Adhyaya 275

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे यदुवंशवर्णनं नाम चतुःसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः द्वादशसङ्ग्रामाः अग्निर् उवाच कश्यपो वसुदेवो ऽभूद्देवकी चादितिर्वरा देवक्यां वसुदेवात्तु कृष्णो ऽभूत्तपसान्वितः

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಯದುವಂಶವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಎರಡೂ ನೂರ ಎಪ್ಪತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ದ್ವಾದಶ ಸಂಗ्रामಗಳು’—ಆರಂಭ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—ಕಾಶ್ಯಪನು ವಸುದೇವನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಕೀ ಅದಿತಿಯಾಗಿ ಆಯಿತು. ದೇವಕಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಸುದೇವನಿಂದ ತಪೋಬಲಸಂಪನ್ನನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 2

धर्मसंरक्षणार्थाय ह्य् अधर्महरणाय च सुरादेः पालनार्थञ्च दैत्यादेर्मथनाय च

ಅವನು ಧರ್ಮರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೂ ಅಧರ್ಮನಾಶಾರ್ಥವೂ; ದೇವಗಣಾದಿಗಳ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಾದಿಗಳ ಮರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 3

रुक्मणी सत्यभामा च सत्या नग्नजिती प्रिया सत्यभामा हरेः सेव्या गान्धारी लक्ष्मणा तथा

ರುಕ್ಮಿಣೀ, ಸತ್ಯಭಾಮಾ, ಸತ್ಯಾ, ನಗ್ನಜಿತೀ—ಪ್ರಿಯ ಮಹಿಷಿಯರು; ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಹರಿಯ ಸೇವ್ಯ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಂಧಾರೀ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ।

Verse 4

मित्रविन्दा च कालिन्दी देवी जाम्बवती तथा सुशीला च तथा माद्री कौशल्या विजया जया

ಮಿತ್ರವಿಂದಾ, ಕಾಲಿಂದೀ, ದೇವೀ ಹಾಗೂ ಜಾಂಬವತೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಸುಶೀಲಾ, ಮಾದ್ರೀ, ಕೌಶಲ್ಯಾ, ವಿಜಯಾ, ಜಯಾ.

Verse 5

चित्रविन्देति ख , छ च एवमादीनि देवीनां सहस्राणि तु षोडश प्रद्युम्नाद्याश् च रुक्मिण्यां भीमाद्याः सत्यभामया

‘ಚಿತ್ರವಿಂದಾ’ ಹಾಗೂ ‘ಖ, ಛ, ಚ’ ಮೊದಲಾದ ಅಕ್ಷರಸೂಚಿತ ಇತರ ಮಹಿಷಿಯರು—ಇಂತೆ ದೇವಿಯರ ಹೆಸರುಗಳು ಸಹಸ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹದಿನಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಾದಿಗಳು ರುಕ್ಮಿಣಿಯಿಂದ, ಭೀಮಾದಿಗಳು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದರು।

Verse 6

जाम्बवत्याञ्च शाम्बाद्याः कृष्णस्यासंस् तथापरे शतं शतसहस्राणां पुत्राणां तस्य धीमतः

ಜಾಂಬವತಿಯಿಂದ ಶಾಂಬಾದಿಗಳು ಕೃಷ್ಣನ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು; ಆ ಧೀಮಂತನ ಪುತ್ರರ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಲಕ್ಷವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 7

अशीतिश् च सहस्राणि यादवाः कृष्णरक्षिताः प्रद्युम्नस्य तु वैदर्भ्यामनिरुद्धो रणप्रियः

ಎಂಭತ್ತು ಸಾವಿರ ಯಾದವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಮತ್ತು ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ವೈದರ್ಭಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಿಂದ ಯುದ್ಧಪ್ರಿಯ ಅನಿರುದ್ಧನು ಜನಿಸಿದನು.

Verse 8

अनिरुद्धस्य वज्राद्या यादवाः सुमहाबलाः तिस्रः कोट्यो यादवानां षष्टिर्लक्षाणि दानवाः

ಅನಿರುದ್ಧನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಜ್ರ ಮೊದಲಾದ ಅತಿಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ಯಾದವರು ಇದ್ದರು; ಯಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂರು ಕೋಟಿ, ದಾನವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರವತ್ತು ಲಕ್ಷ.

Verse 9

मनुष्ये बाधका ये तु तन्नाशाय बभूव सः कर्तुं कर्मव्यवस्थानं मनुष्यो जायते हरिः

ಮಾನವರನ್ನು ಪೀಡಿಸುವ ಯಾವ ಯಾವ ಉಪದ್ರವಗಳಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಅವತರಿಸಿದನು. ಕರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹರಿ ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 10

देवासुराणां सङ्ग्रामा दायार्थं द्वादशाभवन् प्रथमो नारसिंहस्तु द्वितीयो वामनो रणः

ದೇವಾಸುರರ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯವಾದ ದಾಯಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಕಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಮೊದಲನೆಯದು ನರಸಿಂಹ; ಎರಡನೆಯದು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಮನ.

Verse 11

सङ्ग्रामस्त्वथ वाराहश् चतुर्थो ऽमृतमन्थनः तारकामयसङ्ग्रामः षष्ठो ह्य् आजीवको रणः

ಅನಂತರ ‘ವಾರಾಹ’ ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಾಮ (ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ನಾಲ್ಕನೆಯದು; ಬಳಿಕ ಅಮೃತಮಂಥನ. ‘ತಾರಕಾಮಯ’ ಸಂಗ್ರಾಮ ಆರನೆಯದು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಆಜೀವಕ’ ಎಂಬ ರಣವೂ (ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ) ಇದೆ.

Verse 12

त्रैपुरश्चान्धकबधो नवमो वृत्रघातकः जितो हालाहलश्चाथ घोरः कोलाहलो रणः

ಅವನು ತ್ರಿಪುರ ಸಂಹಾರಕ, ಅಂಧಕ ವಧಕ, ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ನಾಮಧಾರಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ರಘಾತಕನು. ಹಾಲಾಹಲವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದವನು; ಅವನು ಘೋರನು, ‘ಕೋಲಾಹಲ’ ಹಾಗೂ ‘ರಣ’ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 13

हिरण्यकशिपोश्चोरो विदार्य च नखैः पुरा नारसिंहो देवपालः प्रह्नादं कृतवान् नृपम्

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪಾಲಕನಾದ ನರಸಿಂಹನು ತನ್ನ ನಖಗಳಿಂದ ದುಷ್ಟ ದಮನಕಾರಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಚೀರಿಹಾಕಿ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 14

देवासुरे वामनश् च छलित्वा बलिमूर्जितम् महेन्द्राय ददौ राज्यं काश्यपो ऽदितिसम्भवः

ದೇವಾಸುರ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾಮನನು ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಬಲಿಯನ್ನು ಕುಶಲದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿ, ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ನೀಡಿದನು; ಅವನು ಅದಿತಿಜನಿತ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಯಪವಂಶಜನು.

Verse 15

वराहस्तु हिरण्याक्षं हत्वा देवानपालयत् उज्जहार भुवं देवदेवैर् अभिष्टुतः

ವರಾಹನು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ದೇವದೇವತೆಗಳ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಉದ್ಧರಿಸಿದನು.

Verse 16

मन्थानं मन्दरं कृत्वा नेत्रं कृत्वा तु वासुकिम् सुरासुरैश् च मथितं देवेभ्यश्चामृतं ददौ

ಮಂದರವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ನೇತ್ರ (ಕಯಿತು)ವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದೇವಾಸುರರು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು; ಅದರಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಅಮೃತ ದೊರಕಿತು.

Verse 17

तारकामयसङ्ग्रामे तदा देवाश् च पालिताः निवार्येन्द्रं गुरून् देवान् दानवान्सोमवंशकृतम्

ತಾರಕಾಮಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಗ ದೇವರುಗಳು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಪೂಜ್ಯ ದೇವಗುರುಗಳನ್ನೂ ತಡೆದು, ಅವನು ದಾನವರಿಂದ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ) ವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಸಿದನು.

Verse 18

विश्वामित्रवशिष्ठात्रिकवयश् च रणे सुरान् अपालयन्ते निर्वार्य रागद्वेषादिदानवान्

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮೂವರು ಕವಿ-ಋಷಿಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದರು; ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ದಾನವರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು.

Verse 19

पृथ्वीरथे ब्रह्मयन्तुरीशस्य शरणो हरिः ददाह त्रिपुरं देवपालको दैत्यमर्दनः

ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಥವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಈಶನ (ಶಿವನ) ಶರಣವಾದ ಹರಿ—ದೇವಪಾಲಕ, ದೈತ್ಯಮರ್ದನ—ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ದಹಿಸಿದನು.

Verse 20

गौरीं जिहीर्षुणा रुद्रमन्धकेनार्दितं हरिः अनुरक्तश् च रेवत्यां चक्रेचान्धासुरार्दनम्

ಗೌರಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಬಯಸಿದ ಅಂಧಕನು ರುದ್ರನನ್ನು ಪೀಡಿಸಿದಾಗ, ಹರಿ—ರೇವತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ—ಅಂಧ (ಅಂಧಕ) ಅಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 21

अपां फेनमयो भूत्वा देवासुररणे हरन् वृत्रं देवहरं विष्णुर्देवधर्मानपालयत्

ನೀರಿನ ನುರಿಗೆಯಂತೆಯೇ ರೂಪಧರಿಸಿ, ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ದೇವರನ್ನು ದೋಚುವ ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ದೇವಧರ್ಮವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು.

Verse 22

शाल्वादीन् दानवान् जित्वा हरिः परशुरामकः अपालयत् सुरादींश् च दुष्टक्षत्रं निहत्य च

ಶಾಲ್ವಾದಿ ದಾನವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಹರಿ ಪರಶುರಾಮರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವಾದಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು; ದುಷ್ಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯಸಮೂಹವನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 23

हालाहलं विषं दैत्यं निराकृत्य महेश्वरात् भयं निर्णाशयामास देवानां मधुसूदनः

ದೈತ್ಯಸ್ವರೂಪ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವನ್ನು ತಡೆದು, ಮಹೇಶ್ವರಸಂಬಂಧವಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಭಯವನ್ನು ಮಧುಸೂದನನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಿದನು।

Verse 24

देवासुरे रणे यश् च दैत्यः कोलाहलो जितः पालिताश् च सुराः सर्वे विष्णुना धर्मपालनात्

ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಕೋಲಾಹಲ’ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಿಷ್ಣುವು ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 25

राजानो राजपुत्राश् च मुनयो देवता हरिः यदुक्तं यच्च नैवोक्तमवतारा हरेरिमे

ರಾಜರು, ರಾಜಪುತ್ರರು, ಮುನಿಗಳು, ದೇವತೆಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ (ವಾಸ್ತವವಾಗಿ) ಹರಿಯೇ; ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೂ ಹೇಳದದ್ದೂ—ಇವೆಲ್ಲ ಹರಿ ಅವತಾರಗಳೇ।