Atharva Veda 4.14.2: Kanda 4, Anuvaka 2, Sukta 14, Mantra 2

Sukta 14

Sanskrit (Devanagari)

क्रम॑ध्वम॒ग्निना॒ नाक॒मुख्या॒न् हस्ते॑षु॒ बिभ्र॑तः । दि॒वस्पृ॒ष्ठं स्वऽर्ग॒त्वा मि॒श्रा दे॒वेभि॑राध्वम्

IAST Transliteration

krámadhvam agnínā nā́kamukhyān hásteṣu bíbhrataḥ | diváspṛṣṭhaṃ svàr-gatvā miśrā́ devébhir ā́dhvam

English Translation (Griffith/Whitney)

Step ye forth with Agni, heaven-fronting, bearing (him/your means) in your hands. Having reached the back of heaven, having gone to the world of light, mingled with the Gods—there take your seat.

Translation

ಅಗ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಿ—ಸ್ವರ್ಗಮುಖಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ; ಕೈಗಳಲ್ಲಿ (ಅವನನ್ನು/ನಿಮ್ಮ ಸಾಧನವನ್ನು) ಧರಿಸಿಕೊಂಡು. ದಿವ್ಯದ ಆಕಾಶದ ಪೃಷ್ಠವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತರಾಗಿ—ಅಲ್ಲಿ ಆಸನಗೊಳ್ಳಿರಿ.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• क्रमध्वम्: (you all) step forth / proceed
• क्रमध्वम्: (स्वयम्) कर्ता
• Type: Verb
• Root: क्रम् (धातु)

• अग्निना: with Agni (fire)
• अग्निना: करण
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• नाकमुख्यान्: the foremost (ones) of heaven
• नाकमुख्यान्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: नाकमुख्य (प्रातिपदिक; नाक + मुख्य)

• हस्तेषु: in (their) hands
• हस्तेषु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: हस्त (प्रातिपदिक)

• बिभ्रतः: bearing / carrying
• बिभ्रतः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Verb (participle)
• Root: भृ (धातु)

• दिवः: of heaven / of the sky
• दिवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘sky, heaven’)

• पृष्ठम्: the back / surface
• पृष्ठम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पृष्ठ (प्रातिपदिक)

• स्वर्गत्वा: having gone to heaven
• स्वर्गत्वा: पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
• Type: Verbal indeclinable (gerund) / Kṛdanta
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)

• मिश्राः: mingled / united
• मिश्राः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मिश्र (प्रातिपदिक)

• देवेभिः: with the gods
• देवेभिः: सह/सहकारक (तृतीया) / करण
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• आध्वम्: place yourselves / settle / take your place
• आध्वम्: (स्वयम्) कर्ता
• Type: Verb
• Root: आ + धा (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attributions vary)

Devata: Agni; Svarga/Nāka; Devāḥ (as the destination community)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta