Adhyaya 8

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे काश्यपेयवर्णनं नाम सप्तमो ऽध्यायः सूत उवाच एवं प्रजासु सृष्टासु कश्यपेन महात्मना / प्रतिष्ठितासु सर्वासु चरासु स्थावरासु च

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಶ್ಯಪೇಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಏಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನು ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಚರ-ಸ್ಥಾವರ ಎಲ್ಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ನಂತರ.

Verse 2

अभिषिच्याधिपत्येषु तेषां मुख्यान्प्रजापतिः / ततः क्रमेण राज्यानि आदेष्टुमुपचक्रमे

ಪ್ರಜಾಪತಿಯಾದವನು ಅವರ ಮುಖ್ಯರನ್ನು ಅವರವರ ಅಧಿಪತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ನೇಮಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 3

द्विजानां वीरुधां चैव नक्षत्राणां ग्रहैः सह / यज्ञानां तपसां चैव सोमं राज्ये ऽभ्यषेचयत्

ದ್ವಿಜರು, ವೃಕ್ಷಲತೆಗಳು, ಗ್ರಹಗಳೊಡನೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಯಜ್ಞಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸುಗಳ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಸೋಮನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು.

Verse 4

बृहस्पतिं तु विश्वेषां ददावङ्गिरसां पतिम् / भृगूणामधिपं चैव काव्यं राज्ये ऽभ्यषेचयत्

ಅವನು ವಿಶ್ವೇದೇವರಿಗಾಗಿ ಅಙ್ಗಿರಸರ ಪತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭೃಗುಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಕಾವ್ಯ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ)ನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು।

Verse 5

आदित्यानां पुनर्विष्णुं वसूनामथ पावकम् / प्रजापतीनां दक्षं च मरुतामथ वासवम्

ಆದಿತ್ಯರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ವಸುಗಳಿಗೆ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ)ನನ್ನು, ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷನನ್ನು, ಮರುತರಿಗೆ ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 6

दैत्यानामथ राजानं प्रह्रादं दितिनन्दनम् / नारायणं तु साध्यानां रुद्रणां च वृषध्वजम्

ದೈತ್ಯರ ರಾಜನಾಗಿ ದಿತಿನಂದನ ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಸಾಧ್ಯರಿಗೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು, ರುದ್ರರಿಗೆ ವೃಷಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 7

विप्रचित्तिं च राजानं दानवानामथादिशत् / अपां च वरुणं राज्ये राज्ञां वैश्रवणं तथा

ದಾನವರ ರಾಜನಾಗಿ ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಜಲಗಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವರುಣನನ್ನು, ರಾಜರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ)ನನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 8

यक्षाणां राक्षसानां च पार्थिवानां धनस्य च / वैवस्वतं पितॄणां च यमं राज्ये ऽभ्यषेचयत्

ಯಕ್ಷರು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪಾರ್ಥಿವರು ಮತ್ತು ಧನಕ್ಕೂ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ವೈವಸ್ವತ ಯಮನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು।

Verse 9

सर्वभूतपिशाचाना गिरिशं शूलपाणिनम् / शैलानां हिमवन्तं च नदीनामथ सागरम्

ಸರ್ವ ಭೂತ-ಪಿಶಾಚಗಳಿಗಾಗಿ ಶೂಲಪಾಣಿ ಗಿರೀಶ (ಶಿವ)ನನ್ನು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮವಂತನನ್ನು, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 10

गन्धर्वाणामधिपतिं चक्रे चित्ररथं तथा / उच्चैःश्रवसमश्वानां राजानं चाभ्यषेचयत्

ಗಂಧರ್ವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಥನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು।

Verse 11

मृगाणामथ शार्दूलं गोवृषं च ककुद्मिनाम् / पक्षिणामथ सर्वेषां गरुडं पततां वरम्

ಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಶಾರ್ದೂಲ (ಹುಲಿ)ನನ್ನು, ಕೊಂಬುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವೃಷಭನನ್ನು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಗರುಡನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 12

गन्धानां मरुतां चैव भूतानामशरीरिणाम् / समकालबलानां च वायुं बलवतां वरम्

ಗಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಮರುತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದೇಹರಹಿತ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲಬಲವಂತರಲ್ಲಿಯೂ—ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಾಯುವನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 13

सर्वेषां दंष्ट्रिणां शेषं नागानामथ वासुकिम् / सरीसृपाणां सर्पाणां पन्नगानां च तक्षकम्

ಎಲ್ಲ ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಷನನ್ನು, ನಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸುಕಿಯನ್ನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸರೀಸೃಪ, ಸರ್ಪ ಮತ್ತು ಪನ್ನಗಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಕನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 14

सागराणां नदीनां च मेघानां वर्षितस्य च / आदित्यानामन्यतमं पर्जन्यमभिषिक्तवान्

ಅವನು ಸಾಗರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಘವರ್ಷೆಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಪರ್ಜನ್ಯನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

Verse 15

सर्वाप्सरोगणानां च कामदेवं तथा प्रभुम् / ऋतूनामथ मासानामार्त्तवानां तथैव च

ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳ ಪ್ರಭುವಾದ ಕಾಮದೇವನನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಋತುಗಳು, ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರ (ಆರ್ತ್ತವಾನ್)ಗಳ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 16

यक्षाणां च विपक्षाणां मुहूर्त्तानां च पर्वणाम् / कलाकाष्ठाप्रमाणानां गतेरयनयोस्तथा

ಅವನು ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು, ಮುಹೂರ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವಗಳು, ಕಲಾ-ಕಾಷ್ಠಾ ಮೊದಲಾದ ಕಾಲಮಾಪನಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಗತಿ ಮತ್ತು ಅಯನಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿಯಮಿಸಿದನು.

Verse 17

गणितस्याथ योगस्य चक्रे संवत्सरं प्रभुम् / प्रजापतेर्विरजसः पूर्वस्यां दिशि विश्रुतम्

ನಂತರ ಅವನು ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ‘ಸಂವತ್ಸರ-ಪ್ರಭು’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅವನು ವಿರಜಸ ಪ್ರಜಾಪತಿಯವನು, ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 18

पुत्रं नाम्ना सुधन्वानं राजानं सो ऽभ्यषेचयत् / दक्षिणास्यां दिशि तथा कर्दमस्य प्रजापतेः

ಅವನು ಕರ್ಧಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ‘ಸುಧನ್ವಾ’ ಎಂಬ ರಾಜನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

Verse 19

पुत्रां शङ्खपदं नाम राजानं सोभ्यषेचयत् / पस्चिमस्यां दिशि तथा रजसः पुत्रमच्युतम्

ಅವನು ಶಂಖಪದ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರಜಸನ ಪುತ್ರ ಅಚ್ಯುತನನ್ನೂ ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.

Verse 20

केतुमन्तं महात्मानं राजानं चाभ्यषेचयत् / तथा हिरण्यरोमाणं पर्जन्यस्य प्रजापतेः

ಅವನು ಮಹಾತ್ಮ ಕೇತುಮಂತನನ್ನೂ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರ್ಜನ್ಯನ ಪುತ್ರ ಹಿರಣ್ಯರೋಮಾಣನನ್ನೂ।

Verse 21

उदीच्यां दिशि दुर्द्धर्षपुत्रं राज्ये ऽभ्यषेचयत् / मनुष्याणामधिपतिं चक्रे वैवस्वतं मनुम्

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಧರ್ಷನ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ವೈವಸ್ವತ ಮನುವನ್ನು ಮಾನವರ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 22

तैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना / यथाप्रदेशमद्यापि धर्मेण परिपाल्यते

ಅವರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿ—ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳೂ ನಗರಗಳೂ ಸಹಿತ—ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರದೇಶಾನುಸಾರ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪರಿಪಾಲಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

Verse 23

स्वायंभुवेन्तरे पूर्वं ब्रह्मणा ते ऽभिषेचिताः / नृपाश्चैते ऽभिषिच्यन्ते मनवो ये भवन्ति वै

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವರನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಿಸಿದ್ದನು; ಮತ್ತು ಯಾರು ಯಾರು ಮನುವಾಗುತ್ತಾರೋ ಅವರಿಂದಲೇ ಈ ರಾಜರು ಅಭಿಷಿಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 24

मन्वन्तरेष्वतीतेषु गता ह्येतेषु पार्थिवाः / एवमन्ये ऽभिषिच्यन्ते प्राप्ते मन्वन्तरे पुनः

ಕಳೆದ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಪತಿಗಳು ತೆರಳಿದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ ಇತರರೂ ಮತ್ತೆ ಅಭಿಷಿಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 25

अतीतानागताः सर्वे स्मृता मन्वन्तरेश्वराः / राजसूये ऽभिषिक्तश्च पृथु रेभिर्नरोत्तमः

ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲ ಮನ್ವಂತರೇಶ್ವರರು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು; ರಾಜಸೂಯದಲ್ಲಿ ನರೋತ್ತಮ ಪೃಥು ರೇಭಿ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಅಭಿಷಿಕ್ತನಾದನು।

Verse 26

वेददृष्टेन विधिना ह्यधिराजः प्रतापवान् / एतानुत्पाद्य पुत्रांस्तु प्रजासन्तानकारणात्

ವೇದದೃಷ್ಟ ವಿಧಾನದಂತೆ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಅಧಿರಾಜನು ಪ್ರಜಾಸಂತಾನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಪುತ್ರರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು।

Verse 27

पुनरेव महा भागः प्रजानां पतिरीश्वरः / कश्यपो गोत्रकामस्तु चचार परमं तपः

ಮತ್ತೆ ಮಹಾಭಾಗನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಈಶ್ವರಸ್ವರೂಪ ಕಶ್ಯಪನು ಗೋತ್ರಕಾಮದಿಂದ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 28

पुत्रौ गोत्रकरौ मह्यं भवेतामिति चिन्तयन् / तस्यप्रध्यायमानस्य कश्यपस्य महात्मनः

‘ನನಗೆ ಗೋತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಆಗಲಿ’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತ, ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 29

ब्रह्मणोंऽशौ सुतौ पश्चात्प्रादुर्भूतौ महौजसौ / वत्सारश्चासितश्चैव तावुभौ ब्रह्म वादना

ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಶದಿಂದ ನಂತರ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು—ವತ್ಸಾರ ಮತ್ತು ಅಸಿತ; ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವವರು।

Verse 30

वत्सारान्निध्रुवो जज्ञे रेभ्यश्च सुहमायशाः / रेभ्यस्य रैभ्यो विज्ञेयो निध्रुवस्य निबोधत

ವತ್ಸಾರನಿಂದ ನಿಧ್ರುವನು ಜನಿಸಿದನು; ರೇಭ್ಯನಿಂದ ಸುಹಮಾ-ಯಶಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟಿದನು; ರೇಭ್ಯನ ಪುತ್ರನು ‘ರೈಭ್ಯ’ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ನಿಧ್ರುವ ವಂಶವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಿರಿ।

Verse 31

च्यवनस्य सुकन्याया सुमेधाः समपद्यत / निध्रुवस्य तु या पत्नी माता वै कुण्डपायिराम्

ಚ್ಯವನನ ಪತ್ನಿ ಸುಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಸುಮೇಧನು ಜನಿಸಿದನು; ನಿಧ್ರುವನ ಪತ್ನಿಯೇ ಕುಂಡಪಾಯಿರಾಮ್‌ನ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಳು।

Verse 32

असितस्यैकपर्णायां ब्रह्मिष्ठः समपद्यत / शाण्डिल्यानां वरः श्रीमान् देवलः सुमहायशाः

ಅಸಿತನ ಪತ್ನಿ ಏಕಪರ್ಣೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಿಷ್ಠನು ಜನಿಸಿದನು; ಶಾಂಡಿಲ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ದೇವಲನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು।

Verse 33

निध्रुवाः शाण्डिला रैभ्यास्त्रयः पक्षास्तु काश्यपाः / वज्रिप्रभृतयो देवा देवास्तस्य प्रजा स्विमाः

ನಿಧ್ರುವರು, ಶಾಂಡಿಲರು, ರೈಭ್ಯರು—ಇವರು ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದ ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳು; ವಜ್ರಿ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಅವನ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 34

चतुर्युगे त्वतिक्रान्ते मनोर्ह्येकादशे प्रभोः / अथावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे संप्रर्त्तिते

ಚತುರ್ಯುಗಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಪ್ರಭು ಮನುವಿನ ಏಕಾದಶ ಕಾಲವು ಬಂದಾಗ, ಉಳಿದಿದ್ದ ಆ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.

Verse 35

मरुत्तस्य नरिष्यं तस्तस्य पुत्रो दमः किल / राज्यवर्द्धनकस्तस्य सुधृतिस्तत्सुतो नरः

ಮರುತ್ತನ ಪುತ್ರನು ನರಿಷ್ಯಂತ; ಅವನ ಪುತ್ರನು ದಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ದಮನ ಪುತ್ರನು ರಾಜ್ಯವರ್ಧನಕ, ಅವನ ಪುತ್ರನು ನರನಾದ ಸುಧೃತಿ.

Verse 36

केवलश्च ततस्तस्य बन्धुमान्वेगवांस्ततः / बुधस्तस्या भवद्यस्या तृणबिन्दुर्महीपतिः

ನಂತರ ಅವನ ಪುತ್ರ ಕೇವಲ; ಆಮೇಲೆ ಬಂಧುಮಾನ, ನಂತರ ವೇಗವಾನ್. ಅವನ ಪುತ್ರ ಬುಧ; ಅವನ ಪುತ್ರ ಭೂಪತಿ ತೃಣಬಿಂದು.

Verse 37

त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये स बभूव ह / तस्य चेलविला कन्यालंबुषागर्भसंभवा

ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೂರನೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜನಾದನು. ಅವನ ಪುತ್ರಿ ಚೆಲವಿಲಾ, ಅಪ್ಸರೆ ಲಂಬುಷೆಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿದಳು.

Verse 38

तस्यां जातो विश्रवास्तु वौलस्त्यकुलवर्द्धनः / बृहस्पतिबृर्हत्कीर्तिर्देवाचार्यस्तु कीर्त्तितः

ಅವಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರವನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ವೌಲಸ್ತ್ಯ ಕುಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವನು. ಹಾಗೆಯೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮಹಾಕೀರ್ತಿಯವನು, ದೇವಾಚಾರ್ಯನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 39

कन्यां तस्योपयेमे स नाम्ना वै देववर्णिनीम् / पुष्पोत्कटां च वाकां च सुते माल्यवतस्तथा

ಅವನು ದೇವವರ್ಣಿನೀ ಎಂಬ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ಮಾಲ್ಯವತನ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಪುಷ್ಪೋತ್ಕಟಾ ಮತ್ತು ವಾಕಾ ಕೂಡ ಇದ್ದರು।

Verse 40

कैकसीं मालिनः कन्यां तासां तु शृणुत प्रजाः / ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्य सुषुवे देववर्णिनी

ಪ್ರಜಗಳೇ, ಕೇಳಿರಿ—ಮಾಲಿನನ ಕನ್ಯೆ ಕೈಕಸೀ; ದೇವವರ್ಣಿನೀ ಅವನ ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾದ ವೈಶ್ರವಣನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು।

