Mantra 4
Sukta 37
Sanskrit (Devanagari)
यत्राश्वत्था न्यग्रोधा महावृक्षाः शिखण्डिनः । तत् परेताप्सरसः प्रतिबुद्धा अभूतन
IAST Transliteration
yátra aśvatthā́ nyagródhā mahāvr̥kṣā́ḥ śikhāṇḍínaḥ | tát paréta apsarásaḥ pratíbuddhā abhūtana
English Translation (Griffith/Whitney)
Where stand the Aśvattha and the Nyagrodha, the great trees with crested tops—thither depart, O Apsarases; detected and brought to wakefulness, be ye (so) become.
Translation
ಎಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮತ್ತು ನ್ಯಗ್ರೋಧ—ಶಿಖರವಂತ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳು—ನಿಂತಿವೆ, ಅತ್ತಲೇ ಹೊರಟುಹೋಗಿರಿ, ಹೇ ಅಪ್ಸರಸೆಯರೇ; ಪತ್ತೆಯಾಗಿಯೂ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಿರಿ.
Word by Word
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) स्थानवाचक
अश्वत्थाःaśvattha trees (sacred fig)
अश्वत्थाः:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्वत्थ (प्रातिपदिक)
न्यग्रोधाःnyagrodha trees (banyans)
न्यग्रोधाः:
Kartā
TypeNoun
Rootन्यग्रोध (प्रातिपदिक)
महावृक्षाःgreat trees
महावृक्षाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमहावृक्ष (प्रातिपदिक: महा + वृक्ष)
शिखण्डिनःcrested / tufted (having a topknot/crest)
शिखण्डिनः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशिखण्डिन् (प्रातिपदिक)
तत्there / that (place)
तत्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परेतhaving departed / gone beyond
परेत:
(क्रियाविशेषण)
TypeParticiple
Rootपरा-इ (धातु) → परेत (कृदन्त; क्त)
अप्सरसःApsarases (celestial nymphs)
अप्सरसः:
Kartā
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
प्रतिबुद्धाःawakened / roused
प्रतिबुद्धाः:
Kartā
TypeParticiple
Rootप्रति-बुध् (धातु) → प्रतिबुद्ध (कृदन्त; क्त)
अभूतनthey became / they came to be
अभूतन:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + अ (augment) → अभूतन
Attribution
Rishi: Atharvanic tradition (anonymous)
Devata: Apsarases (target); trees as receiving loci
Chandas: Anuṣṭubh-like cadence with refrain
Mantra Rasa
Primary: raudra
Secondary: shanta