Adhyaya 60

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते तृतीय उपोद्धातपादे वैवस्वतोत्पत्तिर्नामैकोनषष्टितमोध्यायः // ५९// सूत उवाच ततो मन्वन्तरे ऽतीते चाक्षुषे दैवतैः सह / वैवस्वताय महते पृथिवीराज्यमादिशत्

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಪ್ರೋಕ್ತ ತೃತೀಯ ಉಪೋದ್ದಾತಪಾದದ ‘ವೈವಸ್ವತೋತ್ಪತ್ತಿ’ ಎಂಬ ಏಕೋನಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯ. ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾನ್ ವೈವಸ್ವತನಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 2

तस्माद्वैवस्वतात्पुत्रा जज्ञिरे दश तत्समाः / इक्ष्वाकुश्च नृगश्चैव धृष्टः शर्यातिरेवच

ಆ ವೈವಸ್ವತರಿಂದ ಸಮಾನ ಗುಣದ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು—ಇಕ್ಷ್ವಾಕು, ನೃಗ, ಧೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶರ್ಯಾತಿಯೂ ಸಹ.

Verse 3

नरिष्यन्तस्तथा प्रांशुर्नाभागो दिष्ट एव च / करूषश्च पृषध्रश्च नवैते मानवाः स्मृताः

ನರಿಷ್ಯಂತ, ಪ್ರಾಂಶು, ನಾಭಾಗ, ದಿಷ್ಟ, ಕರೂಷ ಮತ್ತು ಪೃಷಧ್ರ—ಇವರೇ ಒಂಬತ್ತು ‘ಮಾನವರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 4

ब्रह्मणा तु मनुः पूर्वं चोदितस्तु प्रबोधितम् / यष्टुं प्रजक्रमे कामं हयमेधेन भूपतिः

ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಮೊದಲು ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾದ ಮನು—ಆ ಭೂಪತಿ—ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 5

अथाकरोत्पुत्रकामः परामिष्टिं प्रजापतिः / मित्रावरुणयोरंशे अनलाहुतिमेव यत्

ನಂತರ ಪುತ್ರಕಾಮನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರಮ ಇಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಅದು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಅಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 6

तत्र दिव्यांबरधरा दिव्याभरणभूषिता / दिव्यासंहनना चैव इला जज्ञ इति श्रुतम्

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿ, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತ, ದಿವ್ಯ ದೇಹಸೌಷ್ಠವಯುಕ್ತಳಾದ ಇಲಾ ಜನಿಸಿದಳು ಎಂದು ಶ್ರುತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 7

तामिलेत्यथ होवाच मनुर्दण्डधरस्ततः / अनुगच्छस्व भद्रं ते तमिला प्रत्युवाच ह

ಆಮೇಲೆ ದಂಡಧಾರಿಯಾದ ಮನು ಅವಳನ್ನು ‘ಇಲಾ’ ಎಂದು ಕರೆದು—“ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಆಗ ತಮಿಲಾ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು.

Verse 8

धर्मयुक्तमिदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम् / मित्रावरुणयोरंशे जातास्मि वदतां वर

ಈ ಮಾತು ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪುತ್ರಕಾಮನಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ—ನಾನು ಮಿತ್ರ-ವರುಣರ ಅಂಶದಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 9

तयोः सकाशं यास्यामि मातो धर्मो हतो वधीत् / एवमुक्त्वा पुनर्देवी तयोरन्तिकमागमत्

“ಅಮ್ಮಾ, ನಾನು ಆ ಇಬ್ಬರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗದಿರಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಮತ್ತೆ ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಳು.

Verse 10

गत्वान्तिकं वरारोहा प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत् / अंशे ऽस्मिन्युवयोर्जाता देवौ किं करवाणि वाम्

ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದಳು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು—“ಓ ದೇವರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ; ನಿಮಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲಿ?”

Verse 11

मनुनैवाहमुक्तास्मि अनुगच्छस्व मामिति / तथा तु ब्रुवतीं साध्वीमिडामाश्रित्य तावुभौ

ಮನು ನನಗೆ— ‘ನನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದನು. ಹಾಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಧ್ವಿ ಇಡಾಳ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದು ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದರು.

Verse 12

देवौ च मित्रावरुणाविदं वचनमूचतुः / अनेन तव धर्मज्ञे प्रश्रयोण दमेन च

ಆಗ ದೇವರಾದ ಮಿತ್ರ-ವರುಣರು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು— ‘ಧರ್ಮಜ್ಞೆಯೇ, ನಿನ್ನ ವಿನಯ ಮತ್ತು ದಮನದಿಂದ.’

Verse 13

सत्येन चैव सुश्रोणि प्रीतौ स्वौ वरवर्णिनि / आवयोस्त्वं महाभागे ख्यातिं कन्ये प्रयास्यसि

ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣಿನಿ! ನಿನ್ನ ಸತ್ಯದಿಂದ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಕನ್ಯೆ, ನಮ್ಮ ಮೂಲಕ ನೀನು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 14

सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु पूजितः / जगत्प्रियो धर्मशीलो मनोर्वंशविवर्द्धनः

ಅವನು ‘ಸುದ್ಯುಮ್ನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿತನಾಗುವನು; ಜಗತ್ಪ್ರಿಯ, ಧರ್ಮಶೀಲ, ಮತ್ತು ಮನು ವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವವನು ಆಗುವನು.