Verse 41

दिव्येन विधिना युक्तमार्षेण च श्रुतेन च / राक्षसेन च रूपेण आसुरेण बलेन च

ಅದು ದಿವ್ಯ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಋಷಿ-ಶ್ರುತಿಯಿಂದಲೂ; ರಾಕ್ಷಸರೂಪದಿಂದಲೂ, ಆಸುರಬಲದಿಂದಲೂ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು।

Verse 42

त्रिपादं सुमहा कायं स्थूलशीर्षं महाहनुम् / अष्टदंष्ट्रं हरिछ्मश्रुं शङ्कुकर्णं विलोहितम्

ಅವನು ತ್ರಿಪಾದ, ಅತಿಮಹಾಕಾಯ, ಸ್ಥೂಲಶಿರಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಹಾಹನು ಹೊಂದಿದ್ದನು; ಅಷ್ಟದಂಷ್ಟ್ರ, ಹಸಿರು ಗಡ್ಡ-ಮೀಸೆ, ಶಂಖುಕರ್ಣ ಮತ್ತು ರಕ್ತವರ್ಣನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 43

ह्रस्वबाहुं प्रबाहुं च पिगलं सुद्विभीषणम् / वैवर्त्तज्ञानसंपन्नं संबुद्धं चैव संभवात्

ಅವನಿಗೆ ಹ್ರಸ್ವಬಾಹುಗಳೂ ದೀರ್ಘಬಾಹುಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಪಿಂಗಲವರ್ಣ, ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ; ವೈವರ್ತ್ತಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನ, ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಬುದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 44

पिता दृष्ट्वाब्रवीत्तं तु कुबेरो ऽयमिति स्वयम् / कुत्सायां क्विति शब्दो ऽयं शरीरं बेरमुच्यते

ತಂದೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ವತಃ ಹೇಳಿದನು—“ಇವನೇ ಕುಬೇರನು.” ನಿಂದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ವಿ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದ, ದೇಹವನ್ನು ‘ಬೇರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 45

कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना वै तेन सोंऽकितः / यस्माद्विश्रवसो ऽपत्यं सादृश्याद्विश्रवा इव

ಕುಶರೀರತ್ವ (ವಿಕೃತ ದೇಹ) ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಆ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ‘ಕುಬೇರ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ವಿಶ್ರವಸನ ಪುತ್ರ; ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ವಿಶ್ರವನೇ ಎಂಬಂತೆ.

Verse 46

तस्माद्वैश्रवणो नाम नाम्ना तेन भविष्यति / ऋद्रयां कुबेरो ऽजनयद्विश्रुतं नलकूबरम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ವೈಶ್ರವಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು. ಋದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕುಬೇರನು ಖ್ಯಾತನಾದ ನಲಕೂಬರನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 47

रावणं कुम्भकर्णं च कन्यां शूर्पणखीं तथा / विभीषणचतुर्थांस्तु कैकस्यजनयत्सुतान्

ಕೈಕಸಿಯು ರಾವಣ, ಕುಂಭಕರ್ಣ, ಕನ್ಯೆ ಶೂರ್ಪಣಖಿ ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾದ ವಿಭೀಷಣ—ಈ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜನಿಸಿದಳು.

Verse 48

शङ्कुकर्णो दशग्रीवः पिङ्गलो रक्तमूर्द्धजः / चतुष्पाद्विंशतिभुजो महाकायो महाबलः

ಅವನು ಶಂಕುಕರ್ಣ, ದಶಗ್ರೀವ, ಪಿಂಗಲ ವರ್ಣದವನು, ರಕ್ತಕೇಶಿಯು; ಚತುಷ್ಪಾದ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಭುಜಗಳವನು, ಮಹಾಕಾಯ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ.

Verse 49

जात्यञ्ज ननिभो दंष्ट्री लोहितग्रीव एव च / राक्षसेनौजसा युक्तो रूपेण च बलेन च

ಅವನು ಜಾತ್ಯಂಜ ಮತ್ತು ನನಿಭನಂತೆ, ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿ ಹಾಗೂ ಲೋಹಿತಗ್ರೀವನು; ರಾಕ್ಷಸಸೈನ್ಯೌಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಬಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಾಕ್ರಮಿ.

Verse 50

सत्त्वबुद्धिजितैर्चङ्क्षरा असैरेव रावणः / विसर्गदारुणः क्रूरो रावणो द्रावणस्तु सः

ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಚಂಕ್ಷರ ಎಂಬ ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಅವನೇ ರಾವಣನು; ಅವನು ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾರುಣ, ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರ—ರಾವಣ, ನಿಜಕ್ಕೂ ದ್ರಾವಣ (ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುವವ) ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 51

हिरण्यकशिपुर्ह्यासीद्रावणः पूर्वजन्मनि / चतुर्युगानि राजाभूत् त्रयोदश स राक्षसः

ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾವಣನೇ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಆಗಿದ್ದನು; ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಹದಿಮೂರು ಚತುರ್ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 52

ताः पञ्चकोट्यो वर्षाणां संख्याताः संख्यया द्विजाः / नियुतान्येकषष्टिं च शरदां गणितानि वै

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಐದು ಕೋಟಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಶರದೃತುಗಳ ಗಣನೆ ಅರವತ್ತೊಂದು ನಿಯುತಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 53

षष्टिं चैव सहस्राणि वर्षाणां वै स रावणः / देवतानामृषीणां च घोरं कृत्वा प्रजागरम्

ಆ ರಾವಣನು ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಋಷಿಗಳಿಗೂ ಘೋರ ಪ್ರಜಾಗರ (ನಿರಂತರ ಉಪದ್ರವ/ಜಾಗರಣೆ) ಉಂಟುಮಾಡಿದನು.

