Adhyaya 236

Verse 1

क्षा नाम पञ्चत्रिंअशधिकद्विशततमो ऽध्यायः धर्मनिष्ठो जयो नित्य इति ख , छ च देवान् विप्रान् गुरून् यजेदिति घ , ज , ञ च अथ षट्त्रिंशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः श्रीस्तोत्रं पुष्कर उवाच राज्यलक्ष्मीस्थिरत्वाय यथेन्द्रेण पुरा श्रियः स्तुतिः कृता तथा राजा जयार्थं स्तुतिमाचरेत्

ಇಂತೆ ‘ಕ್ಷಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡೂ ನೂರು ಮೂವತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತ—(ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಿಗೆ ಜಯ ಸದಾ ನಿಶ್ಚಿತ; ದೇವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೆಲವು ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ). ಈಗ ಎರಡೂ ನೂರು ಮೂವತ್ತಾರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ಶ್ರೀಸ್ತೋತ್ರ’ ಆರಂಭ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ, ಹಿಂದೆ ಇಂದ್ರನು ಶ್ರೀದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದಂತೆ, ರಾಜನು ಕೂಡ ಜಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿ।

Verse 2

इन्द्र उवाच नमस्ये सर्वलोकानां जननीमब्धिसम्भवां श्रियमुन्निन्द्रपद्माक्षीं विष्णुवक्षःस्थलस्थितां

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಜನನಿ, ಸಮುದ್ರಸಂಭವಾ, ಪದ್ಮವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ದೇವಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 3

त्वं सिद्धिस्त्वं स्वधा स्वाहा सुधा त्वं लोकपावनि सन्धया रात्रिः प्रभा भूतिर्मेधा श्रद्धा सरस्वती

ನೀನೇ ಸಿದ್ಧಿ, ನೀನೇ ಸ್ವಧಾ, ನೀನೇ ಸ್ವಾಹಾ, ನೀನೇ ಅಮೃತಸुधೆ; ನೀನೇ ಲೋಕಪಾವಿನಿ. ನೀನೇ ಸಂಧ್ಯೆ, ನೀನೇ ರಾತ್ರಿ, ನೀನೇ ಪ್ರಭೆ; ನೀನೇ ಭೂತಿ, ಮೇಧೆ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ.

Verse 4

यज्ञविद्या महाविद्या गुह्यविद्या च शोभने आत्मविद्या च देवि त्वं विमुक्तिफलदायिनी

ಹೇ ಶುಭದಾಯಿನಿ ದೇವಿ! ನೀನೇ ಯಜ್ಞವಿದ್ಯೆ, ಮಹಾವಿದ್ಯೆ, ಗುಹ್ಯವಿದ್ಯೆ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆ; ನೀನೇ ಮುಕ್ತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವಳು।

Verse 5

आन्वीक्षिकी त्रयी वार्ता दण्डनीतिस्त्वमेव च सौम्या सौम्यैर् जगद्रूपैस्त्वयैतद्देवि पूरितं

ಹೇ ಸೌಮ್ಯ ದೇವಿ! ನೀನೇ ಆನ್ವೀಕ್ಷಿಕೀ, ತ್ರಯೀ (ಮೂರು ವೇದಗಳು), ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ದಂಡನೀತಿ; ನಿನ್ನ ಮಂಗಳಕರ ಜಗದ್ರೂಪಗಳಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ತುಂಬಿದೆ।

Verse 6

का त्वन्या त्वामृते देवि सर्वयज्ञमयं वपुः अध्यास्ते देव देवस्य योगिचिन्त्यं गदाभृतः

ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನಾರು—ಸರ್ವಯಜ್ಞಮಯ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿ, ದೇವದೇವನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಧ್ಯೇಯಳಾಗಿ, ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸುವವಳಾಗಿ ಇರಬಲ್ಲರು?

Verse 7

त्वया देवि परित्यक्तं सकलं भुवनत्रयं विनष्टप्रायमभवत् त्वयेदानीं समेधितं

ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಭುವನವು ಬಹುತೇಕ ನಾಶಪ್ರಾಯವಾಯಿತು; ಈಗ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಅದು ಮತ್ತೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ।

Verse 8

दाराः पुत्रास् तथागारं सुहृद्धान्यधनादिकं भवत्येतन्महाभागे नित्यं त्वद्वीक्षणान् नृणां

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ! ಪತ್ನಿ, ಪುತ್ರರು, ಮನೆ, ಸುಹೃದರು, ಧಾನ್ಯ, ಧನ ಮೊದಲಾದವುಗಳು—ಮಾನವರಿಗೆ ಸದಾ ನಿನ್ನ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 9

सर्वभूतानामिति घ , ज , ञ च जवनीमम्बुसम्भवामिति ज शरीरारोग्यमैश्वर्यमरिपक्षक्षयः सुखं देवि त्वद्दृष्टिदृष्टानां पुरुषाणां न दुर्लभं

‘ಸರ್ವಭೂತಾನಾಮ್’—ಎಂದು (ಘ, ಜ, ಞ) ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಜವনীಮ್, ಅಂಬುಸಂಭವಾಮ್’—ಎಂದು (ಜ) ಯಲ್ಲಿ. ಓ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿ ಬಿದ್ದ ಪುರುಷರಿಗೆ ದೇಹಾರೋಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಶತ್ರುಪಕ್ಷಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಸುಖ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ.

Verse 10

त्वमम्बा सर्वभूतानां देवदेवो हरिः पिता त्वयैतद्वोइष्णुना चाम्ब जगद्व्याप्तं चराचरं

ಓ ಅಂಬಾ, ನೀನು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ತಾಯಿ; ದೇವದೇವ ಹರಿ ತಂದೆ. ಓ ಅಂಬೆ, ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ಆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಷ್ಣುವಿಂದಲೂ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ಚರಾಚರ—ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 11

मानं कोषं तथा कोष्ठं मा गृहं मा परिच्छदं मा शरीरं कलत्रञ्च त्यजेथाः सर्वपावनि

ಓ ಸರ್ವಪಾವನಿ, ಮಾನ, ಧನಕೋಶ, ಧಾನ್ಯಕೋಶ್ಠ, ಮನೆ, ಪರಿಗ್ರಹ/ಸಾಮಾನು, ದೇಹ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ—ಯಾವುದನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ.

Verse 12

मा पुत्रान्मासुहृद्वर्गान्मा पशून्मा विभूषणं त्यजेथा मम देवस्य विष्णोर्वक्षःस्थलालये

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ; ಸ್ನೇಹಿತರ ವಲಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ; ಪಶುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ; ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ—ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ದೇವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಸುವವಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 13

सत्त्वेन सत्यशौचाभ्यां तथा शीलादिभिर्गुणैः त्यजन्ते ते नरा सद्यः सन्त्यक्ता ये त्वयामले

ಓ ಅಮಲೇ, ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ನರರನ್ನು ಅವರ ಗುಣಗಳೇ ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ—ಸತ್ತ್ವ, ಸತ್ಯ-ಶೌಚ, ಹಾಗೂ ಶೀಲಾದಿ ಸದ್ಗುಣಗಳು.

Verse 14

त्वयावलोकिताः सद्यः शीलाद्यैर् अखिलैर् गुणैः कुलैश्वर्यैश् च युज्यन्ते पुरुषा निर्गुणा अपि

ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಗುಣರಹಿತರಾದ ಪುರುಷರೂ ಸಹ ತಕ್ಷಣವೇ ಶೀಲಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಗುಣಗಳಿಂದಲೂ, ಕುಲೀನತೆ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಯುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 15

स श्लाघ्यः स गुणी धन्यः स कुलीनः स बुद्धिमान् स शूरः स च विक्रान्तो यस्त्वया देवि वीक्षितः

ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸಿದವನೇ ಶ್ಲಾಘ್ಯನು; ಅವನೇ ಗುಣವಂತನು, ಧನ್ಯನು; ಅವನೇ ಕುಲೀನನು, ಬುದ್ಧಿವಂತನು; ಅವನೇ ಶೂರನು, ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಹೌದು।

Verse 16

सद्यो वैगुण्यमायान्ति शीलाद्याः सकला गुणाः पराङ्मुखी जगद्धात्री यस्य त्वं विष्णुवल्लभे

ಹೇ ವಿಷ್ಣುವಲ್ಲಭೇ ಜಗದ್ದಾತ್ರೀ, ನೀನು ಯಾರಿಂದ ಪರಾಂಗ್ಮುಖಿಯಾಗುತ್ತೀಯೋ, ಅವರ ಶೀಲಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಗುಣಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ವೈಗುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 17

न ते वर्णयितुं शक्ता गुणान् जिह्वापि वेधसः प्रसीद देवि पद्माक्षि नास्मांस्त्याक्षीः कदाचन

ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಜಿಹ್ವೆಯೂ ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಶಕ್ತವಲ್ಲ. ಹೇ ಪದ್ಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ, ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು; ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಡ।

Verse 18

पुष्कर उवाच एवं स्तुता ददौ श्रीश् च वरमिन्द्राय चेप्सितं सुस्थिरत्वं च राज्यस्य सङ्ग्रामविजयादिकं

ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಇಚ್ಛಿತ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದಳು: ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ದೃಢ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವಿಜಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳು।

Verse 19

क्षयः स्वयमिति ख , ग , घ , झ च क्षयः शुभमिति छ देवदेवस्येति ट वक्षःस्थलाश्रये इति ख , ग , घ , ञ च स्वस्तोत्रपाठश्रवणकर्तॄणां भुक्तिमुक्तिदं श्रीस्तोत्रं सततं तस्मात् पठेच्च शृणुयान्नरः

ಆದುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಶ್ರೀಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಸದಾ ಪಠಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣವೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದು ಪಠನ-ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಭುಕ್ತಿ (ಲೌಕಿಕ ಭೋಗ) ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿ (ಮೋಕ್ಷ) ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. (ಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಠಭೇದಗಳು—“ಕ್ಷಯಃ ಸ್ವಯಮ್…”, “ಕ್ಷಯಃ ಶುಭಮ್…”, “ದೇವದೇವಸ್ಯ…”, “ವಕ್ಷಃಸ್ಥಲಾಶ್ರಯೇ…”)