Atharva Veda 4.29.5: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 29, Mantra 5

Sukta 29

Sanskrit (Devanagari)

यो भ॒रद्वा॑जमव॑थो॒ यौ ग॒विष्ठि॑रं वि॒श्वामि॑त्रं वरुण मित्र॒ कुत्स॑म्। यौ क॒क्षीव॑न्त॒मव॑थः प्रोत कण्वं॒ तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः

IAST Transliteration

yáu bharádvājam ávathaḥ yáu gavíṣṭhiram viśvā́mitram varuṇa mitra kútsam | yáu kakṣī́vantam ávathaḥ próta kaṇváṃ táu no muñcatam áṃhasaḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Ye Twain who succoured Bharadvāja, who did aid Gaviṣṭhira, Viśvāmitra, and Kutsa—O Varuṇa, O Mitra; who helped Kakṣīvant, and Prota, and Kaṇva—do ye release us from distress and sin.

Translation

ಓ ವರುಣ, ಓ ಮಿತ್ರ—ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ, ಭರದ್ವಾಜನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವರು, ಗವಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ನೆರವಾದವರು, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನೂ ಕುತ್ಸನನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿದವರು; ಕಕ್ಷೀವಂತ, ಪ್ರೋತ ಮತ್ತು ಕಣ್ವನಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವರು—ನಮ್ಮನ್ನು ಅಂಹಸ (ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಪಾಪ)ದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿರಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरद्वाजम्: Bharadvāja
• भरद्वाजम्: Karma
• Type: Noun (proper name)
• Root: भरद्वाज (प्रातिपदिक)

• अवथः: you two protected / helped
• अवथः: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: अव् (रक्षणे) धातु

• यौ: you two who
• यौ: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गविष्ठिरम्: Gaviṣṭhira
• गविष्ठिरम्: Karma
• Type: Noun (proper/epithet)
• Root: गविष्ठिर (प्रातिपदिक; उपाधि/नाम)

• विश्वामित्रम्: Viśvāmitra
• विश्वामित्रम्: Karma
• Type: Noun (proper name)
• Root: विश्वामित्र (प्रातिपदिक)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: (सम्बोधन)
• Type: Noun (deity name)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• मित्र: O Mitra
• मित्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (deity name)
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• कुत्सम्: Kutsa
• कुत्सम्: Karma
• Type: Noun (proper name)
• Root: कुत्स (प्रातिपदिक)

• यौ: you two who
• यौ: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कक्षीवन्तम्: Kakṣīvant
• कक्षीवन्तम्: Karma
• Type: Noun (proper name)
• Root: कक्षीवत् (प्रातिपदिक)

• अवथः: you two protected / helped
• अवथः: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: अव् (रक्षणे) धातु

• प्रोत: (being) set/fastened; firmly
• प्रोत: (विशेषण/क्रियाविशेषण)
• Type: Participle (past passive)
• Root: प्र + वि/वे (वयति/विनोति इत्यादि) → ‘प्रोत’ (PPP, ‘प्रोतम्’)

• कण्वम्: Kaṇva
• कण्वम्: Karma
• Type: Noun (proper name)
• Root: कण्व (प्रातिपदिक)

• तौ: those two / you two
• तौ: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / to us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मुञ्चतम्: release (you two)!
• मुञ्चतम्: (क्रियापद)
• Type: Verb
• Root: मुच् (मोचने) धातु

• अंहसः: from distress/sin
• अंहसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Traditionally Atharvanic/Angirasa transmission; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn.

Devata: Mitra-Varuṇa (dual).

Chandas: Triṣṭubh-like cadence (catalogue style; exact metrical scansion may vary by pada division).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira