Adhyaya 319

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वागीश्वरीपूजा नामाष्टादशाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथोनविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः मण्डलानि ईश्वर उवाच सर्वतो भद्रकान्यष्टमण्डलानि वदे गुह शक्तिमासाधयेत् प्राचीमिष्टायां विषुवे सुधीः

ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ವಾಗೀಶ್ವರೀಪೂಜೆ” ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ “ಮಂಡಲಗಳು” ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಆರಂಭ. ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—‘ಸರ್ವತೋಭದ್ರ’ ಎಂಬ ಎಂಟು ಮಂಡಲ-ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ವಿಷುವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಮುಖನಾಗಿ ಅಭೀಷ್ಟ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿ ಸಾಧಕನು ದೇವೀ-ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ।

Verse 2

चित्रास्वात्यन्तरेणाथ दृष्टसूत्रेण वा पुनः पूर्वापरायतं सूत्रमास्फाल्य मध्यतो ऽङ्कयेत्

ನಂತರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಅಂತರದಿಂದ—ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಸೂತ್ರ (sighting-cord) ಮೂಲಕ—ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಎಳೆದು, ಅದನ್ನು ಚಟುಕನೆ ಹೊಡೆದು ಮಧ್ಯಬಿಂದುವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು।

Verse 3

द्विपर्णकमिति ख कोटिद्वयन्तु तन्मध्यादङ्कयेद्दक्षिणोत्तरम् मध्ये द्वयं प्रकर्तव्य स्फालयेद्दक्षिनोत्तरम्

ಇದನ್ನು ‘ದ್ವಿಪರ್ಣಕ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ–ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೇಖೆ/ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ–ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು (ತೆರೆಯಬೇಕು).

Verse 4

शतक्षेत्रार्धमानेन कोणसम्पातमादिशेत् एवं सूत्रचतुष्कस्य स्फालनाच्चतुरस्रकम्

ನೂರು ಕ್ಷೇತ್ರ-ಏಕಕದ ಅರ್ಧಮಾನದ ಮೂಲಕ ಕರ್ಣಗಳ ಸಂಗಮಬಿಂದುವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಎಳೆದು-ಚಟುಕನೆ ಹೊಡೆದರೆ ಚತುರಸ್ರ (ಚೌಕ) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 5

जायते तत्र कर्तव्यं भद्रस्वेदकरं शुभम् वसुभक्तेन्दु द्विपदे क्षेत्रे वीथी च भागिका

ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಕರವಾದ ‘ಭದ್ರ’ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಶుభವಾಗಿಯೂ ಶೀತಲತೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆಯೂ ಇರಬೇಕು. ಎರಡು ಪದ-ಪರಿಮಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಸು-, ಭಕ್ತ-, ಮತ್ತು ಇಂದು-ಪ್ರಮಾಣಗಳಂತೆ ‘ವೀಥಿ’ (ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗ) ಹಾಗೂ ‘ಭಾಗಿಕಾ’ (ವಿಭಾಗ/ಖಂಡ)ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು.

Verse 6

द्वारं द्विपदिकं पद्ममानाद्धै सकपोलकम् कीणबन्धविचित्रन्तु द्विपदं तत्र वर्तयेत्

ದ್ವಾರವನ್ನು ದ್ವಿಪಟ (ಎರಡು ಬಾಗಿಲು) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಪದ್ಮಮಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಧವಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಕಪೋಲಕ (ಪಾರ್ಶ್ವ ಉಬ್ಬಿದ ಅಲಂಕಾರ) ಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಕೀಣಬಂಧ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಶೋಭಿತ ದ್ವಿಪಟ-ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 7

शुक्लं पद्मं कर्णिका तु पीता चित्रन्तु केशरम् रक्ता वीथी तत्र कल्प्या द्वारं लोकेशरूपकं

ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಕರ್ಣಿಕಾ ಪೀತವರ್ಣವಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಕೇಶರಗಳು ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣವಾಗಿರಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ವೀಥಿ (ಯಾತ್ರಾ ಪಟ್ಟಿಕೆ)ಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು; ದ್ವಾರವನ್ನು ಲೋಕೇಶ/ಲೋಕಪಾಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

Verse 8

रक्तकोणं विधौ नित्ये नैमित्तिकाब्जकं शृणु असंसक्तन्तु संसक्तं द्विधाब्जं भुक्तिमुक्तिकृत्

ನಿತ್ಯವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಕೋಣ (ಕೆಂಪು ತ್ರಿಕೋಣ) ವಿಧೇಯ. ಈಗ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಪದ್ಮ-ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕೇಳು. ಪದ್ಮ ಎರಡು ವಿಧ—ಅಸಂಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಸಕ್ತ; ಈ ದ್ವಿವಿಧ ಪದ್ಮ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

असंसक्तं मुमुक्षूणां संसक्तं तत्त्रिधा पृथक् बालो युवा च वृद्धश् च नामतः फलसिद्धिदाः

ಮುಮುಕ್ಷುಗಳಿಗೆ (ಪದ್ಮ) ಅಸಂಸಕ್ತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸಂಸಕ್ತ (ಪದ್ಮ) ಮತ್ತೆ ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ—ಬಾಲ, ಯುವ, ವೃದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ. ಇವು ಫಲಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವುಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 10

पद्मक्षेत्रे तु सूत्राणि दिग्विदिक्षु विनिक्षिपेत् वृत्तानि पञ्चकल्पानि पद्मक्षेत्रसमानि तु

ಪದ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ-ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ರೇಖೆ/ದಾರ) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಪದ್ಮಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಪ್ರಮಾಣವಾದ ಐದು ವೃತ್ತಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

Verse 11

प्रथमे कर्णिका तत्र पुष्करैर् नवभिर्युता केशराणि चतुर्विंशद्वितीये ऽथ तृतीयके

ಪ್ರಥಮ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕಾ ಇರುತ್ತದೆ; ಅದು ಒಂಬತ್ತು ಪುಷ್ಕರಗಳಿಂದ (ಪದ್ಮದಳಗಳಿಂದ) ಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯದಲ್ಲಿಯೂ ತೃತೀಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಕೇಶರಗಳು (ತಂತುಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ.

Verse 12

दलसन्धिर्गजकुम्भ निभान्तर्यद्दलाग्रकम् पञ्चमे व्योमरूपन्तु संसक्तं कमलं स्मृतं

ಯಾವ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ದಳಸಂಧಿ ಗಜಕುಂಭದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ ಮತ್ತು ದಳಾಗ್ರಗಳು ಒಳಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೋ, ಆ ಪದ್ಮವನ್ನು ಪಂಚಮ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ‘ವ್ಯೋಮರೂಪ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ‘ಸಂಸಕ್ತ’ (ಘನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಜೋಡಿತ) ಪದ್ಮವೆಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 13

असंसक्ते दलाग्रे तु दिग्भागैर् विस्तराद्भजेत् भागद्वयपरित्यागाद्वस्वंशैर् वर्तयेद्दलम्

ದಳಾಗ್ರವು ಅಸಂಸಕ್ತ (ಜೋಡಿಸದ) ಆಗಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಅಗಲವನ್ನು ದಿಕ್ಕು-ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಬೇಕು. ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಎಂಟು ಅಂಶಗಳಿಂದ ದಳವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು/ವಕ್ರಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 14

सन्धिविस्तरसूत्रेण तन्मूलादञ्जयेद्दलम् सव्यासव्यक्रमेणैव वृद्धमेतद्भवेत्तथा

ಸಂಧಿ-ವಿಸ್ತಾರ-ಸೂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅದರ ಮೂಲದಿಂದ ದಳಕ್ಕೆ ಲೇಪ/ಬಂಧನ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಡ-ಬಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 15

अथ वा सन्धिमध्यात्तु भ्रामयेदर्धचन्द्रवत् सन्धिद्वयाग्रसूत्रं वा बालपद्मन्तथा भवेत्

