Mantra 1

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

सविता। यन्न इन्द्रो अखनद् यदग्निर्विश्वे देवा मरुतो यत् स्वर्काः । तदस्मभ्यं सविता सत्यधर्मा प्रजापतिरनुमतिर्नि यच्छात्

IAST Transliteration

savitā́ | yán na índro ákhanad yád agnír víśve devā́ marúto yát svarkā́ḥ | tád asmábhyaṃ savitā́ satyádharmā prajā́patir ánumatir ní yacchāt

English Translation (Griffith/Whitney)

What Indra hath dug out for us, what Agni, what all the Gods, the Maruts, what the heaven-bright powers—let that for us Savitṛ, of true ordinance, let Prajāpati, let Assent, bestow and firmly set.

Translation

ಇಂದ್ರನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಏನು ತೋಡಿಕೊಂಡು ತಂದನೋ, ಅಗ್ನಿಯು ಏನು, ವಿಶ್ವದೇವರು, ಮರುತರು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಕಾಃ (ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಕಾಶಿ ಶಕ್ತಿಗಳು) ಏನು—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸತ್ಯಧರ್ಮನಾದ ಸವಿತೃ ನಮ್ಮಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಿ; ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮತ್ತು ಅನುಮತিও ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯಚ್ಛತು.

Word by Word

• सविता: Savitar (the impeller, Sun-god)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: of us / for us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अखनत्: dug out / won by digging
• अखनत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: खन् (धातु)

• यत्: that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (fire-god)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• विश्वे: all
• विश्वे: Kartā
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• यत्: that which
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्वर्काः: the heaven-reaching lights / sunbeams (svarkāḥ)
• स्वर्काः: Kartā
• Type: Noun
• Root: स्वर्क (प्रातिपदिक)

• तत्: that (boon/thing)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: to us
• अस्मभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सविता: Savitar
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• सत्यधर्मा: whose ordinance/law is true
• सत्यधर्मा: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सत्य-धर्मन् (बहुव्रीहि-प्रातिपदिक)

• प्रजापतिः: Prajāpati (Lord of creatures)
• प्रजापतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रजापति (प्रातिपदिक)

• अनुमतिः: Anumati (Consent/Approval, personified)
• अनुमतिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अनुमति (प्रातिपदिक)

• नि: down, fully (prefix)
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• यच्छात्: may (he) grant / bestow
• यच्छात्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: यम् (धातु)

Attribution

Rishi: Uncertain (requires anukramaṇī verification for AVŚ 7.24.1).

Devata: Savitṛ (primary); with Prajāpati and Anumati as co-invoked powers.

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scansion).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From expansive divine capacity to calm establishment and assurance.","listener_experience":"Settled confidence: what is gained will remain and mature.","intensity":4}