Verse 54

त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात् / रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमीयिवान्

ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಕ್ಷಯದಿಂದ, ದಾಶರಥಿ ಶ್ರೀರಾಮನನ್ನು ಪಡೆದು ರಾವಣನು ತನ್ನ ಗಣಗಳೊಡನೆ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು।

Verse 55

महोदरः प्रहस्तश्च महापार्श्वः खरस्तथा / पुष्पोत्कटायाः पुत्रास्ते कन्या कुम्भीनसी तथा

ಮಹೋದರ, ಪ್ರಹಸ್ತ, ಮಹಾಪಾರ್ಶ್ವ ಮತ್ತು ಖರ—ಇವರು ಪುಷ್ಪೋತ್ಕಟೆಯ ಪುತ್ರರು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಂಭೀನಸೀ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯೂ (ಅವಳದೇ) ಆಗಿದ್ದಳು।

Verse 56

त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वः सराक्षसः / कन्यानुपालिका चैव वाकायाः प्रसवः स्मृतः

ತ್ರಿಶಿರ, ದೂಷಣ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವ—ಇವರೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಕನ್ಯಾನುಪಾಲಿಕಾ—ಇದು ವಾಕೆಯ ಸಂತಾನವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 57

इत्येते क्रूर कर्माणः पौलस्त्या राक्षसा दश / दारुणाभिजनाः सर्वे देवैरपि दुरासदाः

ಹೀಗೆ ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ವಂಶದ ಈ ಹತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಕ್ರೂರಕರ್ಮಿಗಳು; ಎಲ್ಲರೂ ಭಯಾನಕ ವಂಶಜರು, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರಾಸದರು।

Verse 58

सर्वे लब्धवराः शूराः पुत्रपौत्रैः समन्विताः / यक्षाणां चैव सर्वेषां पौलस्त्या चे च राक्षसाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ವರಪ್ರಾಪ್ತ ಶೂರರು, ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಿತರಾಗಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿಯೂ ಪೌಲಸ್ತ್ಯ ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿಯೂ (ಪ್ರಸಿದ್ಧರು) ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 59

आगस्त्यवैश्वामित्राणां क्रूराणां ब्रह्मरक्षसाम् / वेदाध्ययनशीलानां तपोव्रतनिषेविणाम्

ಆಗಸ್ತ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈಶ್ವಾಮಿತ್ರ ವಂಶದ ಆ ಕ್ರೂರ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸರು—ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ತಪೋವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರು.

Verse 60

तेषामैडविडो राजा पौलस्त्यः सव्यपिङ्गलः / इतरे ये यज्ञजुषस्ते वै रक्षोगणास्त्रयः

ಅವರಲ್ಲಿ ಐಡವಿಡ ವಂಶದ ರಾಜನು ಪೌಲಸ್ತ್ಯನು ‘ಸವ್ಯಪಿಂಗಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಉಳಿದವರು ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು—ಅವರು ಮೂರು ರಾಕ್ಷಸಗಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 61

यातुधाना ब्रह्मधाना वार्त्ताश्चैव दिवाचराः / निशाचरगणास्तेषां चत्वारः कविभिः स्मृताः

ಯಾತುಧಾನ, ಬ್ರಹ್ಮಧಾನ, ವಾರ್ತ್ತ ಮತ್ತು ದಿವಾಚರ—ಇವರ ನಿಶಾಚರಗಣಗಳು ನಾಲ್ಕು ಎಂದು ಕವಿಗಳು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 62

पौलस्त्या नैरृताश्चैव आगस्त्याः कौशिकास्तथा / इत्येताः सप्त तेषां वै जातयो राक्षसाः स्मृताः

ಪೌಲಸ್ತ್ಯ, ನೈರೃತ, ಆಗಸ್ತ್ಯ, ಕೌಶಿಕ—ಇಂತೆ ಅವರ ಏಳು ಜಾತಿಗಳು ರಾಕ್ಷಸರೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 63

तेषां रुपं प्रवक्ष्यामि स्वाभाव्येन व्यवस्थितम् / वृत्ताक्षाः पिङ्गलाश्चैव महाकाया महोदराः

ಈಗ ಅವರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರ, ವರ್ಣ ಪಿಂಗಲ; ಅವರು ಮಹಾಕಾಯರು, ಮಹೋದರರು.

Verse 64

अष्टदंष्ट्राः शङ्कुकार्णा ऊर्द्ध्वरोमाण एव च / आकर्णा हारितस्याश्च मुञ्जधूम्रोर्ध्वमूर्धजाः

ಅವರಿಗೆ ಎಂಟು ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು, ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಊರ್ಧ್ವಮುಖವಾದ ರೋಮಗಳಿವೆ. ಅವರ ಬಾಯಿ ಕಿವಿಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕೂದಲು ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಹೊಗೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನಿಂತಿದೆ.

