Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्व भागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे नीलकण्ठनामोत्पत्तिकथनं नाम पञ्चविंशतितमो ऽध्यायः ऋषय ऊचुः महादेवस्य महात्म्यं प्रभुत्वं च महात्मनः / श्रोतुमिच्छामहे सम्यगैश्वर्यगुणविस्तरम्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ದ್ವಿತೀಯ ಅನುಷಂಗಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ನೀಲಕಂಠನಾಮೋತ್ಪತ್ತಿಕಥನ’ ಎಂಬ ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮಹಾದೇವನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ಪ್ರಭುತ್ವವೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಐಶ್ವರ್ಯಗುಣವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 2

सूत उवाच पूर्वं त्रैलोक्यविजये विष्णुना समुदात्दृ तम् / बलिं बद्ध्वा महावीर्यं त्रैलोक्याधिपतिं पुरा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿಂದೆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಜಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಉದಾತ್ತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರ್ಯನಾದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಾಧಿಪತಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದನು।

Verse 3

प्रनष्टेषु तु दैत्येषु प्रहृष्टे तु शचीपतौ / अथाजग्मुः प्रभुं द्रष्टुं सर्वे देवाः सनातनम्

ದೈತ್ಯರು ನಾಶವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಹರ್ಷಗೊಂಡಾಗ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಸನಾತನ ಪ್ರಭುವಿನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದರು।

Verse 4

यत्रास्ते विश्वरूपात्मा क्षीरोदस्य मसीपतः / सिद्धा ब्रह्मर्षयो यक्षा गन्धर्वाप्सरसां गणाः

ಕ್ಷೀರೋದಸಾಗರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪಾತ್ಮನು ವಿರಾಜಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಗಂಧರ್ವ-ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳೂ ಇದ್ದರು।

Verse 5

नागा देवर्षयश्चैव नद्यः सर्वे च पर्वताः / अभिगम्य महात्मानं स्तुवन्ति पुरुषं हरिम्

ನಾಗರು, ದೇವರ್ಷಿಗಳು, ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಪುರುಷ ಹರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

त्वं धाता त्वं च कर्तासि त्वं लोकान्सृजसि प्रभो / त्वत्प्रसादाच्च कल्याणं प्राप्तं त्रैलोक्यमव्ययम्

ಪ್ರಭೋ! ನೀನೇ ಧಾತ, ನೀನೇ ಕರ್ತ, ನೀನೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವ್ಯಯ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಕ್ಕೆ ಕಲ್ಯಾಣ ದೊರಕಿದೆ।

Verse 7

असुराश्च जिताः सर्वे बलिर्बद्धश्च वै त्वया / एवमुक्तः सुरैर्विष्णः सिद्धैश्च परमर्षिभिः

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಅಸುರರನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೀ; ಬಲಿಯನ್ನೂ ನೀನೇ ಬಂಧಿಸಿದ್ದೀ. ದೇವರುಗಳು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಪರಮರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿದರು।

Verse 8

प्रत्युवाच तदा देवान् सर्वांस्तान्पुरुषोत्तमः / श्रूयतामभिधास्यामि कारणं सुरसत्तमाः

ಆಗ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು— “ಹೇ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಕೇಳಿರಿ; ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।”

Verse 9

यः स्रष्टा सर्वभूतानां कालः कालकरः प्रभुः / येनाहं ब्रह्मणा सार्द्धं सृष्टा लोकाश्च मायया

ಯನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೋ, ಅವನೇ ಪ್ರಭು ಕಾಲನು, ಕಾಲಕಾರಕನು; ಅವನಿಂದಲೇ ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನು।

Verse 10

तस्यैव च प्रसादेन आदौ सिद्धत्वमागतः / पुरा तमसि चाव्यक्ते त्रैलोक्ये ग्रसिते मया

ಅವನದೇ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಹಿಂದೆ ಅವ್ಯಕ್ತ ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ಗ್ರಸಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ।

Verse 11

उदरस्थेषु भूतेषु त्वेको ऽहं शयित स्तदा / सहस्रशीर्षा भूत्वा च सहस्राक्षः सहस्रपात्

ಆಗ ಉದರಸ್ಥ ಭೂತಗಳ ನಡುವೆ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಶಯನಿಸಿದ್ದೆನು; ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸು, ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ, ಸಹಸ್ರಪಾದನಾಗಿ।

Verse 12

शङ्खचक्रगदापाणिः शयितो विमलेंऽभसि / एतस्मिन्नन्तरे दूरात्पश्यामि ह्यमितप्रभम्

ಶಂಖಚಕ್ರಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಾನು ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿದ್ದೆನು; ಆ ನಡುವೆ ದೂರದಿಂದ ಅಪಾರಪ್ರಭೆಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆನು।

Verse 13

शतसूर्यप्रतीकाशं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा / चतुर्वक्त्रं महायोगं पुरुषं काञ्चनप्रभम्

ಅವನು ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿ, ನೂರು ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ; ಚತುರ್ಮುಖ, ಮಹಾಯೋಗಸ್ವರೂಪ ಪುರುಷ, ಕಂಚನಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 14

कृष्णाजिनधरं देवं कमण्डलुविभूषितम् / निमेषान्तरमात्रेण प्राप्तो ऽसौ पुरुषोत्तमः

ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಧರಿಸಿದ, ಕಮಂಡಲುವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾದ ಆ ದೇವನನ್ನು ಆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಕಣ್ಣು ಮಿಟಕಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದನು.

Verse 15

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा सर्वलोकनमस्कृतः / कस्त्वं कुतो वा कि चेह तिष्ठसे वद मे विभो

ಆಮೇಲೆ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು— ‘ಹೇ ವಿಭೋ, ನೀನು ಯಾರು? ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ನಿಂತಿರುವೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು.’

Verse 16

अहं कर्तास्मि लोकानां स्वयंभूर्विश्वतोमुखः / एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणाहमुवाच तम्

ಅವನು ಹೇಳಿದನು— ‘ನಾನು ಲೋಕಗಳ ಕರ್ತನು, ಸ್ವಯಂಭೂ, ವಿಶ್ವತೋಮುಖನು.’ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದೆನು.

Verse 17

अहं कर्त्ता हि लोकानां संहर्ता च पुनः पुनः / एवं संभाषमाणौ तु परस्परजयैषिणौ

‘ನಾನೇ ಲೋಕಗಳ ಕರ್ತನು; ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸಂಹಾರಕನೂ ನಾನೇ.’ ಹೀಗೆ ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 18

उत्तरां दिशमास्थाय ज्वालामद्राक्ष्व विष्ठिताम् / ज्वालां ततस्तामालोक्य विस्मितौ च तदानघाः

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಕಂಡರು. ಆ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ದೋಷಿಗಳು ಅಚ್ಚರಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದರು.

Verse 19

तेजसा च बलेनाथ शार्वं ज्योतिः कृताञ्जली / वर्द्धमानां तदा ज्वालामत्यन्तपरमाद्भुताम्

ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಕೃತಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ಅವರು ಶಾರ್ವ ಜ್ಯೋತಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ಆ ಜ್ವಾಲೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಮ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 20

अभिदुद्राव तां ज्वालां ब्रह्मा चाहं च सत्वरौ / दिवं भूमिं च निर्भिद्य तिष्ठन्तं जवालमण्डलम्

ಬ್ರಹ್ಮನೂ ನಾನೂ ಇಬ್ಬರೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ಜ್ವಾಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದೆವು. ಆ ಜ್ವಾಲಾಮಂಡಲವು ಆಕಾಶವನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ ನಿಂತಿತ್ತು.

Verse 21

तस्या ज्वालस्य मध्ये तु पश्यावो विपुलप्रभम् / प्रादेशमात्रमव्यक्तं लिङ्गं परमदीप्तिमत्

ಆ ಜ್ವಾಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಪಾರ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ—ಪ್ರಾದೇಶಮಾತ್ರ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಪರಮದೀಪ್ತಿಮಂತ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಂಡೆವು.

Verse 22

न च तत्काञ्चनं मध्ये नशैलं न च राजतम् / अनिर्देश्यमचिन्त्यं च लक्ष्यालक्ष्यं पुनः पुनः

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಶಿಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಳ್ಳಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯ, ಅಚಿಂತ್ಯ—ಮರುಮರು ದೃಶ್ಯವೂ ಅದೃಶ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 23

ज्वालामालासहस्राढ्यं विस्मयं परमद्भुतम् / महता तेजसायुक्तं वर्दभमानंभृशन्तथा

ಸಾವಿರ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆ ದೃಶ್ಯವು ಪರಮ ಅದ್ಭುತವೂ ವಿಸ್ಮಯಕರವೂ ಆಗಿತ್ತು; ಮಹತ್ತಾದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅದು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 24

ज्वालामालाततं न्यस्तं सर्वभूतभयङ्करम् / घोररूपिणमत्यर्थं भिन्दं तमिव रोदसी

ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾದ ಆ ರೂಪವು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು; ಅತ್ಯಂತ ಘೋರರೂಪಿಯಾಗಿ, ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಚೀರಿ ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಭೇದಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 25

ततो मामब्रवीद्ब्रह्मा अधो गच्छ त्वमाशु वै / अन्तमस्य विजानीवो लिङ्गस्य तु महात्मनः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಲಿಂಗದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ.’

Verse 26

अहमूर्ध्वं गमिष्यामि यावदन्तो ऽस्य दृश्यते / तदा तु समयं कृत्वा गत उर्द्ध्वमधश्च हि

‘ಇದರ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣುವವರೆಗೂ ನಾನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.’ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನಾವು ಒಬ್ಬನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು.

Verse 27

ततो वर्षसहस्रं तु ह्यहं पुनरधो गतः / न पश्यामि च तस्यान्तं भीतश्चाहं ततो ऽभवम्

ನಂತರ ನಾನು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತೆ ಕೆಳಗೇ ಸಾಗಿದೆನು; ಆದರೂ ಅದರ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಆಗ ನಾನು ಭೀತನಾದೆನು.

Verse 28

तथैव ब्रह्मा ह्यूध्व च न चान्तं तस्य लब्धवान् / समागतो मया सार्द्ध तत्रैव च महाभसि

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಆದರೆ ಅದರ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಮಹಾಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡನು.

Verse 29

ततो विस्मयमापन्नौ भीतौ तस्य महात्मनः / मायया मोहितौ तेन नष्टसंज्ञै व्यवस्थितौ

ನಂತರ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಭಯಪಟ್ಟೆವು. ಅವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಸಂಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡವರಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದೆವು.

Verse 30

ततो ध्यानरतौ तत्र चेश्वरं सर्वतोमुखम् / प्रभवं निधनं चैव लौकानां प्रभुमव्ययम्

ನಂತರ ನಾವು ಅಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿ, ಸರ್ವತೋಮುಖನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದೆವು—ಅವನೇ ಲೋಕಗಳ ಉದ್ಭವವೂ ಲಯವೂ, ಅವ್ಯಯ ಪ್ರಭು.

Verse 31

प्रह्वाञ्जलिपुटौ भूत्वा तस्मै शर्वाय शूलिने / महाभैरवनादाय भीमरूपाय दंष्ट्रिणे / अव्यक्तायाथ महते नमस्कारं प्रकुर्वहे

ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ವಂದಿಸಿ ಅಂಜಲಿಬದ್ಧರಾಗಿ, ಆ ಶರ್ವನಿಗೆ, ಶೂಲಧಾರಿಗೇ—ಮಹಾಭೈರವನಾದವಿರುವ, ಭೀಮರೂಪ ಹಾಗೂ ದಂಷ್ಟ್ರಿಯುಳ್ಳ—ಅವ್ಯಕ್ತನಾದ ಮಹತ್ತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದೆವು.

Verse 32

नमो ऽस्तु ते लोकसुरेश देव नमो ऽस्तु ते भूतपते महात्मन् / नमो ऽस्तु ते शाश्वतसिद्धयोगिने नमोस्तु ते सर्वजगत्प्रतिष्ठित

ಹೇ ದೇವ, ಲೋಕಸುರೇಶ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಮಹಾತ್ಮನ್, ಭೂತಪತೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಶಾಶ್ವತ ಸಿದ್ಧಯೋಗೀ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಸರ್ವಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 33

परमेष्ठी परं ब्रह्म त्वक्षरं परमं पदम् / ज्येष्ठस्त्वं वामदेवश्च रुद्रः स्कन्दः शिवः प्रभुः

ಹೇ ಪರಮೇಷ್ಠೀ! ನೀನೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ನೀನೇ ಅಕ್ಷರ, ಪರಮಪದ. ನೀನೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ವಾಮದೇವ, ರುದ್ರ, ಸ್ಕಂದ, ಶಿವ, ಪ್ರಭು.

Verse 34

त्वं य५स्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः परन्तपः / स्वाहाकारो नमस्कारः संस्कारः सर्वकर्मणाम्

ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ; ಹೇ ಪರಂತಪ, ನೀನೇ ಓಂಕಾರ. ನೀನೇ ಸ್ವಾಹಾಕಾರ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರ.

Verse 35

स्वधाकारश्च यज्ञश्च व्रतानि नियमास्तथा / वेदा लोकाश्च देवाश्च भगवानेव सर्वशः

ನೀನೇ ಸ್ವಧಾಕಾರ, ನೀನೇ ಯಜ್ಞ; ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮಗಳೂ ನೀನೇ. ವೇದಗಳು, ಲೋಕಗಳು, ದೇವರುಗಳು—ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೀನೇ ಭಗವಾನ್.

Verse 36

आकाशस्य च शब्दस्त्वंभूतानां प्रभवाप्ययः / भूमौ गन्धो रसश्चाप्सु तेजोरूपं महेश्वरः

ಆಕಾಶದ ಶಬ್ದ ನೀನೇ; ಭೂತಗಳ ಉದ್ಭವವೂ ಲಯವೂ ನೀನೇ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಧ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ರಸ, ತೇಜಸ್ಸಿನ ರೂಪ—ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ—ನೀನೇ.

Verse 37

वायोः स्पर्शश्च देवेश वपुश्चन्द्रमसस्तथा

ಹೇ ದೇವೇಶ! ವಾಯುವಿನ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀನೇ; ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರನ ಕాంతಿಮಯ ವಪು ಸಹ ನೀನೇ.

Verse 38

बुद्धौ ज्ञानं च देवेश प्रकृतेर्बीजमेव च

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವಿದೆ; ಅದೇ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬೀಜವೂ ಹೌದು.

Verse 39

संहर्त्ता सर्वलोकानां कालो मृत्युमयोंऽतकः / त्वं धारयसि लोकांस्त्रींस्त्वमेव सृजसि प्रभो

ಹೇ ಪ್ರಭು! ನೀನೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಸಂಹಾರಕ, ಮರಣಮಯ ಕಾಲನಾದ ಅಂತಕ; ನೀನೇ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೀ.

Verse 40

पूर्वेण वदनेन त्वमिन्द्रत्वं प्रकरोषि वै / दक्षिणेन तु वक्त्रेण लोकान्संक्षिपसे पुनः

ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಮುಖದಿಂದ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಂದ್ರತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೀ; ದಕ್ಷಿಣಮುಖದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪಿಸಿ ಲಯಗೊಳಿಸುತ್ತೀ.

Verse 41

पश्चिमेन तु वक्त्रेण वरुणस्थो न संशयः / उत्तरेण तु वक्त्रेण सोमस्त्वं देवसत्तमः

ಪಶ್ಚಿಮಮುಖದಿಂದ ನೀನು ವರುಣಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ; ಉತ್ತರಮುಖದಿಂದ, ಹೇ ದೇವಸತ್ತಮ, ನೀನೇ ಸೋಮನು.

Verse 42

एकधा बहुधा देव लोकानां प्रभवाप्ययः / आदित्या वसवो रुद्रा मरुतश्च सहाश्विनः

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ಏಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಬಹುರೂಪ; ಲೋಕಗಳ ಉದ್ಭವವೂ ಲಯವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ. ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಮರುತರು ಹಾಗೂ ಅಶ್ವಿನರು—ಎಲ್ಲವೂ ನೀನೇ.

Verse 43

साध्या विद्याधरा नागाश्चारणाश्च तपोधनाः / वालखिल्या महात्मानस्तपः सिद्धाश्च सुव्रताः

ಸಾಧ್ಯರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ನಾಗರು, ಚಾರಣರು, ತಪೋಧನರು; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಮಹಾತ್ಮರು, ತಪಃಸಿದ್ಧರು, ಸುವ್ರತರೂ (ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ)।

Verse 44

त्वत्तः प्रसूता देवेश ये चान्ये नियतव्रताः / उमा सीता सिनीवाली कुहूर्गायत्र्य एव च

ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಇತರ ನಿಯತವ್ರತ ಶಕ್ತಿಗಳು ಜನಿಸಿದವು—ಉಮಾ, ಸೀತಾ, ಸಿನೀವಾಳಿ, ಕುಹೂ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿಯೂ ಸಹ।

Verse 45

लक्ष्मीः कीर्त्तिर्धृतिर्मेधा लज्जा कान्तिर्वपुः स्वधा / तुष्टिः पुष्टिः क्रिया चैव वाचां देवी सरस्वती / त्वत्तः प्रसूता देवेश संध्या रात्रिस्तथैव च

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಕೀರ್ತಿ, ಧೃತಿ, ಮೇಧಾ, ಲಜ್ಜೆ, ಕಾಂತಿ, ವಪು, ಸ್ವಧಾ; ತುಷ್ಟಿ, ಪುಷ್ಟಿ, ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಧ್ಯೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದವು।

Verse 46

सूर्यायुतानामयुतप्रभाव नमो ऽस्तु ते चन्द्रसहस्रगौर / नमो ऽस्तु ते वज्रपिनाकधारिणे नमोस्तु ते देव हिरण्यवाससे

ಸೂರ್ಯಾಯುತಗಳಷ್ಟು ಅಯುತಪ್ರಭಾವವಂತನೇ, ಸಾವಿರ ಚಂದ್ರರಂತೆ ಗೌರವರ್ಣನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಜ್ರ ಮತ್ತು ಪಿನಾಕವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ; ಹೇ ದೇವ, ಹಿರಣ್ಯವಾಸಸೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 47

नमोस्तु ते भस्मविभूषिताङ्ग नमो ऽस्तु ते कामशरीरनाशन / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवाससे

ಭಸ್ಮದಿಂದ ವಿಭೂಷಿತ ಅಂಗವಂತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕಾಮನ ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವ, ಹಿರಣ್ಯರೇತಸೇ (ಸ್ವರ್ಣವೀರ್ಯವಂತನೇ), ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವ, ಹಿರಣ್ಯವಾಸಸೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 48

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्ययोने नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाभ / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यरेतसे नमो ऽस्तु ते नेत्रसहस्रचित्र

ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯಯೋನಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯನಾಭ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯರೇತಸ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಹಸ್ರ ನೇತ್ರವಿಚಿತ್ರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 49

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवर्ण नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यकेश / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवीर नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यदायिने

ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯವರ್ಣ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯಕೇಶ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯವೀರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯದಾಯಿನೆ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 50

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यनाथ नमो ऽश्तुते देव हिरण्यनाद / नमो ऽस्तु ते देव पिनाकपाणे नमो ऽश्तुते ते शङ्कर नीलकण्ठ

ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯನಾಥ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ದೇವಾ! ಹಿರಣ್ಯನಾದ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವಾ! ಪಿನಾಕಪಾಣಿ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಶಂಕರ! ನೀಲಕಂಠ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 51

एवं संस्तूयमानस्तु व्यक्तो भूत्वा महामतिः / देवदेवो जगद्योनिः सूर्य कोटिसमप्रभः

ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಮಹಾಮತಿ ದೇವದೇವನು ಪ್ರಕಟನಾದನು—ಜಗತ್ತಿನ ಮೂಲ, ಕೋಟಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನು.

Verse 52

आबभाषे कृपाविष्टो महादेवो महाद्युतिः / वक्त्रकोटिसहस्रेण ग्रसमान इवांबरम्

ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಮಹಾದ್ಯುತಿ ಮಹಾದೇವನು ಮಾತನಾಡಿದನು—ಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರ ಮುಖಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನೇ ನುಂಗುವವನಂತೆ.

Verse 53

कंबुग्रीवः सुज ठरो नानाभूषणभूषितः / नानारत्नविचित्राङ्गो नानामाल्यानुलेपनः

ಶಂಖಸಮಾನ ಗ್ರೀವೆಯುಳ್ಳವನು, ಸುಗಠಿತನು, ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತನು; ನಾನಾರತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರ ಅಂಗಗಳಿರುವವನು, ನಾನಾಮಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನು.

Verse 54

पिनाकपाणिर्भगवान्सुरपूज्यस्त्रिशूलधृक् / व्यालय ज्ञोपवीती च सुराणामभयङ्करः

ಪಿನಾಕವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಭಗವಂತನು, ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನು, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯು; ಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನು, ದೇವರಿಗೆ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Verse 55

दुन्दुभिस्वरनिर्घोषः पर्जन्यनिनदोपमः / मुक्तो हासस्तदा तेन सर्वमापूरयञ्जगत्

ದುಂದುಭಿಯ ಸ್ವರದಂತೆ ಘನವಾಗಿ ಮೊಳಗುವ, ಮಳೆಯ ಗುಡುಗಿನ ನಾದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ; ಆಗ ಅವನು ಬಿಡಿಸಿದ ನಗು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ತುಂಬಿತು.

