Adhyaya 20

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनविशो ऽध्यायः सूत उवाच त्रिधन्वा राजपुत्रस्तु धर्मेणापालयन्महीम् / तस्य पुत्रो ऽभवद् विद्वांस्त्रय्यारुण इति स्मृतः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಪುರಾಣದ ಷಟ್ಸಾಹಸ್ತ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪೂರ್ವವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಕೋನವಿಂಶ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜಕುಮಾರ ತ್ರಿಧನ್ವಾ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಿ ‘ತ್ರಯ್ಯಾರುಣ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 2

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः / भार्या सत्यधना नाम हरिश्चन्द्रमजीजनत्

ಅವನಿಗೆ ಸತ್ಯವ್ರತನೆಂಬ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಸತ್ಯವ್ರತನ ಪತ್ನಿ ಸತ್ಯಧನಾ ಎಂಬಳು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ಜನ್ಮನೀಡಿದಳು।

Verse 3

हरिश्चन्द्रस्य पुत्रो ऽभूद् रोहितो नाम वीर्यवान् / हरितो रोहितस्याथ धुन्धुस्तस्य सुतो ऽभवत्

ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ರೋಹಿತನೆಂಬ ವೀರ್ಯವಂತ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ರೋಹಿತನ ಪುತ್ರ ಹರಿತ, ಮತ್ತು ಹರಿತನ ಪುತ್ರ ಧುಂಧು ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 4

विजयश्च सुदेवश्च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः / विजयस्याभवत् पुत्रः कारुको नाम वीर्यवान्

ಧುಂಧುವಿಗೆ ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಸುದೇವ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದರು. ವಿಜಯನಿಗೆ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಕಾರುಕನೆಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 5

कारुकस्य वृकः पुत्रस्तस्माद् बाहुरजायत / सगरस्तस्य पुत्रौऽभूद् राजा परमधार्मिकः

ಕಾರುಕನಿಗೆ ವೃಕನೆಂಬ ಪುತ್ರನು; ಅವನಿಂದ ಬಾಹು ಜನಿಸಿದನು. ಬಾಹುವಿನ ಪುತ್ರ ಸಗರನು, ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕನಾದ ರಾಜನು.

Verse 6

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा / ताभ्यामाराधितः प्रादादौर्वाग्निर्वरमुत्तमम्

ಸಗರರಾಜನಿಗೂ ಪ್ರಭಾ ಮತ್ತು ಭಾನುಮತಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು. ಇಬ್ಬರ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಔರ್ವ ಋಷಿ—ಔರ್ವಾಗ್ನಿ ಸ್ವರೂಪ—ಉತ್ತಮ ವರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು.

Verse 7

एकं भानुमती पुत्रमगृह्णादसमञ्जसम् / प्रभा षष्टिसहस्त्रं तु पुत्राणां जगृहे शुभा

ಭಾನುಮತಿ ಒಬ್ಬನೇ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆದಳು—ಅಸಮಂಜಸ. ಶುಭಳಾದ ಪ್ರಭಾ ಮಾತ್ರ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 8

असमञ्सस्य तनयो ह्यंशुमान् नाम पार्थिवः / तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात् तु भगीरथः

ಅಸಮಂಜಸನ ಪುತ್ರನು ಅಂಶುಮಾನನೆಂಬ ರಾಜನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ದಿಲೀಪ; ದಿಲೀಪನಿಂದ ಭಗೀರಥನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 9

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता / प्रसादाद् देवदेवस्य महादेवस्य धीमतः

ಯಾರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅವತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳೋ—ಅದು ದೇವದೇವನಾದ ಧೀಮಂತ ಮಹಾದೇವನ ಅನುಗ್ರಹವೇ.

Verse 10

भगीरथस्य तपसा देवः प्रीतमना हरः / बभार शिरसा गङ्गां सोमान्ते सोमभूषणः

ಭಗೀರಥನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ದೇವ ಹರ (ಶಿವ)—ಸೋಮಭೂಷಣ, ಜಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಧಾರಿ—ಗಂಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದನು.

Verse 11

भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह / नाभागस्तस्य दायादः सिन्धुद्वीपस्ततो ऽभवत्

ಭಗೀರಥನ ಪುತ್ರನು ‘ಶ್ರುತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ನಾಭಾಗ; ನಂತರ ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧುದ್ವೀಪನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

Verse 12

अयुतायुः सुतस्तस्य ऋतुपर्णस्तु तत्सुतः / ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सुदासो नाम धार्मिकाः / सौदासस्तस्य तनयः ख्यातः कल्माषपादकः

ಅವನ ಪುತ್ರ ಅಯುತಾಯು; ಅಯುತಾಯುವಿನ ಪುತ್ರ ಋತುಪರ್ಣ. ಋತುಪರ್ಣನಿಗೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಸುದಾಸ ಎಂಬ ಪುತ್ರ; ಸುದಾಸನ ಪುತ್ರ ಸೌದಾಸ, ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನೆಂದೂ ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 13

वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके / अश्मकं जनयामसा तमिक्ष्वाकुकुलध्वजम्

ನಂತರ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ಕಲ್ಮಾಷಪಾದನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ) ಅಶ್ಮಕನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು—ಅವನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಕುಲದ ಧ್ವಜ (ಗೌರವ)ನಾದನು.

Verse 14

अश्मकस्योत्कलायां तु नकुलो नाम पार्थिवः / स हि रामभयाद् राजा वनं प्राप सुदुः खितः

ಅಶ್ಮಕನ ಅಧೀನದ ಉತ್ಕಲ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಕುಲನೆಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು. ರಾಮಭಯದಿಂದ ಅತಿದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 15

विभ्रत् स नारीकवचं तस्माच्छतरथो ऽभवत् / तस्माद् बिलिबिलिः श्रीमान्वृद्धशर्माचतत्सुतः

ಅವನು ನಾರೀ-ಕವಚವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು; ಅವನಿಂದ ಶತರಥನು ಜನಿಸಿದನು. ಶತರಥನಿಂದ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಬಿಲಿಬಿಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಪುತ್ರ ವೃದ್ಧಶರ್ಮನೂ ಜನಿಸಿದನು.

Verse 16

तस्माद् विश्वसहस्तस्मात् खट्वाङ्ग इति विश्रुतः / दीर्घबाहुः सुतस्तस्य रघुस्तस्मादजायत

ಆ ವಿಶ್ವಸಹನಿಂದ ಖಟ್ವಾಂಗನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ದೀರ್ಘಬಾಹು; ಅವನಿಂದ ರಘು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 17

रघोरजः समुत्पन्नो राजा दशरथस्ततः / रामो दाशरथिर्वोरो धर्मज्ञो लोकविश्रुतः

ರಘುವಿನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ರಾಜ ದಶರಥನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವನಿಂದ ದಾಶರಥಿ ವೀರ ರಾಮನು ಜನಿಸಿದನು—ಧರ್ಮಜ್ಞನು, ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತನು.

Verse 18

भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महाबलः / सर्वे शक्रसमा युद्धे विष्णुशक्तिसमन्विताः / जज्ञे रावणनाशार्थं विष्णुरंशेन विश्वकृत्

ಭರತ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಶತ್ರುಘ್ನ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಸಮಾನರು, ವಿಷ್ಣುಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ರಾವಣನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಶ್ವಕರ್ತನು ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶವಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು.

Verse 19

रामस्य सुभगा भार्या जनकस्यात्मजा शुभा / सीता त्रिलोकविख्याता शीलौदार्यगुणान्विता

ರಾಮನ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಪತ್ನಿ, ಜನಕನ ಶುಭ ಪುತ್ರಿ ಸೀತೆ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು; ಶೀಲ ಮತ್ತು ಔದಾರ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 20

तपसा तोषिता देवी जनकेन गिरीन्द्रजा / प्रायच्छज्जानकीं सीतां राममेवाश्रिता पतिम्

ಜನಕನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಳಾದ ಗಿರೀಂದ್ರಕನ್ಯಾ ದೇವಿಯು, ಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಶರಣಾಗಿಯೂ ರಾಮನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಜಾನಕೀ ಸೀತೆಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದಳು.

Verse 21

प्रीतश्च भगवानीशस्त्रिशूली नीललोहितः / प्रददौ शत्रुनाशार्थं जनकायाद्भुतं धनुः

ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ನೀಲಲೋಹಿತ ಭಗವಾನ್ ಈಶನು, ಶತ್ರುನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಜನಕನಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 22

स राजा जनको विद्वान् दातुकामः सुतामिमाम् / अघोषयदमित्रघ्नो लोके ऽस्मिन् द्विजपुङ्गवाः

ಹೇ ದ್ವಿಜಪುಂಗವರೇ! ಆ ವಿದ್ಯಾವಂತ ರಾಜ ಜನಕನು, ಈ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಅಮಿತ್ರಘ್ನನಾಗಿ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 23

इदं धनुः समादातुं यः शक्नोति जगत्त्रये / देवो वा दानवो वापि स सीतां लब्धुमर्हति

ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ಈ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಲು ಶಕ್ತನೋ—ದೇವನಾಗಲಿ ದಾನವನಾಗಲಿ—ಅವನೇ ಸೀತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹನು.

Verse 24

विज्ञाय रामो बलवान् जनकस्य गृहं प्रभुः / भञ्जयामास चादाय गत्वासौ लीलयैव हि

ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬಲವಂತನಾದ ಪ್ರಭು ರಾಮನು ಜನಕನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ; ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಲೀಲೆಯಂತೆ ಅದನ್ನು ಮುರಿದನು.

Verse 25

उद्ववाह च तां कन्यां पार्वतीमिव शङ्करः / रामः परमधर्मात्मा सेनामिव च षण्मुखः

ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಶಂಕರನು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ವರಿಸಿದಂತೆ ವರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಷಣ್ಮುಖನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೊರುವಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 26

ततो बहुतिथे काले राजा दशरथः स्वयम् / रामं ज्येष्ठं सुतं वीरं राजानं कर्तुमारभत्

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ರಾಜ ದಶರಥನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ವೀರ ಪುತ್ರ ರಾಮನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿಸಲು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 27

तस्याथ पत्नी सुभगा कैकेयी चारुभाषिणी / निवारयामास पतिं प्राह संभ्रान्तमानसा

ಆಗ ಅವನ ಪತ್ನಿ—ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ, ಮಧುರಭಾಷಿಣಿ ಕೈಕೇಯಿ—ಪತಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಅಶಾಂತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದಳು.

Verse 28

मत्सुतं भरतं वीरं राजानं कर्तुमर्हसि / पूर्वमेव वरो यस्माद् दत्तो मे भवता यतः

ನೀನು ನನ್ನ ವೀರ ಪುತ್ರ ಭರತನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿಸಲು ಯೋಗ್ಯನು; ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದೆ ನೀನು ನನಗೆ ಈ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೆ.

Verse 29

स तस्या वचनं श्रुत्वा राजा दुः खितमानसः / बाढमित्यब्रवीद् वाक्यं तथा रामो ऽपि धर्मवित्

ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಶೋಕಭಾರಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮವಿತ್ ಶ್ರೀರಾಮನೂ ಸಹ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 30

प्रणम्याथ पितुः पादौ लक्ष्मणेन सहाच्युतः / ययौ वनं सपत्नीकः कृत्वा समयमात्मवान्

ನಂತರ ಅಚ್ಯುತ ಶ್ರೀರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಆತ್ಮಸಂಯಮದಿಂದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 31

संवत्सराणां चत्वारि दश चैव महाबलः / उवास तत्र मतिमान् लक्ष्मणेन सह प्रभुः

ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ವಿವೇಕಿ ಪ್ರಭು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 32

कदाचिद् वसतो ऽरण्ये रावणो नाम राक्षसः / परिव्राजकवेषेण सीतां हृत्वा ययौ पुरीम्

ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾವಣನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಪರಿವ್ರಾಜಕನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 33

अदृष्ट्वा लक्ष्मणो रामः सीतामाकुलितेन्द्रियौ / दुः खशोकाभिसंतप्तौ बभूवतुररिन्दमौ

ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಮನಿಸುವ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು, ದುಃಖ-ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧರಾದರು.

Verse 34

ततः कदाचित् कपिना सुग्रीवेण द्विजोत्तमाः / वानराणामभूत् सख्यं रामस्याक्लिष्टकर्मणः

ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ವೇಳೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಪಿರಾಜ ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗೆ ಸಖ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಅದರಿಂದ ವಾನರಸೇನೆಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 35

सुग्रीवस्यानुगो वीरो हनुमान् न्म वानरः / वायुपुत्रौ महातेजा रामस्यासीत् प्रियः सदा

ಸುಗ್ರೀವನ ಅನುಗನಾದ ವೀರ ವಾನರ ಹನುಮಾನ್. ವಾಯುಪುತ್ರನಾಗಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವನು ಸದಾ ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 36

स कृत्वा परमं धैर्यं रामाय कृतनिश्चयः / आनयिष्यामि तां सीतामित्युक्त्वा विचचार ह

ಅವನು ಪರಮ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಾಮಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, “ಆ ಸೀತೆಯನ್ನು ನಾನು ಕರೆತರುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೊರಟನು।