ಅಥವಾ ಸಂಧಿಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅರ್ಧಚಂದ್ರದಂತೆ ಭ್ರಮಿಸಬೇಕು. ಇಲ್ಲವೇ ಎರಡು ಸಂಧಿಗಳ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಸೂತ್ರರೇಖೆ’ ಮಾಡಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಬಾಲಪದ್ಮ’ ಎಂಬ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

सन्धिसूत्रार्धमानेन पृष्ठतः परिवर्तयेत् तीक्ष्णाग्रन्तु सुवातेन कमलं भुक्तिमुक्तिदम्

ಸಂಧಿ-ಸೂತ್ರದ ಅರ್ಧಮಾನದಷ್ಟು ತೆಗೆದು ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಸುಸಂಚಾಲಿತ ವಾಯುಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಕಮಲ-ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 17

भुक्तिवृद्धौ च वश्यादौ बालं पद्मं समानकं नवनाभं नवहस्तं भागैर् मन्त्रात्मकैश् च तत्

ಭೋಗವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ವಶ್ಯಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ ‘ಬಾಲ-ಪದ್ಮ’ವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು—ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ನಾಭಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಹಸ್ತ/ದಳಗಳು ಇರಬೇಕು. ಆ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮಂತ್ರಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬೇಕು.

Verse 18

मध्ये ऽब्जं पट्टिकावीजं द्वारेणाब्जस्य मानतः कण्ठोपकण्ठमुक्तानि तद्वाह्ये वीथिका मता

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಬ್ಜ’ (ಕಮಲ-ಕೇಂದ್ರ)ವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ‘ಪಟ್ಟಿಕಾ-ಬೀಜ’ವು ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ, ಅಬ್ಜದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಕಂಠ’ ಮತ್ತು ‘ಉಪಕಂಠ’ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು; ಅದರ ಹೊರಗೆ ‘ವೀಥಿಕಾ’ (ಮಾರ್ಗ) ಎಂದು ಪರಿಗಣನೆ.

Verse 19

पञ्चभागान्विता सा तु समन्ताद्दशभागिका दिग्विदिक्ष्वष्ट पद्मानि द्वारपद्मं सवीथिकम्

ಆ ವಿನ್ಯಾಸವು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪದ್ಮ-ಫಲಕಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ದ್ವಾರದಲ್ಲಿಯೂ ವೀಥಿಕಾಸಹಿತ ಒಂದು ಪದ್ಮ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 20

तद्वाह्ये पञ्च पदिका वीथिका यत्र भूषिता पद्मवद्द्वारकण्ठन्तु पदिकञ्चौष्ठकण्ठकं

ಅದರ ಹೊರಗೆ ಐದು ಪದಿಕಗಳು (ಹಂತಗಳು) ಇರಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ವೀಥಿಕೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ದ್ವಾರದ ಕಂಠ (ಸಂಕುಚಿತ ಜಾಂಬ್) ಪದ್ಮದಂತೆ ಇರಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪದಿಕ ಮತ್ತು ಓಷ್ಠ–ಕಂಠಕ (ತುಟಿ-ಕಂಠ ಮಾಲ್ಡಿಂಗ್) ಕೂಡ ವಿಧಿಯಂತೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

Verse 21

कपोलं पदिकं कार्यं दिक्षु द्वारत्रयं स्पुटम् कोणबन्धं त्रिपत्तन्तु द्विपट्टं वज्रवद्भवेत्

ಕಪೋಲ ಮತ್ತು ಪದಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದ್ವಾರ-ಪ್ರವೇಶಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿರಲಿ. ಕೋಣಬಂಧವು ತ್ರಿಪತ್ತಂತು (ತ್ರಿವಿಧ ಬಂಧನ) ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಿಪಟ್ಟ ದ್ವಾರವು ವಜ್ರದಂತೆ ದೃಢವಾಗಿರಲಿ.

Verse 22

मध्यन्तु कमलं शुक्लं पीतं रक्तञ्च नीलकम् पीतशुक्लञ्च धूम्रञ्च रक्तं पीतञ्च मुक्तिदम्

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಮಲವನ್ನು ಶುಕ್ಲ, ಪೀತ, ರಕ್ತ, ನೀಲ ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪೀತ-ಶುಕ್ಲ ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರವರ್ಣವೂ. ಮತ್ತೆ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಪೀತ—ಈ ಧ್ಯಾನವು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ.

Verse 23

पूर्वादौ कमलान्यष्ट शिवविष्ण्वादिकं जपेत् प्रासादमध्यतो ऽभ्यर्च्य शक्रादीनब्जकादिषु

ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಂಟು ಕಮಲಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ಶಿವ-ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರ ನಾಮ/ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಸಾದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಕಮಲಾದಿ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 24

अस्त्राणि वाह्यवीथ्यान्तु विष्ण्वादीनश्वमेघभाक् पवित्रारोहणादौ च महामण्डलमालिखेत्

ಬಾಹ್ಯ ವೀಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದವರು—ಅಶ್ವಮೇಧ ಪುಣ್ಯಭಾಗಿಗಳು—ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತರಾಗಿರಲಿ. ಪವಿತ್ರಾರೋಹಣಾದಿ ವಿಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಹಾಮಂಡಲವನ್ನು ಆಲಿಖಿಸಬೇಕು.

Verse 25

अष्टहस्तं पुरा क्षेत्रं रसपक्षैर् विवर्तयेत् पञ्चभागमितेति ख , छ च द्विपदं कमलं मध्ये वीथिका पदिका ततः

ಮೊದಲು ಎಂಟು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ‘ರಸ’ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಪಕ್ಕಗಳು/ಪರಿಧಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ‘ಖ’ ಮತ್ತು ‘ಛ’ ವಿಭಾಗಗಳು ಐದು ಭಾಗ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿರಲಿ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದ ಕಮಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನಂತರ ವೀಥಿಕಾ ಮತ್ತು ಪದಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 26

दिग्विदिक्षु ततो ऽष्टौ च नीलाब्जानि विवर्तयेत् मध्यपद्मप्रमाणेन त्रिंशत्पद्मानि तानि तु

ಅನಂತರ ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀಲಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯಪದ್ಮದ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ ಅವು ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತು ಪದ್ಮಗಳಾಗಿರಲಿ.

Verse 27

दलसन्धिविहीनानि नीलेन्दीवरकानि च तत्पृष्ठे पदिका वीथी स्वस्तिकानि तदूर्ध्वतः

ನೀಲೇಂದ್ರಿವರ ಪದ್ಮಚಿಹ್ನಗಳನ್ನು ದಳಸಂಧಿ ರೇಖೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಪದಿಕಾ ಮತ್ತು ವೀಥಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 28

द्विपदानि तथा चाष्टौ कृतिभागकृतानि तु वर्तयेत् स्वस्तिकांस्तत्र वीथिका पूर्ववद्वहिः

ಅಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ದ್ವಿಪದ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿಯೂ ಅಷ್ಟಪದ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿಯೂ, ಭಿನ್ನಾಂಶ ಭಾಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಂತೆ, ಹಂಚಬೇಕು. ಆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ವಸ್ತಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ವೀಥಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.

Verse 29

द्वाराणि कमलं यद्वदुपकण्ठ्युतानि तु रक्तं कोणं पीतवीथी नीलं पद्मञ्चमण्डले

ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಕಮಲದಂತೆ, ಉಪಕಂಠೀ (ಕಂಠದಂತೆ ಉಪಪ್ರಕ್ಷೇಪ) ಸಹಿತವಾಗಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕೋಣಭಾಗ ಕೆಂಪು, ವೀಥಿಗಳು ಹಳದಿ, ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ನೀಲವರ್ಣವಾಗಿರಲಿ.

