Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Veda-vidhana & Vamsha, Shloka 23

Somavaṃśa-saṃkṣepaḥ

Conclusion of the Lunar Dynasty Description

द्रवरसात् पुरुहूतो ऽभूज्जन्तुरासीत्तु तत्सुतः गुणी तु यादवो राजा जन्तुपुत्रस्तु सात्त्वतः

dravarasāt puruhūto 'bhūjjanturāsīttu tatsutaḥ guṇī tu yādavo rājā jantuputrastu sāttvataḥ

ದ್ರವರಸದಿಂದ ಪುರುಹೂತನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನ ಪುತ್ರ ಜಂತು. ಜಂತುವಿನಿಂದ ಗುಣವಂತ ಯಾದವ ರಾಜ ಸಾತ್ತ್ವತನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

द्रवरसात्from the liquid essence
द्रवरसात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootद्रवरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/अपादान), एकवचन; समासः द्रव+रस (षष्ठी-तत्पुरुषः)
पुरुहूतःPuruhūta (Indra)
पुरुहूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुहूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
अभूत्became / came to be
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
जन्तुःJantu (a person named Jantu)
जन्तुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
तुbut / and
तु:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
तत्-सुतःhis son
तत्-सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्+सुत (षष्ठी-तत्पुरुषः)
गुणीvirtuous / possessing qualities
गुणी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjectival)
तुand / indeed
तु:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
यादवःYādava
यादवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयादव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
राजाking
राजा:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जन्तु-पुत्रःson of Jantu
जन्तु-पुत्रः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootजन्तु (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः जन्तु+पुत्र (षष्ठी-तत्पुरुषः)
तुand
तु:
Sambandha/Anvaya (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सात्त्वतःSāttvata
सात्त्वतः:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसात्त्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Lord Agni (narrating Purāṇic genealogies to Vasiṣṭha)

Vidya Category: {"primary_vidya":"Avatara-Katha","secondary_vidya":"Dharmashastra","practical_application":"Genealogical memory (vamsha-smriti) used to situate dynasties, legitimize rulership, and anchor later narratives (especially Yadava/Vrishni traditions connected to Vāsudeva-Kṛṣṇa).","sutra_style":false}

Encyclopedic Reference: {"reference_type":"List","entry_title":"Yādava Vamśa: Dravarasa–Puruhūta–Jantu–Sāttvata","lookup_keywords":["Dravarasa","Puruhūta","Jantu","Sāttvata","Yādava-vamśa"],"quick_summary":"This verse gives a short succession in the Yādava line, culminating in Sāttvata, a key progenitor for later Yādava branches."}

Concept: Kuladharma and historical continuity: virtue and legitimacy are preserved through remembered lineage.

Application: Use genealogical recitation in śrāddha/itihāsa contexts and in royal/communal identity formation.

Khanda Section: Vamsha-Anucharita (Genealogies of kings and lineages)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Visual Art Cues: {"scene_description":"A stylized genealogical tableau: successive kings named in order, shown as a lineage tree or seated figures passing a royal emblem.","kerala_mural_prompt":"Kerala mural style, flat vibrant colors, ornate borders; four seated royal figures labeled Dravarasa, Puruhūta, Jantu, Sāttvata; palm-leaf manuscript aesthetic; temple-wall composition.","tanjore_prompt":"Tanjore painting with gold leaf halos; royal ancestors in a vertical lineage arrangement; jeweled crowns, rich textiles; inscriptions of names in Devanagari; iconic symmetry.","mysore_prompt":"Mysore painting, delicate linework; genealogical scroll scene with a scribe reciting vamsha; kings seated on thrones with minimal background; emphasis on clarity of names.","mughal_miniature_prompt":"Mughal miniature, courtly portrait sequence; a genealogist presenting a pedigree scroll to a king; fine architectural pavilion; detailed textiles and calligraphy cartouches for names."}

Audio Atmosphere: {"recitation_mood":"contemplative","suggested_raga":"Yaman","pace":"medium","voice_tone":"epic"}

Sandhi Resolution Notes: पुरुहूतो ऽभूत् = पुरुहूतः + अभूत्; जन्तुरासीत्तु = जन्तुः + आसीत् + तु; जन्तुपुत्रस्तु = जन्तु-पुत्रः + तु.

Related Themes: Agni Purana 273-275 (vamśa-anucarita sections, surrounding Yādava genealogies)

D
Dravarasa
P
Puruhūta
J
Jantu
Y
Yādava
S
Sāttvata

FAQs

No ritual or technical vidyā is taught here; the verse transmits vamśa-vidyā—genealogical knowledge—by listing successive rulers in the Yādava/Sāttvata line.

By preserving dynastic succession (Dravarasa → Puruhūta → Jantu → Sāttvata), it functions as a historical-index layer of the Purāṇa, complementing its sections on ritual, polity, medicine, and arts with structured lineage data.

Reciting and remembering righteous lineages is traditionally held to support smṛti (sacred recollection) and dharma-oriented kingship ideals; it reinforces the Purāṇic model that good qualities (guṇa) in rulers sustain social order.