Verse 37

महीं सागरपर्यन्तां सीतादर्शनतत्परः / जगाम रावणपुरीं लङ्कां सागरसंस्थिताम्

ಸೀತಾದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತತ್ಪರನಾಗಿ ಅವನು ಸಾಗರದ ಅಂಚಿನವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ರಾವಣಪುರಿ ಲಂಕೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 38

तत्राथ निर्जने देशे वृक्ष्मूले शुचिस्मिताम् / अपश्यदमलां सीतां राक्षसीभिः समावृताम्

ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮರದ ಬೇರು ಬಳಿ, ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆಯಾದ ನಿರ್ಮಲ ಸೀತೆಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು; ಆಕೆ ರಾಕ್ಷಸಿಯರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಳು।

Verse 39

अश्रुपूर्णेक्षणां हृद्यां संस्मरन्तीमनिन्दिताम् / राममिन्दीवरश्यामं लक्ष्मणं चात्मसंस्थितम्

ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹೃದಯಸ್ನೇಹಮಯಿ ನಿರ್ದೋಷಿಣಿಯಾದ ಅವಳು ನೀಲಪದ್ಮಶ್ಯಾಮನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನೂ, ಆತ್ಮಸ್ಥಿರನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ನಿರಂತರ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 40

निवेदयित्वा चात्मानं सीतायै रहसि स्वयम् / असंशयाय प्रददावस्यै रामाङ्गुलीयकम्

ಅವನು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಸೀತೆಗೆ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸಿ, ಅವಳ ಸಂಶಯ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಶ್ರೀರಾಮನ ಉಂಗುರವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 41

दृष्ट्वाङ्गुलीयकं सीता पत्युः परमशोभनम् / मेने समागतं रामं प्रीतिविस्फारितेक्षणा

ಪತಿಯ ಪರಮಶೋಭನ ಉಂಗುರವನ್ನು ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಕಣ್ಣುಗಳ ಸೀತೆ—ಶ್ರೀರಾಮನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಿದಳು।

Verse 42

समाश्वास्य तदा सीतां दृष्ट्वा रामस्य चान्तिकम् / नयिष्ये त्वां महाबाहुरुक्त्वा रामं ययौ पुनः

ಆಗ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಶ್ರೀರಾಮನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಿ, ಮಹಾಬಾಹು ‘ನಿನ್ನನ್ನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 43

निवेदयित्वा रामाय सीतादर्शनमात्मवान् / तस्थौ रामेण पुरतो लक्ष्मणेन च पूजितः

ಸೀತಾದರ್ಶನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವಂತನು ರಾಮನ ಮುಂದೆ ನಿಂತನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 44

ततः स रामो बलवान् सार्धं हनुमता स्वयम् / लक्ष्मणेन च युद्धाय बुद्धिं चक्रे हि रक्षसाम्

ಆಗ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಹನುಮಂತನೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ರಾಕ್ಷಸರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನು।

Verse 45

कृत्वाथ वानरशतैर्लङ्कामार्गं महोदधेः / सेतुं परमधर्मात्मा रावणं हतवान् प्रभुः

ನಂತರ ನೂರಾರು ವಾನರರಿಂದ ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಪ್ರಭುವು ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ರಾವಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 46

सपत्नीकं च ससुतं सभ्रातृकमरिदमः / आनयामास तां सीतां वायुपुत्रसहायवान्

ವಾಯುಪುತ್ರ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಕನಾದ (ರಾಮನು) ಸೀತೆಯನ್ನು ಸಹಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಭ್ರಾತೃಸಹಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ತಂದನು।

Verse 47

सेतुमध्ये महादेवमीशानं कृत्तिवाससम् / स्थापयामास लिङ्गस्थं पूजयामास राघवः

ಸೇತುವಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಘವನು ಲಿಂಗರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾದೇವ ಈಶಾನ—ಕೃತ್ತಿವಾಸನನ್ನು—ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 48

तस्य देवो महादेवः पार्वत्या सह शङ्करः / प्रत्यक्षमेव भगवान् दत्तवान् वरमुत्तमम्

ಅವನಿಗಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾದೇವ ಶಂಕರನು ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 49

यत् त्वया स्थापितं लिङ्गं द्रक्ष्यन्तीह द्विजातयः / महापातकसंयुक्तास्तेषां पापं विनश्यतु

ನಿನ್ನಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾದ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜರು ದರ್ಶಿಸಿದರೆ, ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗಲಿ।

Verse 50

अन्यानि चैव पापानि स्नातस्यात्र महोदधौ / दर्शनादेव लिङ्गसल्य नाशं यान्ति न संशयः

ಇಲ್ಲಿ ಮಹೋದಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನ ಇತರ ಪಾಪಗಳೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಲಿಂಗಸಂಬಂಧ ಶಲ್ಯಸಮಾನ ಕ್ಲೇಶವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 51

यावत् स्थास्यन्ति गिरयो यावदेषा च मेदिनी / यावत् सेतुश्च तावच्च स्थास्याम्यत्र तिरोहितः

ಪರ್ವತಗಳು ಇರುವವರೆಗೆ, ಈ ಭೂಮಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಸೇತು ನಿಲ್ಲುವವರೆಗೆ—ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿಹೋಗಿ ವಾಸಿಸುವೆನು।

Verse 52

स्नानं दानं जपः श्राद्धं भविष्यत्यक्ष्यं कृतम् / स्मरणादेव लिङ्गस्य दिनपापं प्रणश्यति

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಜಪ, ಶ್ರಾದ್ಧ—ಇವುಗಳ ಫಲ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 53

इत्युक्त्वा भगवाञ्छंभुः परिष्वज्य तु राघवम् / सनन्दी सगणो रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಶಂಭು ರಾಘವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು; ನಂತರ ನಂದಿಯೂ ಗಣಗಳೂ ಜೊತೆಯಾದ ರುದ್ರನು ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡನು।

Verse 54

रामो ऽपि पालयामास राज्यं धर्मपरायणः / अभिषिक्तो महातेजा भरतेन महाबलः

ರಾಮನೂ ಧರ್ಮಪರಾಯಣನಾಗಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದನು. ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಭರತನು ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

Verse 55

विशेषाढ् ब्राह्मणान् सर्वान् पूजयामसचेश्वरम् / यज्ञेन यज्ञहन्तारमश्वमेधेन शङ्करम्

ಆದುದರಿಂದ ನಾವು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದೆವು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈಶ್ವರನನ್ನೂ. ಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಶಂಕರನನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದಿಂದ, ಆರಾಧಿಸಿದೆವು.

Verse 56

रामस्य तनयो जज्ञे कुश इत्यभिविश्रुतः / लवश्च सुमहाभागः सर्वतत्त्वार्थवित् सुधीः

ರಾಮನಿಗೆ ‘ಕುಶ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಲವ’—ಅತಿಭಾಗ್ಯವಂತ, ಸುಧೀ, ಸಮಸ್ತ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು—ಜನಿಸಿದನು.

Verse 57

अतिथिस्तु कुशाज्जज्ञे निषधस्तत्सुतो ऽभवत् / नलस्तु निषधस्याभून्नभस्तमादजायत

ಕುಶನಿಂದ ಅತಿಥಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ನಿಷಧನಾದನು. ನಿಷಧನಿಂದ ನಲ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನಿಂದ ನಭಸ ಜನಿಸಿದನು.

Verse 58

नभसः पुण्डरीकाख्यः क्षेमधन्वा च तत्सुतः / तस्य पुत्रो ऽभवद् वीरो देवानीकः प्रतापवान्

ನಭಸನಿಂದ ‘ಪುಂಡರೀಕ’ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ಕ್ಷೇಮಧನ್ವ. ಕ್ಷೇಮಧನ್ವನಿಗೆ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ವೀರ ದೇವಾನೀಕ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 59

अहीनगुस्तस्य सुतो सहस्वांस्तत्सुतो ऽभवत् / तस्माच्चन्द्रावलोकस्तु तारापीडस्तु तत्सुतः

ಅಹೀನಗುತನಿಂದ ಸಹಸ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅವನಿಗೂ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಂದ ಚಂದ್ರಾವಲೋಕನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು; ಚಂದ್ರಾವಲೋಕನ ಪುತ್ರನು ತಾರಾಪೀಡನು.

Verse 60

तारापीडाच्चन्द्रगिरिर्भानुवित्तस्ततो ऽभवत् / श्रुतायुरभवत् तस्मादेते इक्ष्वाकुवंशजाः / सर्वे प्राधान्यतः प्रोक्ताः समासेन द्विजोत्तमाः

ತಾರಾಪೀಡನಿಂದ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನಿಂದ ಭಾನುವಿತ್ತನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು. ಭಾನುವಿತ್ತನಿಂದ ಶ್ರುತಾಯು ಜನಿಸಿದನು. ಇವರು ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶಜರು; ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಮುಖ್ಯರು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 61

य इमं शृणुयान्नित्यमिक्ष्वाकोर्वंशमुत्तमम् / सर्वपापविनिर्मुक्तो स्वर्गलोके महीयते

ಯಾರು ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಂಶವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.