Verse 30

स्वस्तिकादि विचित्रञ्च सर्वकामप्रदं गुह पञ्चाब्जं पञ्चहस्तं स्यात् समन्ताद्दशभाजितम्

ಹೇ ಗುಹಾ! ಸ್ವಸ್ತಿಕಾದಿ ವಿಚಿತ್ರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಯಂತ್ರವು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದ. ‘ಪಂಚಾಬ್ಜ’ ವಿನ್ಯಾಸವು ಐದು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ಹತ್ತು ಸಮಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿರಲಿ.

Verse 31

द्विपदं कमलं वीथी पट्टिका दिक्षु पङ्कजम् चतुष्कं पृष्ठतो वीथी पदिका द्विपदान्यथा

ದ್ವಿಪದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ‘ಕಮಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ವೀಥೀ’ ಮಾರ್ಗ, ‘ಪಟ್ಟಿಕಾ’ ಪಟ್ಟೆ/ಬಂಧ. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ‘ಪಂಕಜ’ ಎಂದು ಸಂಜ್ಞಿತ. ‘ಚತುಷ್ಕ’ (ನಾಲ್ಕು ಘಟಕ) ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಧೇಯ; ಅದರ ಹಿಂದೆ ‘ವೀಥೀ’ ಇರುತ್ತದೆ. ‘ಪದಿಕಾ’ ಸಹ ದ್ವಿಪದ ಪ್ರಮಾಣವೇ.

Verse 32

कण्ठोपकण्ठयुक्तानि द्वारान्यब्जन्तु मध्यतः पञ्चाब्जमण्डले ह्य् अस्मिन् सितं पीतञ्च पूर्वकम्

ಈ ಪಂಚಾಬ್ಜ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಅವು ಕಂಠ-ಉಪಕಂಠ (ಸಹಾಯಕ ಕಂಠ) ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ವರ್ಣವಿಧಾನ: ಮೊದಲು ಶ್ವೇತ, ನಂತರ ಪೀತ.

Verse 33

वैदूर्याभं दक्षिणाब्जं कुन्दाभं वारुणं कजम् उत्तराब्जन्तु शङ्खाभमन्यत् सर्वं विचित्रकम्

ದಕ್ಷಿಣದ ಕಮಲವು ವೈದೂರ್ಯ (ಕ್ಯಾಟ್ಸ್-ಐ ರತ್ನ) ವರ್ಣದಂತೆ ಇರಬೇಕು. ವರುಣಸಂಬಂಧಿತ ಕಮಲವು ಕುಂದಪುಷ್ಪದಂತೆ ಶ್ವೇತವಾಗಿರಬೇಕು. ಉತ್ತರದ ಕಮಲವು ಶಂಖಶ್ವೇತವಾಗಿರಬೇಕು; ಉಳಿದವು ಎಲ್ಲವೂ ವಿಚಿತ್ರವರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 34

सर्वकामप्रदं वक्ष्ये दशहस्तन्तु मण्डलम् विकारभक्तन्तुर्याश्रं द्वारन्तु द्विपदं भवेत्

ಈಗ ‘ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದ’ ಮಂಡಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ: ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ದಶಹಸ್ತ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಕಾರ/ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭಾಗವಿಭಾಗ ಮಾಡಬೇಕು; ವಿನ್ಯಾಸ ಚತುರಶ್ರ (ಚೌಕ)ವಾಗಿರಬೇಕು; ದ್ವಾರವು ದ್ವಿಪದ ಅಗಲವಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 35

मध्ये पद्मं पूर्ववच्च विघ्नध्वंसं वदाम्यथ चतुर्हस्तं पुरं कृत्वा वृत्रञ्चैव करद्वयम्

ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವತ್ ಕಮಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಈಗ ‘ವಿಘ್ನಧ್ವಂಸ’ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅವನನ್ನು ಚತುರ್ಭುಜ (ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ) ರೂಪವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ‘ಪುರ’ (ನಗರ/ದುರ್ಗ) ಮತ್ತು ‘ವೃತ್ರ’ವನ್ನೂ ಕರದ್ವಯದಿಂದ (ಎರಡು ಕೈಗಳಿಂದ) ಧರಿಸುವಂತೆ/ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.

Verse 36

वीथीका हस्तमात्रन्तु स्वस्तिकैर् वहुभिर्वृता तद्वदुपकण्ठयुतानीति ख , ञ च हस्तमात्राणि द्वाराणि विक्षु वृत्तं सपद्मकम्

ವೀಥಿಕಾ (ಮಾರ್ಗ) ಒಂದು ಹಸ್ತಮಾತ್ರ ಅಗಲವಾಗಿರಲಿ; ಅನೇಕ ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಖ’ ಮತ್ತು ‘ಞ’ ಎಂಬ ವಿಧಗಳು ಉಪಕಂಠ (ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಹೊರಚಾಚಿದ ಕಂಠಭಾಗ) ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ದ್ವಾರಗಳೂ ಒಂದು ಹಸ್ತ ಪ್ರಮಾಣವೇ; ವಿಕ್ಷು (ದಂಡ/ಬಿದಿರು ಗುರುತು) ಮೇಲೆ ಪದ್ಮಸಹಿತ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು.

Verse 37

पद्मानि पञ्च शुक्लानि मध्ये पूज्यश् च निष्कलः हृदयादीनि पूर्वादौ विदिक्ष्वस्त्राणि वै यजेत्

ಐದು ಶುಭ್ರ ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕಲ (ನಿರಾಕಾರ) ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಪೂರ್ವದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹೃದಯಾದಿ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಯಜಿಸಬೇಕು; ಮಧ್ಯದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 38

प्राग्वच्च पञ्च ब्रह्माणि बुद्ध्याधारमतो वदे शतभागे तिथिभागे पद्मं लिङ्गाष्टकं दिशि

ಹಿಂದಿನಂತೆ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮ (ಬ್ರಹ್ಮಮಂತ್ರಗಳು) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಆದ್ದರಿಂದ ಧ್ಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಶತಭಾಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ತಿಥಿಭಾಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪದ್ಮಮಂಡಲವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಷ್ಟಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

Verse 39

मेखलाभागसंयुक्तं कण्ठं द्विपदिकं भवेत् आचार्यो बुद्धिमाश्रित्य कल्पयेच्च लतादिकम्

ಮೇಖಲಾಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಕಂಠವು ದ್ವಿಪದಿಕ (ಎರಡು ಹಂತ/ಎರಡು ಪಟ್ಟೆ) ಆಗಿರಬೇಕು. ಆಚಾರ್ಯನು ತನ್ನ ವಿವೇಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಲತಾದಿ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

Verse 40

चतुःषट्पञ्चमाष्टादि खाछिखाद्यादि मण्डलम् खाक्षीन्दुसूर्यगं सर्वं खाक्षि चैवेन्दुवर्णनात्

ಮಂಡಲವನ್ನು ‘ನಾಲ್ಕು, ಆರು, ಐದು, ಎಂಟು…’ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮದಿಂದಲೂ, ‘ಖಾ, ಛಿ, ಖಾ…’ ಮೊದಲಾದ ಅಕ್ಷರಕ್ರಮದಿಂದಲೂ ಆರಂಭಿಸಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯಗಳ ಗತಿಗೆ ಅನುಗುಣವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ‘ಖಾಕ್ಷಿ’ ಎಂಬುದೂ ಚಂದ್ರವರ್ಣನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ.

Verse 41

चत्वारिंशदधिकानि चतुर्दशशतानि हि मण्डलानि हरेः शम्भोर्देव्याः सूर्यस्य सन्ति च

ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು), ಶಂಭು (ಶಿವ), ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ನೂರು ನಲವತ್ತು ಮಂಡಲಗಳಿವೆ।

Verse 42

दशसप्तविभक्ते तु लतालिङ्गोद्भवं शृणु दिक्षु पञ्चत्रयञ्चैकं त्रयं पञ्च च लोमयेत्

ಹದಿನೇಳು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಲತಾ-ಲಿಂಗ’ದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೇಳು. ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮ-ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹಚ್ಚಬೇಕು—ಐದು, ಮೂರು, ಒಂದು; ನಂತರ ಮೂರು, ಐದು ಕೂಡ।

Verse 43

ऊर्ध्वगे द्विपदे लिङ्गमन्दिरं पार्श्वकोष्ठयोः मध्येन द्बिपदं पद्ममथ चैकञ्च पङ्कजं

ಊರ್ಧ್ವ (ಉತ್ತರ) ದ್ವಿಪದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಎರಡು ಪಾರ್ಶ್ವಕೋಷ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದ ಪದ್ಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು—ಮತ್ತು ಒಂದು ಏಕಪದ ಪಂಕಜವನ್ನೂ।

Verse 44

लिङ्गस्य पार्श्वयोर्भद्रे पदद्वारमलोपनात् तत्पार्श्वशोभाः षड्लोप्य लताः शेषास् तथा हरेः

ಲಿಂಗದ ಶುಭ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಪದದ್ವಾರ (ಪಾದಮಟ್ಟದ ದ್ವಾರ)ದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪಾರ್ಶ್ವ-ಶೋಭೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಉಳಿದ ಲತಾ-ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 45

ऊर्ध्वं द्विपदिकं लोप्य हरेर्भद्राष्टकं स्मृतम् रश्मिमानसमायुक्तवेदलोपाच्च शोभिकम्

ಊರ್ಧ್ವದ ಆರಂಭದ ದ್ವಿಪದ ಘಟಕವನ್ನು ಲೋಪಿಸಿದಾಗ ಛಂದಸ್ಸು ‘ಹರೇರ್ಭದ್ರಾಷ್ಟಕ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ರಶ್ಮಿ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾನಸ’ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ‘ವೇದ’ ಎಂಬ ಭಾಗದ ಲೋಪದಿಂದ ಇದನ್ನು ‘ಶೋಭಿಕ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 46

पञ्चविंशतिकं पद्मं ततः पीठमपीठकम् द्वयं द्वयं रक्षयित्वा उपशोभास् तथाष्ट च

ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ದಳಗಳ ಪದ್ಮವನ್ನು ರಚಿಸಿ; ನಂತರ ಪೀಠ ಮತ್ತು ಅಪೀಠಕ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿ, ಎಂಟು ಉಪಶೋಭೆಗಳನ್ನೂ ವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 47

देव्यादिख्यापकं भद्रं वृहन्मध्ये परं लघु लोपयेदिति ञ लोपयेदिति ट मध्ये नवपदं पद्मं कोणे भद्रचतुष्टयम्

ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಶುಭ ಭದ್ರ-ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು: ‘ವೃಹತ್’ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ‘ಪರ’ ಮತ್ತು ‘ಲಘು’ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ. ‘ಲೋಪಯೇತ್’ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಞ’ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಲೋಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಲೋಪಯೇತ್’ ನಲ್ಲಿ ‘ಟ’ ಅಕ್ಷರವನ್ನೂ ಲೋಪಿಸಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನವಪದ ಪದ್ಮ, ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರಚತುಷ್ಟಯ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 48

त्रयोदशपदं शेषं बुद्ध्याधारन्तु मण्डलं शतपत्रं षष्ट्यधिकं बुद्ध्याधारं हरादिषु

ಉಳಿದ ಭಾಗವು ತ್ರಯೋದಶಪದ ವಿಭಾಗ; ಮಂಡಲವೇ ಬುದ್ಧಿಯ ಆಧಾರ. ಹರ (ಶಿವ) ಮೊದಲಾದ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ್ಯಾಧಾರ ಪದ್ಮವನ್ನು ಶತಪತ್ರವೆಂದು, ಅದಕ್ಕೆ ಅರವತ್ತು ಅಧಿಕವಾಗಿ—ಅಂದರೆ 160 ದಳಗಳೆಂದು—ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.