Sukta 8
अप्स्वाऽसीन्मातरिश्वा प्रविष्टः प्रविष्टा देवाः सलिलान्यासन्॥ बृहन् ह तस्थौ रजसो विमानः पवमानो हरित आ विवेश
apsv ā́sīn mātáriśvā́ práviṣṭaḥ práviṣṭā devā́ḥ salilā́ny āsan || bṛhán ha tasthau rájaso vimā́naḥ pávamāno haríta ā́ viveśa ||
In the waters was Mātariśvan entered; entered were the Gods—there were the floods. The Great One stood, measuring out the mid-air; self-purifying, with tawny beams/steeds he entered in.
ಅಪ್ಸು (ಜಲಗಳಲ್ಲಿ) ಮಾತರಿಶ್ವಾ ಪ್ರವಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು; ದೇವರೂ ಪ್ರವಿಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು—ಅಲ್ಲಿ ಸಲೀಲ (ಪ್ರವಾಹಜಲ) ಇತ್ತು. ಮಹಾನ್ (ಬೃಹನ್) ರಜಸಃ (ಮಧ್ಯಾಕಾಶ)ವನ್ನು ವಿಮಾನ (ಮಾಪನ) ಮಾಡುತ್ತ ನಿಂತನು; ಪವಮಾನ, ಹರಿತ (ತಾಮ್ರ/ಹರಿತ ಕಿರಣಗಳು ಅಥವಾ ಅಶ್ವಗಳು)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಒಳನುಗ್ಗಿದನು.
Rishi: Variable (AVŚ 10.8 anukramaṇī traditions)
Devata: Mātariśvan / Pavamāna (purifying principle); immanent Devas
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like (two pādas + continuation; AV often flexible here)
{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From awe at primal waters and divine indwelling → to calm stability as the Great One ‘stands measuring’.","listener_experience":"A sense of being held by a vast elemental intelligence; reassurance that purification is natural and already underway.","intensity":5}