Shloka 24
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
सह्ये तु पूर्ववत्तस्मिन्नब्धेरपसृतेंऽभसि / तत्र दैवात्तथा स्थानान्निम्नत्वात्स प्रलक्ष्य तु
Transliteration
sahye tu pūrvavattasminnabdherapasṛteṃ'bhasi / tatra daivāttathā sthānānnimnatvātsa pralakṣya tu
Translation
ಸಹ್ಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ, ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ತಗ್ಗುತನದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿತು.
Word by Word
सह्येin (the) Sahya (mountain/region)
सह्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसह्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connecting particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
पूर्ववत्as before
पूर्ववत्:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्ववत् (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
तस्मिन्in that (place/time)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
अब्धेःof the ocean
अब्धेः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअब्द्धि/अब्द्धि? → अब्धि (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
अपसृतेhaving receded/withdrawn
अपसृते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप-√सृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
FormPast passive participle (क्त/PPP), Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular; agrees with ‘अम्भसि’
अम्भसिin the water
अम्भसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular
तत्रthere
तत्र:
Deshadhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
दैवात्by fate/by chance
दैवात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootदैव (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; idiomatic adverbial use
तथाthus/in that manner
तथा:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (प्रकारवाचक)
स्थानात्from the place
स्थानात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
निम्नत्वात्because of low-lying nature/depression
निम्नत्वात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootनिम्नत्व (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular; abstract noun
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
प्रलक्ष्यhaving noticed/observed
प्रलक्ष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootप्र-√लक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
FormAbsolutive/Gerund (ल्यप्), indeclinable; prior action
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connecting particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis