Shloka 52
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
चिक्षेप राज्ञः स तु लाघवेन च्छित्त्वा मणिं रामममुपाजगाम / तद्वीक्ष्य कर्मास्य मुनेः सुतस्य स चार्जुनो हैहयवंशधर्त्ता
Transliteration
cikṣepa rājñaḥ sa tu lāghavena cchittvā maṇiṃ rāmamamupājagāma / tadvīkṣya karmāsya muneḥ sutasya sa cārjuno haihayavaṃśadharttā
Translation
ಅವನು ರಾಜನ ಮೇಲೆ ಬಾಣವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು; ಅದು ಲಾಘವದಿಂದ ಮಣಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಮುನಿಕುಮಾರನ ಆ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಹೈಹಯ ವಂಶದ ಆಧಾರನಾದ ಅರ್ಜುನನು...
Word by Word
cikṣepathrew
cikṣepa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṣip (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
rājñaḥof the king
rājñaḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Singular
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle)
lāghavenawith swiftness/lightness
lāghavena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootlāghava (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (तृतीया/3), Singular
chittvāhaving cut
chittvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootchid (धातु) → chittvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having cut off’
maṇimjewel
maṇim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaṇi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
rāmamRāma
rāmam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular (proper noun)
amumthat one (him)
amum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootadas (प्रातिपदिक)
FormDemonstrative pronoun, Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
upājagāmaapproached
upājagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√gam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
tadthat
tad:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular; used adverbially ‘that (act)’
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootīkṣ (धातु) → vīkṣya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having seen’
karmadeed
karma:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkarman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular
asyaof this (person)
asya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
muneḥof the sage
muneḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
sutasyaof the son
sutasya:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Singular
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
arjunaḥArjuna (Kārtavīrya)
arjunaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootarjuna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (proper noun)
haihaya-vaṃśa-dhartāupholder of the Haihaya lineage
haihaya-vaṃśa-dhartā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक) + vaṃśa (प्रातिपदिक) + dhartṛ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (haihayānāṃ vaṃśasya dhartā), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular