पञ्चद्रोणे शालीनां द्वादशाढकं तण्डुलानां कलभभोजनमेकादशकं व्यालानाम् दशकमौपवाह्यानां नवकं साम्नाह्यानामष्टकं पत्तीनां सप्तकं मुख्यानां षट्कं देवीकुमाराणाम् पञ्चकं राज्ञामखण्डपरिशुद्धानां वा तुअण्डुलानां प्रस्थः ॥ कZ_०२.१५.४२ ॥
pañcadroṇe śālīnāṃ dvādaśāḍhakaṃ taṇḍulānāṃ kalabhabhojanam ekādaśakaṃ vyālānām daśakam aupavāhyānāṃ navakaṃ sāmnāhyānām aṣṭakaṃ pattīnāṃ saptakaṃ mukhyānāṃ ṣaṭkaṃ devīkumārāṇām pañcakaṃ rājñām akhaṇḍa-pariśuddhānāṃ vā taṇḍulānāṃ prasthaḥ
ಐದು ದ್ರೋಣ ಶಾಲೀ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಆಢಕ ಅಕ್ಕಿ ಮಾನಕ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ (ಪ್ರಸ್ಥ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ) ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನದ ನಿಶ್ಚಿತ ವಿತರಣೆ: ಆನೆಶಾಲೆ (ಕಲಭ)ಗೆ 11, ವ್ಯಾಳ (ಕ್ರೂರ ಮೃಗಗಳು)ಗೆ 10, ಔಪವಾಹ್ಯ (ಸಾರಿಗೆ/ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು)ಗೆ 9, ಸಾಮ್ನಾಹ್ಯ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿತರು)ಗೆ 8, ಪತ್ತೀ (ಪಾದಾತಿ)ಗೆ 7, ಮುಖ್ಯ (ಮುಖ್ಯರು/ಫೋರ್ಮನ್)ಗೆ 6, ದೇವೀ-ಕುಮಾರ (ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರರು)ಗೆ 5, ಮತ್ತು ರಾಜನಿಗೂ 5.
A formal ration hierarchy ties consumption to role and institutional need, enabling predictable budgeting and preventing discretionary favoritism or leakage.
It indicates a quality standard for official rations, supporting uniform provisioning and reducing scope for adulteration or substitution.