Verse 65

स्थूलशीर्षाः सिताभाश्च ह्रस्वसक्थिप्रबाहवः / ताम्रास्या लंबजिह्वोष्ठा लंबभ्रूस्थूलनासिकाः

ಅವರ ತಲೆಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ, ಮೈಬಣ್ಣ ಬಿಳಿಯದಾಗಿದೆ, ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿವೆ. ಅವರ ಮುಖವು ತಾಮ್ರದ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ, ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳು ಜೋತುಬಿದ್ದಿವೆ, ಹುಬ್ಬುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮೂಗು ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ.

Verse 66

नीलाङ्गा लोहितग्रीवा गंभीराक्षा विभीषणाः / महाघोरस्वराश्चैव विकटोद्बद्धपिण्डिकाः

ಅವರ ಅಂಗಗಳು ನೀಲಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ ಕೆಂಪು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಆಳವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಭಯಂಕರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ವರವು ಮಹಾ ಘೋರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೀನಖಂಡಗಳು ವಿಕಾರವಾಗಿ ಗಂಟುಗಂಟಾಗಿವೆ.

Verse 67

स्थूलाश्च तुङ्गनासाश्च शिलासंहनना दृढाः / दारुणाभिजनाः क्रूराः प्रायशः क्लिष्टकर्मिणः

ಅವರು ದಪ್ಪಗಿದ್ದಾರೆ, ಎತ್ತರವಾದ ಮೂಗು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಮೈಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ದೃಢತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಯಂಕರ ವಂಶದವರು, ಕ್ರೂರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು.

Verse 68

सकुण्डलाङ्गदापीडा मुकुटोष्णीषधारिणः / विचित्राभरणाश्चित्रमाल्यगन्धानुलेपनाः

ಅವರು ಓಲೆಗಳು, ತೋಳಬಂದಿಗಳು, ಕಿರೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರುಮಾಲುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಗೆಬಗೆಯ ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 69

अन्नादाः पिशितादाश्च पुरुषादाश्च ते स्मृताः / इत्येतद्रूपसाधर्म्यं राक्षसानां स्मृतं बुधैः

ಅವರು ಅನ್ನಭಕ್ಷಕರು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು, ಮನುಷ್ಯಭಕ್ಷಕರು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಇದೇ ರಾಕ್ಷಸರ ರೂಪಸಾಧರ್ಮ್ಯವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 70

न समास्ते बले बुद्धौ युद्धे माया कृते तदा / पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः

ಆ ವೇಳೆ ಬಲ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ—ಮಾಯೆ ಮಾಡಿದರೂ—ಯಾರೂ ಸಮನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಪುಲಹನ ಪುತ್ರರಾದ ಮೃಗಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವ್ಯಾಳಗಳು ದಂಷ್ಟ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದವು.

Verse 71

भूताः सर्प्पाः पिशाचाश्च सृमरा हस्तिनस्तथा / वानराः किन्नराश्चेव मायुः किंपुरुषास्तथा

ಭೂತಗಳು, ಸರ್ಪಗಳು, ಪಿಶಾಚಗಳು, ಸೃಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಆನೆಗಳು; ವಾನರರು, ಕಿನ್ನರರು, ಮಾಯು ಮತ್ತು ಕಿಂಪುರುಷರೂ ಸಹ (ಉದ್ಭವಿಸಿದರು).

Verse 72

प्रागप्येते परिक्रान्ता मया क्रोधवशान्वयाः / अनपत्यः क्रतुर्ह्यस्मिन्स्मृतो वैवस्वतेंऽतरे

ಕ್ರೋಧವಶನಾಗಿ ನಾನು ಹಿಂದೆಯೇ ಇವರನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗಿದ್ದೆ; ಈ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರತು ಸಂತಾನರಹಿತನೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 73

न तस्य पत्न्यः पुत्रा वा तेजः संक्षिव्य च स्थितः / अत्रेर्वशं प्रवक्ष्यामि तृतीयस्य प्रजापतेः

ಅವನಿಗೆ ಪತ್ನಿಯರೂ ಇಲ್ಲ, ಪುತ್ರರೂ ಇಲ್ಲ; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಈಗ ನಾನು ಮೂರನೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಅತ್ರಿಯ ವಂಶವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 74

तस्य पत्न्यस्तु सुन्दर्यों दशैवासन्पतिव्रताः / बद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः

ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತು ಸುಂದರಿಯರಾದ ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದರು. ಬದ್ರಾಶ್ವನಿಗೆ ಘೃತಾಚೀ ಅಪ್ಸರಸಿಯಿಂದ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 75

भद्रा शूद्रा च मद्रा च शालभा मलदा तथा / बला हला च सप्तैता या च गोचपलाः स्मृताः

ಭದ್ರಾ, ಶೂದ್ರಾ, ಮದ್ರಾ, ಶಾಲಭಾ, ಮಲದಾ, ಬಲಾ, ಹಲಾ—ಇವರು ಏಳು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಗೋಚಪಲಾ’ ಎಂಬುದೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 76

तथा तामरसा चैव रत्नकूटा च तादृशः / तत्र यो वंशकृच्चासौ तस्य नाम प्रभाकरः

ಹಾಗೆಯೇ ತಾಮರಸಾ ಮತ್ತು ರತ್ನಕೂಟಾ ಕೂಡ ಅದೇ ರೀತಿಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನ ಹೆಸರು ಪ್ರಭಾಕರ.

Verse 77

मद्रायां जनयामास सोमं पुत्रं यशस्विनम् / स्वर्भानुना हते सूर्ये पतमाने दिवो महीम्

ಮದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಪುತ್ರ ಸೋಮನನ್ನು ಜನಿಸಿದನು. ಸ್ವರ್ಭಾನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯತ್ತ ಬೀಳತೊಡಗಿದನು.

Verse 78

तमो ऽभिभूते लोके ऽस्मिन्प्रभा येन प्रवर्त्तिता / स्वस्ति तेस्त्विति चौक्तो वै पतन्निह दिवाकरः

ಈ ಲೋಕವು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದಾಗ, ಯಾರು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರು, ಇಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ದಿವಾಕರನು ಅವರಿಗೆ—“ನಿನಗೆ ಸ್ವಸ್ತಿ ಇರಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 79

ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य न पपात दिवो महीम् / अत्रिश्रेष्ठानि गोत्राणि यश्चकार महातपाः

ಆ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯ ವಚನದಿಂದ ಆ ಭೂಮಿ ದಿವಿಯಿಂದ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಅತ್ರಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 80

यज्ञेष्वनिधनं चैव सुरैर्यस्य प्रवर्तितम् / स तासु जनयामास पुत्रानात्मसमानकान्

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ ‘ಅನಿಧನ’ (ಅವಿನಾಶಿ) ವಿಧಿಯನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದರು, ಅವನು ಅವರಲ್ಲಿ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಪುತ್ರರನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 81

दश तान्वै सुमहता तपसा भावितः प्रभुः / स्वस्त्यात्रेया इति ख्याता ऋषयो वेदपारगाः

ಪ್ರಭುವು ಆ ಹತ್ತನ್ನೂ ಅತಿಮಹಾನ್ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವಗೊಳಿಸಿದನು. ಅವರು ‘ಸ್ವಸ್ತ್ಯಾತ್ರೇಯ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದ, ವೇದಪಾರಂಗತ ಋಷಿಗಳು.

Verse 82

तेषां द्वौ ख्यातयशसौ ब्रह्मिष्ठौ सुमहौजसौ / दत्तो ह्यनुमतो ज्येष्ठो दुर्वासास्तस्य चानुजः

ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತಿಯಶಸ್ವಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು—ಹಿರಿಯನು ದತ್ತ (ಅನುಮತ) ಮತ್ತು ಅವನ ಕಿರಿಯನು ದುರ್ವಾಸ.

Verse 83

यवीयसी सुता तेषामबला ब्रह्मवादिनी / अत्राप्युदाहरन्तीमं श्लोकं पौराणिकाः पुरा

ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಅಬಲಾ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪುರಾಣಿಕರು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 84

अत्रेः पुत्रं महात्मानं शान्तात्मानमकल्मषम् / दत्तात्रेयं तनुं विषणोः पुराणज्ञाः प्रजक्षते

ಅತ್ರಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ಮಹಾತ್ಮ, ಶಾಂತಾತ್ಮ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನನ್ನು ಪುರಾಣಜ್ಞರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ತನುರೂಪ (ಅವತಾರ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 85

तस्य गोत्रान्वयज्जाताश्चत्वारः प्रथिता भुवि / श्यावाश्वा मुद्गलाश्चैव वाग्भूतकगवि स्थिराः

ಅವನ ಗೋತ್ರಾನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ವಂಶಗಳು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು—ಶ್ಯಾವಾಶ್ವ, ಮುದ್ಗಲ, ವಾಗ್ಭೂತಕ ಮತ್ತು ಗವಿಸ್ಥಿರ।

Verse 86

एते ऽत्रीणां तु चत्वारः स्मृताः पक्षा महौजसः / काश्यपो नारदश्चैव पर्वतो ऽरुन्धती तथा

ಇವರು ಅತ್ರಿವಂಶದ ನಾಲ್ಕು ಮಹೌಜಸ್ವಿ ‘ಪಕ್ಷ’ಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ—ಕಾಶ್ಯಪ, ನಾರದ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಅರುಂಧತಿ।

Verse 87

जज्ञिरे मानसा ह्येते ऽरुधत्यास्तन्निबोधत / नारदस्तु वसिष्ठायारुन्धती प्रत्यपादयत्

ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅರುಂಧತಿಯಿಂದ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು—ಇದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ನಾರದನು ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ವಸಿಷ್ಠನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 88

ऊर्द्ध्वरेता महातेजा दक्षशापात्तु नारदः / पुरा देवासुरे तस्मिन्संग्रामे तारकामये

ದಕ್ಷನ ಶಾಪದಿಂದ ನಾರದನು ಊರ್ಧ್ವರೇತಾ (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ) ಮತ್ತು ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದನು; ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ದೇವಾಸುರ ಸಂಗ್ರಾಮವಾದ ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ.

Verse 89

अनावृष्ट्या हते लोके व्यग्रे शस्ते सुरैः सह / वसिष्ठस्तपसा धीमाञ्जीवयामास वै प्रजाः

ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಲೋಕವು ಹತಪ್ರಾಯವಾಗಿದ್ದು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲರೂ ವ್ಯಾಕುಲರಾದಾಗ, ಧೀಮಾನ್ ವಸಿಷ್ಠನು ತನ್ನ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 90

अनेकफलमूलिन्य औषधीश्च प्रवर्तयन् / तास्तेन जीवयामास कारुण्यादौषधेन सः

ಅನೇಕ ಫಲ-ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಿದನು; ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಆ ಔಷಧಿಯ ಬಲದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟನು.

Verse 91

अरुन्धत्यां वसिष्टस्तु शक्तिमुत्पादय त्सुतम् / स्वाङ्गज जनयच्छक्तिरदृश्यन्त्यां पराशरम्

ಅರುಂಧತಿಯಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು; ಶಕ್ತಿಯು ಅದೃಶ್ಯಂತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂಗಜನಾದ ಪರಾಶರನನ್ನು ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟನು.

Verse 92

काल्यां पराशराज्जज्ञे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः / द्वैपायनादरण्यां वै शुको जज्ञे गुणान्वितः

ಕಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಶರನಿಂದ ಪ್ರಭು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಜನಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ದ್ವೈಪಾಯನನಿಂದ ಅರಣ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣಾನ್ವಿತನಾದ ಶುಕನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 93

उदपद्यन्त षडिमे पीवर्यां शुकसूनवः / भूरिश्रवाः प्रभुः शंभुः कृष्णो गौरश्च पञ्चमः

ಪೀವರಿಯಲ್ಲಿ ಶುಕನ ಈ ಆರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಭೂರಿಶ್ರವಾ, ಪ್ರಭು, ಶಂಭು, ಕೃಷ್ಣ, ಮತ್ತು ಐದನೆಯವನು ಗೌರ; (ಮತ್ತೊಬ್ಬನೂ).

Verse 94

कन्या कीर्तिमती चैव योगमाता धृतव्रता / जननी ब्रह्मदत्तस्य पत्नी सा त्वणुहस्य च

ಕೀರ್ತಿಮತಿ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆ ಯೋಗಮಾತೆ, ಧೃತವ್ರತೆ. ಅವಳೇ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನ ಜನನಿ; ಅಣುಹನ ಪತ್ನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಳು.

Verse 95

श्वेताः कृष्णाश्च पौराश्च श्यामधूम्राश्च चण्डिनः / ऊष्मादा दारिकाश्चैव नीलाश्चैव पराशराः

ಪರಾಶರರಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತರು, ಕೃಷ್ಣರು, ಪೌರರು, ಶ್ಯಾಮಧೂಮ್ರರು, ಚಂಡಿನರು; ಹಾಗೆಯೇ ಊಷ್ಮಾದರು, ದಾರಿಕರು, ನೀಲರೂ ಇದ್ದರು.

Verse 96

पराशराणामष्टौ ते पक्षाः प्रोक्ता महात्मनाम् / अत ऊर्द्ध्व निबोध त्वमिन्द्रप्रमति संभवम्

ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪರಾಶರರ ಆ ಎಂಟು ಪಕ್ಷಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಂದ್ರಪ್ರಮತಿಯ ಸಂಭವವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿದುಕೋ.

Verse 97

वसिष्ठस्य कपिञ्जल्यां घृताच्यामुदपद्यत / कुणीति यः समाख्यात इन्द्रप्रमतिरुच्यते

ವಸಿಷ್ಠನಿಂದ ಕಪಿಞ್ಜಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಘೃತಾಚಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ಜನಿಸಿದವನು ‘ಕುಣಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅವನೇ ಇಂದ್ರಪ್ರಮತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 98

पृथोः सुतायां संभूतः पुत्रस्तस्याभवद्वसुः / उपमन्युः सुतस्तस्य यस्येमे ह्यौपमन्यवः

ಪೃಥುವಿನ ಪುತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ವಸು ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರನು ಉಪಮನ್ಯು; ಇವರ ವಂಶಜರೇ ಔಪಮನ್ಯವರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 99

मित्रावरुणयोश्चैव कुण्डिनेयाः परिश्रुताः / एकार्षेयास्तथा चान्ये वसिष्ठा नाम विश्रुताः

ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಕುಂಡಿನೇಯರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಋಷಿ-ಪರಂಪರೆಯ ಇತರರೂ ‘ವಸಿಷ್ಠ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತರು.

Verse 100

एते पक्षा वसिष्ठानां स्मृता ह्येकादशैव तु / इत्येते ब्रह्मणः पुत्रा मानसा अष्ट विश्रुताः

ವಸಿಷ್ಠರ ಈ ಶಾಖೆಗಳು ಹನ್ನೊಂದೇ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಎಂಟು ಮಾನಸಪುತ್ರರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 101

भ्रातरः सुमहाभागा येषां वंशाः प्रतिष्ठिताः / त्रींल्लोकान्धारयन्तीमान्देवर्षिगणसंकुलान्

ಅವರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸಹೋದರರು; ಅವರ ವಂಶಗಳು ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ; ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಅವರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 102

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / व्याप्ता येस्तु त्रयो लोकाः सूर्यस्येव गभस्तिभिः

ಅವರ ಪುತ್ರರೂ ಪೌತ್ರರೂ ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು; ಅವರಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.