Verse 56

तेन शब्देन महता चावां भीतौ महात्मनः / अथोवाच महादेवः प्रीतो ऽहं सुरसत्तमौ

ಆ ಮಹಾಶಬ್ದದಿಂದ, ಓ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಭೀತರಾದೆವು. ಆಗ ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 57

पश्यतां च महायोगं भयं सर्व प्रमुच्यताम् / युवां प्रसूतौ गात्रेभ्यो मम पूर्वं सनातनौ

ನನ್ನ ಈ ಮಹಾಯೋಗವನ್ನು ನೋಡಿ, ಎಲ್ಲ ಭಯವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿರಿ. ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸೂತರಾಗಿ, ಸನಾತನರಾಗಿದ್ದೀರಿ.

Verse 58

यं मे दक्षिणो बाहुर्ब्रह्मा लोकपितामहः / वामो बाहुश्च मे विष्णुर्नित्यं युद्धेष्वनिर्जितः

ನನ್ನ ಬಲ ಭುಜವು ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ; ನನ್ನ ಎಡ ಭುಜವು ವಿಷ್ಣು—ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಅಜೇಯನು।

Verse 59

प्रीतो ऽहं युवयोः सम्यग्वरं दद्यां यथैप्सितम् / ततः प्रहृष्टमनसौ प्रणतौ पादयोः प्रभोः

ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನೀವು ಬಯಸಿದಂತೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಆಗ ಅವರು ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಿಸಿದರು।

Verse 60

अब्रूतां च महादेवं प्रसादाभिमुखं स्थितम् / यदि प्रीतिः समुत्पन्ना यदि देयो वरश्च ते / भक्तिर्भवतु नौ नित्यं त्वयि देव सुरेश्वर

ಪ್ರಸಾದಮುಖನಾಗಿ ನಿಂತ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ನಿಮಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಮತ್ತು ವರ ನೀಡುವುದು ಯೋಗ್ಯವಾದರೆ, ಹೇ ದೇವ ಸುರೇಶ್ವರ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿರಲಿ।

Verse 61

देवदेव उवाच एवमस्तु महाभागौ सृजतां विपुलाः प्रजाः / एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवातरधाद्विभुः

ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ; ಅಪಾರ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಿ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ವಿಭು ಭಗವಾನ್ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।

Verse 62

एष एव मयोक्तो वः प्रभावस्तस्य धीमतः / एतद्धि परमं ज्ञानमव्यक्तं शिवसंज्ञितम्

ಇದೇ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಆ ಧೀಮಂತನ ಪ್ರಭಾವವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದು; ಇದೇ ಪರಮ ಜ್ಞಾನ—ಅವ್ಯಕ್ತ, ‘ಶಿವ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 63

एतत्सूक्ष्ममचिन्त्यं च पश्यन्ति ज्ञ३नचक्षुषः / तस्मै देवाधिदेवाय नमस्कारं प्रकुर्महे / महादेव नमस्ते ऽस्तु महेश्वर नमो ऽस्तु ते

ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಅಚಿಂತ್ಯವೂ ಆದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುಳ್ಳವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಆ ದೇವಾಧಿದೇವನಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 64

सूत उवाच एतच्छ्रुत्वा गताः सर्वे सुराः स्वं स्वं निवेशनम् / नमस्कारं प्रकुर्वाणाः शङ्कराय महात्मने

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಮಹಾತ್ಮ ಶಂಕರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರು.

Verse 65

इमं स्तवं पठिद्यस्तु चेश्वरस्य महात्मनः / कामांश्च लभते सर्वान् पापेभ्यश्च प्रमुच्यते

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಈಶ್ವರನ ಈ ಸ್ತವವನ್ನು ಯಾರು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 66

एतत्सर्वं तदा तेन न विष्णुना प्रभविष्णुना / महादेवप्रसादेन ह्युक्तं ब्रह्म सनातनम् / एतद्वः सर्वमाख्यातं मया माहेश्वरं बलम्

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಆಗ ಪ್ರಭವಿ ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಹೇಳಿದನು. ಈ ಸಮಸ್ತ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಬಲವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ.