Adhyaya 254

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे व्यवहारो नाम त्रिपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ चतुःपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः दिव्यप्रमाणकथनं अग्निर् उवाच तपस्विनो दानशीलाः कुलीनाः सत्यवादिनः धर्मप्रधाना ऋजवः पुत्रवन्तो धनान्विताः

ಇಂತೆ ಅগ্নಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯವಹಾರ’ ಎಂಬ 253ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು. ಈಗ 254ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ದಿವ್ಯ-ಪ್ರಮಾಣಕಥನ’ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ತಪಸ್ವಿಗಳು, ದಾನಶೀಲರು, ಕುಲೀನರು, ಸತ್ಯವಾದಿಗಳು, ಧರ್ಮಪ್ರಧಾನರು, ಋಜುಸ್ವಭಾವದವರು, ಪುತ್ರವಂತರು ಮತ್ತು ಧನವಂತರು (ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹರು) ಎಂದು।

Verse 2

पञ्चयज्ञक्रियायुक्ताः साक्षिणः पञ्च वा त्रयः यथाजाति यथावर्ण सर्वे सर्वेषु वा स्मृताः

ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಐದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಜನರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದವರು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹರು.

Verse 3

स्त्रीवृद्धबालकितवमत्तोन्मत्ताभिशस्तकाः रङ्गावतारिपाषण्डिकूटकृद्विकलेन्द्रियाः

ಮಹಿಳೆಯರು, ವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು, ಜೂಜುಕೋರರು, ಮದ್ಯಪಾನಿಗಳು, ಹುಚ್ಚರು, ಆರೋಪಿಗಳು, ನಟರು, ಪಾಷಂಡಿಗಳು, ಮೋಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಲು ಅನರ್ಹರು.

Verse 4

पतिताप्तान्नसम्बन्धिसहायरिपुतस्कराः अमाक्षिणः सर्वसाक्षी चौर्यपारुष्यसाहसे

ಪತಿತರು, ಮಿತ್ರರು, ಆಶ್ರಿತರು, ಸಂಬಂಧಿಕರು, ಸಹಾಯಕರು, ಶತ್ರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕಳ್ಳತನ, ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು.

Verse 5

उभयानुमतः साक्षी भवत्येकोपि धर्मवित् अब्रुवन् हि नरः साक्ष्यमृणं सदशबन्धकम्

ಉಭಯ ಪಕ್ಷದವರು ಒಪ್ಪಿದ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದು. ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಳದವನಿಗೆ ಅದು ಸಾಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ಹತ್ತು ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.

Verse 6

राज्ञा सर्वं प्रदाप्यः स्यात् षट्चत्वारिंशके ऽह्ननि न ददाति हि यः साक्ष्यं जानन्नपि नराधमः

ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡದ ಆ ನೀಚ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ರಾಜನು ನಲ್ವತ್ತಾರನೇ ದಿನದಂದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 7

स कूटसाक्षिणां पापैस्तुल्यो दण्डेन चैव हि साक्षिणः श्रावयेद्वादिप्रतिवादिसमीपगान्

ಅವನು ಪಾಪದಲ್ಲಿಯೂ ದಂಡದಲ್ಲಿಯೂ ಕಪಟಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಮಾನನೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಾದಿ–ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಿಸಬೇಕು।

Verse 8

ये पातककृतां लोका महापातकिनां तथा अग्निदानाञ्च ये लोका ये च स्त्रीबालघातिनां

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾಪಕರ್ತರ ಲೋಕಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳ ಲೋಕಗಳು; ಅಗ್ನಿದಾನ (ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ)ವರ ಲೋಕಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ–ಬಾಲಹಂತಕರ ಲೋಕಗಳು—(ಇವೆಲ್ಲ).

Verse 9

तान् सर्वान् समवाप्नोति यः साक्ष्यमनृतं वदेत् सुकृतं यत्त्वया किञ्चिज्जन्मान्तरशतैः कृतम्

ಸಾಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಅಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವವನು ಆ ಎಲ್ಲ (ದುಷ್ಫಲ)ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ನೀನು ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುಣ್ಯವೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 10

तत्सर्वं तस्य जानीहि यं पराजयसे मृषा द्वैधे बहूनां वचनं समेषु गुणिनान्तथा

ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ನೀನು ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಸೋಲಿಸುವವನದ್ದೇ ಎಂದು ತಿಳಿ. ಸಂಶಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಗುಣಿಗಳ ಮಾತನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 11

गुणिद्वैधे तु वचनं ग्राह्यं ये गुणवत्तराः यस्योचुः साक्षिणः सत्यां प्रतिज्ञां स जयी भवेत्

ಗುಣಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಗುಣವಂತರ ಮಾತನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಯಾರ ಪರವಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸತ್ಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವನೇ ಜಯಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

अन्यथा वादिनो यस्य ध्रूवस्तस्य पराजयः उक्ते ऽपि साक्षिभिः साक्ष्ये यद्यन्ये गुणवत्तराः

ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಾದಿಸುವ ವಾದಿಗೆ ಸೋಲು ನಿಶ್ಚಿತ. ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಮೇಲೆಯೂ, ಇತರ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಗುಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೇ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

Verse 13

द्विगुणा वान्यथा ब्रूयुः कूटाः स्युःपूर्वसाक्षिणः पृथक् पृथग्दण्डनीयाः कूटकृत्साक्षिणस् तथा

ಹಿಂದಿನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿದರೆ ಅವರು ಕಪಟ (ಸುಳ್ಳು) ಸಾಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಸುಳ್ಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೃತ್ಯಾನುಸಾರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ದಂಡಿಸಬೇಕು.

Verse 14

विवादाद्द्विगुणं दण्डं विवास्यो ब्राह्मणः स्मृतः यः साक्ष्यं श्रावितो ऽन्येभ्यो निह्नुते तत्तमोवृतः

ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡವು ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ನಿರ್ವಾಸನ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಇತರರು ಕೇಳುವಂತೆ ತನ್ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿಸಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವನು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

स दाप्यो ऽष्टगुणम् दण्डं ब्राह्मणन्तु विवासयेत् वर्णिनां हि बधो यत्र तत्र साक्ष्यअनृतं वदेत्

ಅವನಿಂದ ಎಂಟುಗುಣ ದಂಡವನ್ನು ವಸೂಲಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಂಡದ ಬದಲು ನಿರ್ವಾಸನ ವಿಧಿಸಬೇಕು. ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವರ್ಣಸ್ಥರ ವಧ ಸಂಭವಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸತ್ಯ ಹೇಳುವುದು (ಅಪವಾದವಾಗಿ) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 16

यः कश्चिदर्थो ऽभिमतः स्वरुच्या तु परस्परं लेख्यं तु साक्षिमत् कार्यं तस्मिन् धनिकपूर्वकम्

ಪರಸ್ಪರ ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಧನಿಕ (ಋಣದಾತ)ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 17

समामासतदर्हाहर् नामजातिस्वगोत्रजैः सब्रह्मचारिकात्मीयपितृनामादिचिह्नितम्

ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷ, ತಿಂಗಳು, ಯೋಗ್ಯ ತಿಥಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು, ಜಾತಿ, ಸ್ವಗೋತ್ರ, ಸಹಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮುಂತಾದ ಗುರುತಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು।

Verse 18

समाप्ते ऽर्थे ऋणी नाम स्वहस्तेन निवेशयेत् मतं मे ऽमुकपुत्रस्य यदत्रोपरिलेखितं

ವಹಿವಾಟು ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಋಣಿ ತನ್ನ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ—“ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ ನನ್ನ ಒಪ್ಪಿಗೆ; ನಾನು ಅಮುಕ, ಅಮುಕನ ಪುತ್ರ” ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 19

साक्षिणश् च स्वहस्तेन पितृनामकपूर्वकम् अत्राहममुकः साक्षी लिखेयुरिति ते समाः

ಸಾಕ್ಷಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದ, ತಂದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ—“ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಮುಕ ಸಾಕ್ಷಿ” ಎಂದು ಬರೆಯಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಲೇಖಗಳು ಇರಬೇಕು।

Verse 20

अलिपिज्ञ ऋणी यः स्यालेकयेत् स्वमतन्तु सः साक्षी वा साक्षिणान्येन सर्वसाक्षिसमीपतः

ಋಣಿ ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನಾದರೆ ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಯೋಗ್ಯನು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರಬೇಕು।

Verse 21

उभयाभ्यर्थितेनैतन्मया ह्य् अमुकसूनुना लिखितं ह्य् अमुकेनेति लेखको ऽथान्ततो लिखेत्

ನಂತರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಖಕನು ಬರೆಯಬೇಕು—“ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳ ವಿನಂತಿಯಿಂದ ನಾನು, ಅಮುಕನ ಪುತ್ರ ಅಮುಕ, ಇದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೇನೆ; ಅಮುಕನಿಗಾಗಿ” ಎಂದು।

Verse 22

विनापि साक्षिभिर् लेख्यं स्वहस्तलिखितञ्च यत् तत् प्रमाणं स्मृतं सर्वं बलोपधिकृतादृते

ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಲಿಖಿತ ದಸ್ತಾವೇಜು ಹಾಗೂ ಸ್ವಹಸ್ತಲಿಖಿತವಾದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಬಲಾತ್ಕಾರ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ಅದು ಪ್ರಮಾಣವಲ್ಲ.

Verse 23

ऋणं लेख्यकृतं देयं पुरुषैस्त्रिभिरेव तु आधिस्तु भुज्यते तावद्यावत्तन्न प्रदीयते

ಲಿಖಿತ ಪತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಋಣವು ಮೂರು ಪುರುಷರ (ಮೂರು ಜನರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ/ದೃಢೀಕರಣ) ಆಧಾರದಿಂದ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದದ್ದು; ಮತ್ತು ಅಡಮಾನ (ಆಧಿ) ಆ ಋಣ ತೀರಿಸುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಗಿಸಬಹುದು.

Verse 24

देशान्तरस्थे दुर्लेख्ये नष्टोन्मृष्टे हृते तथा भिन्ने च्छिन्ने तथा दग्धे लेख्यमन्यत्तु कारयेत्

ಲಿಖಿತ ಪತ್ರವು ಬೇರೆ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಓದಲು ಕಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನಷ್ಟವಾಗಿ, ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಳವಾಗಿದ್ದು, ಹರಿದು, ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅಥವಾ ಸುಟ್ಟುಹೋದರೆ—ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 25

सन्दिग्धार्थविशुद्ध्यर्थं स्वहस्तलिखितन्तु यत् युक्तिप्राप्तिक्रियाचिह्नसम्बन्धागमहेतुभिः

ಸಂದಿಗ್ಧ ಅರ್ಥದ ವಿಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸ್ವಹಸ್ತಲಿಖಿತವನ್ನು ಆಧರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಯುಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಪ್ತಿ (ಪರಿಶೀಲನೆ), ವ್ಯವಹಾರ-ಕ್ರಿಯೆ, ಗುರುತುಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಸಂದರ್ಭ-ಸಂಬಂಧ ಹಾಗೂ ಆಗಮ (ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯ ಪರಂಪರೆ) ಎಂಬ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು.

Verse 26

लेख्यस्य पृष्ठे ऽभिलिखेत् प्रविष्टमधमर्णिनः धनी चोपगतं दद्यात् स्वहस्तपरिचिह्नितम्

ಲಿಖಿತ ಪತ್ರದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಋಣಿಗನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರವಿಷ್ಟಿ-ಲೇಖವನ್ನು (ಪಾವತಿ/ಸಮಾಧಾನದ ದಾಖಲಾತಿ) ಬರೆಯಬೇಕು; ಮತ್ತು ಧನಿ (ಸಾಲಕೊಡುವವನು) ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತನ್ನ ಸ್ವಹಸ್ತ ಗುರುತಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಿದ ರಸೀದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 27

दत्वर्णं पाटयेल्लेख्यं शुद्ध्यै चान्यत्तु कारयेत् साक्षिमच्च भवेद्यत्तु तद्दातव्यं ससाक्षिकं

ಕಾಣೆಯಾದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಲಿಖಿತ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿಸಬೇಕು; ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಪತ್ರವನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಬೇಕು. ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿಗಳೊಡನೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 28

तुलाग्न्यापो विषं कोषो दिव्यानीह विशुद्धये महाभियोगेष्वेतानि शीर्षकस्थे ऽभियोक्तरि

ಇಲ್ಲಿ ವಿಶುದ್ಧಿ (ನಿರ್ದೋಷತೆ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ದಿವ್ಯಪರೀಕ್ಷೆಗಳು—ತೂಲಾ, ಅಗ್ನಿ, ಜಲ, ವಿಷ ಮತ್ತು ಕೋಷ-ಪರೀಕ್ಷೆ. ಮಹಾಭಿಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅಭಿಯೋಗकर्ता ಉನ್ನತಸ್ಥನಾಗಿರುವಾಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 29

रुच्या वान्यतरः कुर्यादितरो वर्तयेच्छिरः विनापि शीर्षकात् कुर्यान्नृपद्रोहे ऽथ पातके

ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಒಬ್ಬನು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಲಿ. ಅಥವಾ ಶಿರಚ್ಛೇದ-ಪೀಠವಿಲ್ಲದೆಯೂ, ರಾಜದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಂಡಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 30

नासहस्राद्धरेत् फालं न तुलान्न विषन्तथा नृपार्थेष्वभियोगेषु वहेयुः शुचयः सदा

ಸಾವಿರ ಮೌಲ್ಯದ ಫಾಲವನ್ನೂ (ನೇಗಿಲಿನ ಫಾಲ) ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು; ತೂಲಾ (ತೂಕ) ಅಥವಾ ವಿಷವೂ ಅಲ್ಲ. ರಾಜಹಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಭಿಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರು ಸದಾ ನಿರ್ದೋಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಬೇಕು.

Verse 31

सहस्रार्थे तुलादीनि कोषमल्पे ऽपि दापयेत् शतार्धं दापयेच्छुद्धमशुद्धो दण्डभाग् भवेत्

ಸಾವಿರ ಮೌಲ್ಯದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ತೂಲಾ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅಲ್ಪವಾದರೂ ಕೋಷ (ಶುಲ್ಕ/ದಂಡ) ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ವ್ಯವಹಾರ ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ ನೂರಿನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು; ಅಶುದ್ಧ (ಮೋಸ/ದೋಷ) ಇದ್ದರೆ ಅವನು ದಂಡಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

सचेलस्नातमाहूय सूर्योदय उपोषितम् कारयेत्दर्वदिव्यानि नृपब्राह्मणसन्निधौ

ವಸ್ತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ರಾಜ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ದರ್ಭ-ದೈವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಸಬೇಕು।

Verse 33

तुला स्त्रीबालवृद्धान्धपङ्गुब्राह्मणरोगिणां अग्निर्ज्वलं वा शूद्रस्य यवाः सप्त विषस्य वा

ಸ್ತ್ರೀ, ಬಾಲ, ವೃದ್ಧ, ಅಂಧ, ಪಂಗು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತುಲಾ (ತೂಕ) ದಿವ್ಯಪರೀಕ್ಷೆ. ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿ ದಿವ್ಯ, ಅಥವಾ ಏಳು ಯವದಾಣ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷ ದಿವ್ಯ.

Verse 34

तुलाधारणविद्वद्भिरभियुक्तस्तुलाश्रितः प्रतिमानसमीभूतो रेखां कृत्वावतारितः

ತುಲಾಧಾರಣ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಬೋಧನೆಯಂತೆ ಆರೋಪಿತನು ತುಲೆಯ ಮೇಲೆ ಏರಿ, ಪ್ರಮಾಣ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಒಂದು ರೇಖೆ (ಗುರುತು) ಎಳೆದು ನಂತರ ಇಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

आदित्यचन्द्रावनिलो ऽनलश् च द्यौर्भूमिरापोहृदयं यमश् च अहश् च रात्रिश् च उभे च सन्ध्ये धर्मश् च जानाति नरस्य वृत्तम्

ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ, ವಾಯು-ಅಗ್ನಿ, ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ, ಜಲ, ಸ್ವಹೃದಯ ಮತ್ತು ಯಮ; ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ, ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಧರ್ಮವೇ—ಇವೆಲ್ಲ ಮಾನವನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ।

Verse 36

त्वं तुले सत्यधामासि पुरा देवैर् विनिर्मिता सत्यं वदस्व कल्याणि संशयान्मां विमोचय

ಓ ತುಲೇ! ನೀನು ಸತ್ಯಧಾಮ, ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಳಾದೆ. ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ! ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಂಶಯಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡು।

Verse 37

यद्यस्मि पापकृन्मातस्ततो मां त्वमधो नय शुद्धश्चेद्गमयोर्ध्वम्मां तुलामित्यभिमन्त्रयेत्

ನಾನು ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಮಾತೆ, ನನ್ನನ್ನು ಅಧೋಗೆ ನಡೆಸು; ನಾನು ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೆ ನನ್ನನ್ನು ಊರ್ಧ್ವಕ್ಕೆ ನಡೆಸು—ಎಂದು ತುಲಾ-ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 38

करौ विमृदितव्रीहेर्लक्षयित्वा ततो न्यसेत् सप्ताश्वप्त्यस्य पत्राणि तावत् सूत्रेण वेष्टयेत्

ಕುಟ್ಟಿದ ಅಕ್ಕಿ ಕಣಗಳಿಂದ ಎರಡೂ ಕೈಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರುತು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಅಶ್ವಪ್ತೀ ಯ ಏಳು ಎಲೆಗಳನ್ನು ದಾರದಿಂದ ಸುತ್ತಬೇಕು।

Verse 39

त्वमेव सर्वभूतानामन्तश् चरसि पावक साक्षिवत् पुण्यपापेभ्यो ब्रूहि सत्यङ्गरे मम

ಹೇ ಪಾವಕ! ನೀನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಭೂತಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀಯ. ಹೇ ಅಂಗಾರ! ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪಗಳ ಕುರಿತು ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 40

तस्येत्युक्तवतो लौहं पञ्चाशत्पलिकं समम् अग्निर्वर्णं न्यसेत् पिण्डं हस्तयोरुभयोरपि

ಇಂತೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿವರ್ಣದ, ಐವತ್ತು ಪಲ ತೂಕದ ಸಮವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಿಂಡವನ್ನು ಇಡಬೇಕು।

Verse 41

स तमादाय सप्तैव मण्डलानि शतैर् व्रजेत् षोडशाङ्गुलकं ज्ञेयं मण्डलं तावदन्तरम्

ಆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೂರಾರು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಂಡಲಗಳವರೆಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಒಂದು ಮಂಡಲವು ಹದಿನಾರು ಅಂಗುಲ; ಮಂಡಲಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೂ ಅಷ್ಟೇ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 42

मुक्त्वाग्निं मृदितव्रीहिरदग्धः शुद्धिमाप्नुयात् अन्तरा पतिते पिण्डे सन्देहे वा पुनर्हरेत्

ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟ ಬಳಿಕ, ನುಣ್ಣಗೆ ಕುಟ್ಟಿದ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಸುಡದ ಆಹುತಿ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಿಧಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಂಡ ಬಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಮತ್ತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 43

पवित्राणां पवित्र त्वं शोध्यं शोधय पावन सत्येन माभिरक्षस्व वरुणेत्यभिशस्तकम्

ಓ ವರುಣಾ! ನೀನು ಪವಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪವಿತ್ರನು; ಓ ಪಾವನ, ಶೋಧಿಸಬೇಕಾದುದನ್ನು ಶೋಧಿಸು. ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು—ಇದನ್ನೇ ‘ಅಭಿಶಸ್ತಕ’ ಮಂತ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 44

नाभिदघ्नोदकस्थस्य गृहीत्वोरू जलं विशेत् समकालमिषुं मुक्तमानीयान्यो जवो नरः

ನಾಭಿವರೆಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಬೇಕು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವೇಗವಂತನು ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ತಂದುಕೊಡಬೇಕು.

Verse 45

यदि तस्मिन्निमग्नाङ्गं पश्येच्च शुद्धिमाप्नुयात् त्वं विष ब्रह्मणः पुत्र सत्यधर्मे व्यवस्थित

ಆ (ನೀರಿನಲ್ಲಿ) ಮುಳುಗಿದ ಅಂಗವನ್ನು ಕಂಡರೆ, ಅವನು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಓ ವಿಷಾ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 46

त्रायस्वास्मादभीशापात् सत्येन भव मे ऽमृतम् एवमुक्त्वा विषं सार्ङ्गं भक्षयेद्धिमशैलजं

“ಈ ಭಯಾನಕ ಶಾಪದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಸತ್ಯಬಲದಿಂದ ನನಗೆ ಅಮೃತವಾಗು.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ‘ಸಾರ್ಙ್ಗ’ ಎಂಬ ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.

Verse 47

यस्य वेगैर् विना जीर्णं शुद्धिं तस्य विनिर्दिशेत् देवानुग्रान् समभ्यर्च्य तत्स्नानोदकमाहरेत्

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ದೇಹವೇಗಗಳು ಸಮ್ಯಕ್‌ವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸದೆ ಜೀರ್ಣವಾದವನಿಗೆ ಶುದ್ಧಿವಿಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು. ಅನುಗ್ರಹದಾತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಆ ಶುದ್ಧಿಸ್ನಾನದ ಜಲವನ್ನು ತರಬೇಕು.

Verse 48

संश्राव्य पापयेत्तस्माज्जलात्तु प्रसृतित्रयम् आचतुर्दशमादह्नो यस्य नो राजदैविकम्

ದೋಷವನ್ನು ಸಂಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ (ಅಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು) ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಜಲದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಸೃತಿಯಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ದೋಷವು ರಾಜದೋಷವೂ ಅಲ್ಲ, ದೈವಿಕ (ದೇವಾಪರಾಧ)ವೂ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದವರೆಗೆ ಈ ವಿಧಿ.

Verse 49

व्यसनं जायते घोरं स शुद्धः स्यादसंशयम् सत्यवाहनशस्त्राणि गोवीजकनकानि च

ಘೋರವಾದ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಶುದ್ಧನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. (ದಿವ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ) ಸತ್ಯವಾಹನ, ಶಸ್ತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಗೋವು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕನಕ (ಚಿನ್ನ) ಇತ್ಯಾದಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 50

देवतागुरुपादाश् च इष्टापूर्तकृतानि च इत्येते सुकराः प्रोक्ताः शपथाः स्वल्पसंशये

ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಗುರುವಿನ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ, ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನ ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ ಕೃತ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡುವ ಶಪಥಗಳು—ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಶಯವಿರುವಾಗ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸುಲಭ ಶಪಥಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.