रसादात्

ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೂವನ್ನಾದರೂ—ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಎಲೆಯನ್ನಾದರೂ—ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಿದ್ಧಯೋಗಿಗಳು ಪೂಜಿಸುವ ನಿನ್ನ ಪಾದಯುಗಲವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 65

यस्याशेषविभागहीनममलं हृद्यन्तरावस्थितं तत्त्वं ज्योतिरनन्तमेकमचलं सत्यं परं सर्वगम् / स्थानं प्राहुरनादिमध्यनिधनं यस्मादिदं जायते नित्यं त्वामहमुपैमि सत्यविभवंविश्वेश्वरन्तंशिवम्

ಯಾವನ ನಿರ್ಮಲ ತತ್ತ್ವವು ಎಲ್ಲ ವಿಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—ಅನಂತ ಜ್ಯೋತಿ, ಏಕ, ಅಚಲ, ಪರಮ ಸತ್ಯ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ನಿತ್ಯ ಧಾಮವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಯಾರಿಂದ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ—ಆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಶಿವನನ್ನು, ಸತ್ಯವೈಭವವನ್ನು ನಾನು ಸದಾ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 66

ॐ नमो नीलकण्ठाय त्रिनेत्राय च रंहसे / महादेवाय ते नित्यमीशानाय नमो नमः

ಓಂ ನೀಲಕಂಠನಿಗೆ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಿಗೆ, ವೇಗವಂತನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಹಾದೇವನೇ, ನಿನಗೆ ನಾನು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಈಶಾನನಾದ ಅಧಿಪತಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 67

नमः पिनाकिने तुभ्यं नमो मुण्डाय दण्डिने / नमस्ते वज्रहस्ताय दिग्वस्त्राय कपर्दिने

ಪಿನಾಕಧಾರಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮುಂಡಮಾಲಾಧಾರಿ, ದಂಡಧಾರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಜ್ರಹಸ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದಿಗಂಬರ ತಪಸ್ವಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಪರ್ದಿ (ಜಟಾಧಾರಿ) ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 68

नमो भैरवनादाय कालरूपाय दंष्ट्रिणे / नागयज्ञोपवीताय नमस्ते वह्निरेतसे

ಭೈರವನಾದದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುವ, ಕಾಲರೂಪ ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಾಗವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸುವ, ಅಗ್ನಿಮಯ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 69

नमो ऽस्तु ते गिरीशाय स्वाहाकाराय ते नमः / नमो मुक्ताट्टहासाय भीमाय च नमो नमः

ಹೇ ಗಿರೀಶ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ‘ಸ್ವಾಹಾ’ಕಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಮುಕ್ತ ಅಟ್ಟಹಾಸವಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಭೀಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 70

नमस्ते कामनाशाय नमः कालप्रमाथिने / नमो भैरववेषाय हराय च निषङ्गिणे

ಕಾಮನಾಶಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಾಲವನ್ನೂ ಮಣಿಸುವವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಭೈರವವೇಷಧಾರಿಗೆ ನಮೋ; ಖಡ್ಗಧಾರಿ ಹರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 71

नमो ऽस्तु ते त्र्यम्बकाय नमस्ते कृत्तिवाससे / नमो ऽम्बिकाधिपतये पशूनां पतये नमः

ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೃತ್ತಿವಾಸ, ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ಅಂಬಿಕಾಧಿಪತಿಗೆ ನಮೋ; ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಪತಿ ಪಶುಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 72

नमस्ते व्योमरूपाय व्योमाधिपतये नमः / नरनारीशरीराय सांख्ययोगप्रवर्तिने

ವ್ಯೋಮರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವ್ಯೋಮಾಧಿಪತಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ. ನರ-ನಾರಿ ದೇಹಧಾರಿಗೆ ನಮೋ; ಸಾಂಖ್ಯಯೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 73