Verse 15

मानवः स तु सुद्युम्नः स्त्रीभावमगमत्प्रभुः / सा तु देवी वरं लब्ध्वा निवृत्ता पितरं प्रति

ಆ ಪ್ರಭುವಾದ ಮಾನವ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಸ್ತ್ರೀಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ದೇವಿ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿದಳು.

Verse 16

बुधेनोत्तरमासाद्य मैथुनायोपमन्त्रिता / सोमपुत्राद्बुधाच्चास्यामैलो जज्ञे पुरूखाः

ಬುಧನ ಬಳಿಗೆ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಅವಳು ಸಂಯೋಗಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿತಳಾದಳು. ಸೋಮಪುತ್ರ ಬುಧನಿಂದ ಅವಳಲ್ಲಿ ‘ಐಲ’ ಪುರೂರವನು ಜನ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 17

बुधात्सा जनयित्वा तु सुद्युम्नत्वं पुनर्गताः / सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः

ಬುಧನಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೆತ್ತ ಬಳಿಕ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಸುದ್ಯುಮ್ನತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಸುದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ಮೂರು ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದ್ದರು.

Verse 18

उत्कलश्च गयश्चैव विनतश्च तथैव च / उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनतस्यापि पश्चिमम्

ಉತ್ಕಲ, ಗಯ ಮತ್ತು ವಿನತ—ಈ ಮೂವರು. ಉತ್ಕಲನಿಗೆ ‘ಉತ್ಕಲ’ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು; ವಿನತನಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದ ದೇಶವು ದೊರಕಿತು.

Verse 19

दिक्पूर्वा तस्य राजर्षेर्गयस्य तु गया पुरी / प्रविष्टेतु मनौ तस्मिन्प्रजाः सृष्ट्वा दिवाकरम्

ಆ ರಾಜರ್ಷಿ ಗಯನ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಗಯಾ’ ಎಂಬ ಪುರಿ ಇತ್ತು. ಅವನು ಮನುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ದಿವಾಕರನಾದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 20

दशधा तदधात्क्षत्त्रमकरोत्पृथिवीमिमाम् / इक्ष्वाकुरेव दायादो भागं दशममाप्तवान्

ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯ ಕ್ಷತ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ವಂಶಜನೇ ಹತ್ತನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 21

कन्याभावत्तु सुद्युम्नो नैव भागमवाप्तवान् / वसिष्ठवचनाच्चासीत्प्रतिष्ठाने महाद्युतिः

ಕನ್ಯಾಭಾವದಿಂದ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಯಾವ ಭಾಗವನ್ನೂ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ವಸಿಷ್ಠರ ವಚನದಿಂದ ಅವನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು.

Verse 22

प्रतिष्ठां धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य महात्मनः / एतच्छ्रुत्वा तु ऋषयः पप्रच्छुः सूतजं प्रति / मानवः स तु सुद्यम्नः स्त्रीभावमगमत्कथम्

ಧರ್ಮರಾಜ ಮಹಾತ್ಮ ಸುದ್ಯುಮ್ನನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಋಷಿಗಳು ಸೂತಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—ಆ ಮಾನವ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಗೆ ಸ್ತ್ರೀಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದನು?

Verse 23

सूत उवाच पुरा महेश्वरं द्रष्टुं कुमारास्सनकादयः / इलावृतं समाजग्मुर्ददृशुर्वृषभध्वजम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸನಕಾದಿ ಕುಮಾರರು ಮಹೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಾವೃತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಕಂಡರು.

Verse 24

उमया रममाणं तं विलोक्य पिहितेस्थले / प्रतिजग्मुस्ततः सर्वे व्रीडिताभूच्छिवाप्यथ

ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವನನ್ನು ಆ ಗುಪ್ತಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು; ಆಗ ಶಿವನೂ ಲಜ್ಜಿತನಾದನು.

Verse 25

प्रोवाच वचनं देवी प्रियहेतोः प्रियं प्रिया / इमं ममाश्रमं देव यः पुमान्सं प्रवेक्ष्यति

ಪ್ರಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ನನ್ನ ಈ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪುರುಷನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವನೋ…

Verse 26

भविष्यति ध्रुवं नारी स तुल्याप्सरसां शुभा / तत्र सर्वाणि भूतानि पिशाचाः पशवश्च ये

ಆಕೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುಭಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಿ, ಅಪ್ಸರಸರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸೌಂದರ್ಯವತಿಯಾಗುವಳು. ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳು, ಪಿಶಾಚಗಳು ಮತ್ತು ಪಶುಗಳೂ ಕೂಡ ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 27

स्त्रीभूताः सहरुद्रेण क्रोडन्त्यप्सरसो यथा / उमावनं प्रविष्टस्तु स राजा मृगयां गतः

ರುದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸ್ತ್ರೀರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಅಪ್ಸರಸರಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸಿದರು. ಆ ರಾಜನು ಮೃಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಉಮಾವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 28

पिशाचैः सह भूतैस्तु रुद्रे स्त्रीभावमास्थिते / तस्मात्सराजा सुद्युम्नः स्त्रीभावं लब्धवान्पुनः / महादेवप्रसादाच्च मानवत्वमवाप्तवान्

ರುದ್ರನು ಸ್ತ್ರೀಭಾವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾಗ ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಶಾಚಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜ ಸುದ್ಯುಮ್ನನು ಮತ್ತೆ ಸ್ತ್ರೀಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಮಹಾದೇವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಪುನಃ ಮಾನವತ್ವವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.