नमो दैवतनाथाय देवानुगतलिङ्गिने / कुमारगुरवे तुभ्यं देवदेवाय ते नमः

ದೇವಗಳ ನಾಥನೇ, ದೇವರುಗಳು ಅನುಸರಿಸುವ ಲಿಂಗಧಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಕುಮಾರಗುರುವೇ, ಹೇ ದೇವದೇವನೇ, ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 74

तमो यज्ञाधिपतये नमस्ते ब्रह्मचारिणे / मृगव्याधाय महते ब्रह्माधिपतये नमः

ಹೇ ತಮಸ್ಸ್ವರൂപ ಯಜ್ಞಾಧಿಪತೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಮಹಾಬಲ ಮೃಗವ್ಯಾಧನೇ, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಧಿಪತೇ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 75

नमो हंसाय विश्वाय मोहनाय नमो नमः / योगिने योगगम्याय योगमायाय ते नमः

ಪರಮ ಹಂಸನೇ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಶ್ವಸ್ವರೂಪನೇ, ಜಗನ್ಮೋಹನೇ—ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಯೋಗೀ, ಯೋಗದಿಂದಲೇ ಗಮ್ಯನಾದವನೇ; ನಿಮ್ಮ ಯೋಗಮಾಯೆಗೆ ಸಹ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 76

नमस्ते प्राणपालाय घण्टानादप्रियाय च / कपालिने नमस्तुभ्यं ज्योतिषां पतये नमः

ಹೇ ಪ್ರಾಣಪಾಲಕನೇ, ಘಂಟಾನಾದಪ್ರಿಯನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಕಪಾಲಧಾರೀ ಪ್ರಭುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಪತியே, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 77

नमो नमो नमस्तुभ्यं भूय एव नमो नमः / मह्यं सर्वात्मना कामान् प्रयच्छ परमेश्वर

ನಮೋ ನಮಃ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮೋ ನಮಃ. ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರನೇ, ಸರ್ವಾತ್ಮನಾಗಿ ನನ್ನ ಇಚ್ಛಿತ ಫಲಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 78

एवं हि भक्त्या देवेशमभिष्टूय स माधवः / पपात पादयोर्विप्रा देवदेव्योः स दण्डवत्

ಹೀಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವೇಶನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಆ ಮಾಧವನು ದೇವದೇವ ಮತ್ತು ದೇವದೇವಿಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್‌ವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಣಮಿಸಿ ಬಿದ್ದನು।

Verse 79

उत्थाप्य भगवान् सोमः कृष्णं केशिनिषूदनम् / बभाषे मधुरं वाक्यं मेघगम्भीरनिः स्वनः

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಸೋಮನು ಕೇಶಿನಿಷೂದನನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೇಘಗಂಭೀರ ಧ್ವನಿಯಂತಿರುವ ಸ್ವರದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 80

किमर्थं पुण्डरीकाक्ष तपस्तप्तं त्वयाव्यय / त्वमेव दाता सर्वेषां कामानां कामिनामिह

ಓ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಓ ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು! ನೀನು ಏಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಿ? ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ದಾತನು ನೀನೇ.

Verse 81

त्वं हि सा परमा मूर्तिर्मम नारायणाह्वया / नानवाप्तं त्वया तात विद्यते पुरुषोत्तम

ನೀನೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಮೂರ್ತಿ, ‘ನಾರಾಯಣ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಓ ತಾತ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ! ನಿನಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತವಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 82

वेत्थ नारायणानन्तमात्मानं परमेश्वरम् / महादेवं महायोगं स्वेन योगेन केशव

ಓ ಕೇಶವ! ನಿನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಯೋಗದಿಂದ ನೀನು ನಾರಾಯಣನಾದ ಅನಂತನನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಅವನೇ ಪರಮಾತ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರ—ಅದೇ ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾಯೋಗಿ, ಯೋಗಸ್ವರೂಪ.

Verse 83

श्रुत्वा तद्वचनं कृष्णः प्रहसन् वै वृषध्वजम् / उवाच वीक्ष्य विश्वेशं देवीं च हिमशैलजाम्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ನಗುತ, ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಶಂಭುವನ್ನೂ ಹಿಮಶೈಲಜಾ ದೇವಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 84

ज्ञातं हि भवता सर्वं स्वेन योगेन शङ्कर / इच्छाम्यात्मसमं पुत्रं त्वद्भक्तं देहि शङ्कर

ಹೇ ಶಂಕರಾ! ಸ್ವಯೋಗಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೀರಿ. ನನಗೆ ಆತ್ಮಸಮಾನನಾದ, ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನಾದ ಪುತ್ರನು ಬೇಕು; ದಯವಿಟ್ಟು ಕೊಡಿ, ಹೇ ಶಂಕರಾ।

Verse 85

तथास्त्वित्याह विश्वात्मा प्रहृष्टमनसा हरः / देवीमालोक्य गिरिजां केशवं परिषस्वजे

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಹರನು ಹರ್ಷಿತಮನದಿಂದ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಗಿರಿಜಾ ದೇವಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಕೇಶವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು।

Verse 86

ततः सा जगतां माता शङ्करार्धशरीरिणी / व्याजहार हृषीकेशं देवी हिमगिरीन्द्रजा

ನಂತರ ಜಗನ್ಮಾತೆ, ಶಂಕರನ ಅರ್ಧಶರೀರಿಣಿಯಾದ ಹಿಮಗಿರೀಂದ್ರಜಾ ದೇವಿ ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 87

वत्स जाने तवानन्तां निश्चलां सर्वदाच्युत / अनन्यामीश्वरे भक्तिमात्मन्यपि च केशव

ವತ್ಸ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತಾ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಅನಂತವೂ ಸದಾ ನಿಶ್ಚಲವೂ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಕೇಶವ, ಆತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ನಿಷ್ಠೆ ಇದೆ।

Verse 88

त्वं हि नारायणः साक्षात् सर्वात्मा पुरुषोत्तमः / प्रार्थितो दैवतैः पूर्वं संजातो दैवकीसुतः

ನೀನೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನಾರಾಯಣನು—ಸರ್ವಾತ್ಮ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು. ದೇವತೆಗಳ ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ನೀನು ದೇವಕೀಸುತನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದೆ.

Verse 89

पश्य त्वमात्मनात्मानमात्मीयममलं पदम् / नावयोर्विद्यते भेद एवं पश्यन्ति सूरयः

ನಿನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದಲೇ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೋಡು—ನಿನ್ನ ಮಲರಹಿತ ಪದವನ್ನು. ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಭೇದವಿಲ್ಲ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

Verse 90

इमानिमान् वरानिष्टान् मत्तो गृह्णीष्व केशव / सर्वज्ञत्वं तथैश्वर्यं ज्ञानं तत् पारमेश्वरम् / ईश्वरे निश्चलां भक्तिमात्मन्यपि परं बलम्

ಓ ಕೇಶವ, ನನ್ನಿಂದ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ವರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು—ಸರ್ವಜ್ಞತ್ವ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ; ಪರಮೇಶ್ವರನಿಷ್ಠ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ; ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಬಲ.

Verse 91

एवमुक्तस्तया कृष्णो महादेव्या जनार्दनः / आशिषं शिरसाहृङ्णाद् देवो ऽप्याह महेश्वरः

ಮಹಾದೇವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಜನಾರ್ದನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತಲೆಬಾಗಿ ಅವಳ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮಹೇಶ್ವರನೂ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 92

प्रगृह्य कृष्णं भगवानथेशः करेण देव्या सह देवदेवः / संपूज्यमानो मुनिभिः सुरेशै- र् जगाम कैलासगिरिं गिरीशः

ನಂತರ ದೇವದೇವನಾದ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುರೇಶರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಗಿರೀಶನು ಕೈಲಾಸಗಿರಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.