
Chapter 308 — Worship of Tvaritā (त्वरितापूजा)
ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹಿನೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಗ್ನಿದೇವರು ತ್ವರಿತಾ-ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಆಜ್ಞಾ-ಸೂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂತ್ರಾಂಗಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಶಿರದಿಂದ ಪಾದದವರೆಗೆ ಅಂಗನ್ಯಾಸ, ಮಂತ್ರನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತೆಯನ್ನು ಕಿರಾತ/ಶಬರೀ ಭಾವಸ್ಪರ್ಶದೊಂದಿಗೆ, ತ್ರಿನೇತ್ರೆ, ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆ, ವನಮಾಲಾಭೂಷಿತೆ, ಮಯೂರಪಿಚ್ಛ ಚಿಹ್ನಧಾರಿಣಿ, ಸಿಂಹಾಸನಸ್ಥೆ, ವರಾಭಯಪ್ರದಾಯಿನಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಮುಂದಾಗಿ ಅಷ್ಟವಿಧ ಪೀಠ/ಪದ್ಮಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ದಳದಳವಾಗಿ ಅಂಗಗಾಯತ್ರಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಉಪಚಾರ, ಹೊರಗೆ ರಕ್ಷಕ ಪರಿವಾರದ ವಿಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯೋನಿಆಕಾರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಹೋಮಭೇದಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿ, ರಕ್ಷಣೆ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಕರ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳು; ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಪ, ಮಂಡಲಪೂಜೆ, ದೀಕ್ಷಾಸಂಬಂಧ ದಾನ, ಪಂಚಗವ್ಯ ಮತ್ತು ಚರು ವಿಧಿಗಳು ನಿರೂಪಿತವಾಗಿವೆ.
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे त्रैलोक्यमोहनीलक्ष्म्यादिपूजा नाम सप्ताधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथाष्टाधिकत्रिशततमो ऽध्यायः त्वरितापूजा अग्निर् उवाच त्वरिताङ्गान्समाख्यास्ये भुक्तिमुक्तिप्रदायकान् प्रचोदयात् श्रीप्रणितायै नमः ह्रूं कारायै नमः ॐ खेच हृदयाय नमः खेचर्यै नमः ॐ चण्डायै नमः छेदन्यै नमः क्षेपण्यै नमः स्त्रियै ह्रूं कार्यै नमः क्षेमङ्कर्यै जयायै किङ्कराय रक्ष ॐ त्वरिताज्ञया स्थिरो भव वषट् तोतला त्वरिता तूर्णेत्येत्येवं विद्येयमीरिता
ಇಂತೆ ಅগ্নಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹಿನೀ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾದಿಗಳ ಪೂಜೆ’ ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಏಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ಮೂರುನೂರ ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ—‘ತ್ವರಿತಾ ಪೂಜೆ’ ಆರಂಭ. ಅগ্নಿ ಹೇಳಿದರು—ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ತ್ವರಿತೆಯ ಮಂತ್ರಾಂಗಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಪ್ರಚೋದಕ ಆವಾಹನವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಜಪಿಸಬೇಕು: ‘ಶ್ರೀಪ್ರಣಿತಾಯೈ ನಮಃ; ಹ್ರೂಂಕಾರಾಯೈ ನಮಃ; ಓಂ, ಖೇಚ ಹೃದಯಾಯ ನಮಃ; ಖೇಚರ್ಯೈ ನಮಃ; ಓಂ, ಚಂಡಾಯೈ ನಮಃ; ಛೇದನ್ಯೈ ನಮಃ; ಕ್ಷೇಪಣ್ಯೈ ನಮಃ; ಸ್ತ್ರಿಯೈ ನಮಃ; ಹ್ರೂಂಕಾರ್ಯೈ ನಮಃ; ಕ್ಷೇಮಂಕರ್ಯೈ ನಮಃ; ಜಯಾಯೈ ನಮಃ; ಹೇ ಕಿಂಕರ, ರಕ್ಷ।’ ‘ಓಂ—ತ್ವರಿತಾಜ್ಞಯಾ ಸ್ಥಿರೋ ಭವ—ವಷಟ್।’ ಹಾಗೆಯೇ ‘ತೋತಲಾ, ತ್ವರಿತಾ, ತೂರ್ಣ’—ಇಂತೆ ಈ ವಿದ್ಯೆ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 2
शिरोभ्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके उर्वोश् च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात्
ತಲೆಯ ಮೇಲೆ, ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಕಂಠದಲ್ಲಿ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ; ನಂತರ ತೊಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊಣಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟಿದ್ವಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ—ಈ ಕ್ರಮವಾಗಿ (ಮಂತ್ರ) ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 3
न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका
ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರನ್ಯಾಸವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪಕನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವಿಯನ್ನು ಪಾರ್ವತಿ, ಶಬರಿ ಮತ್ತು ಈಶಾ ರೂಪವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅವಳ ಕೈಗಳು ವರದಾನ ಹಾಗೂ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವು.
Verse 4
मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता
ಅವಳು ಮಯೂರ-ಬಲಯಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪಿಚ್ಛಮೌಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ, ಕಿಸಲಯದಂತೆ কোমಲ ಹಸಿರು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನಳಾಗಿ, ಮಯೂರಪಿಂಛಗಳ ಛತ್ರದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 5
त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा विप्राहिकण्राभरणा चत्रकेयूरभूषणा
ದೇವಿ ತ್ರಿನೇತ್ರಯುತಳಾಗಿ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ವನಮಾಲೆಯಿಂದ ವಿಭೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುವ ಹಾರವಿದ್ದು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಯೂರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 6
वैश्यनागकटीबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत्
ವೈಶ್ಯ-ನಾಗದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಟಿಬಂಧವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೃಷಲಾಹಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ನೂಪುರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ—ಈ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ—ಆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
Verse 7
ईशः किरातरूपो ऽभूत् पुरा गौरी च तादृशी जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत्
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಶನು ಕಿರಾತರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು; ಗೌರಿಯೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು. ಸಮಸ್ತ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮಂತ್ರಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ವಿಷಾದಾದಿಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 8
अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् अङ्गगायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलाग्रके
ದೇವಿಯನ್ನು ಅಷ್ಟಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ದಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ‘ಹೂಂ’ ಬೀಜದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಅಂಗ-ಗಾಯತ್ರಿ (ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳು)ಯನ್ನು ದಳಗಳ ಅಗ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬೇಕು.
Verse 9
फट्कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्चयेदिमाः लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्कारी तु धनुर्धरा
ದೇವಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ-ಬೀಜದಿಂದ ಈ (ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು) ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಲೋಕಪಾಲರ ಆಯುಧಗಳ ವರ್ಣದಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು; ಫಟ್ಕಾರೀ ಮಾತ್ರ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವಳು.
Verse 10
जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके किङ्करा वर्वरी मुण्डी लगुडी च तयोर्वहिः
ದ್ವಾರಸ್ತಂಭಗಳ ಬಳಿ ಜಯಾ–ವಿಜಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂಜ್ಯ ಸೌವರ್ಣಯಷ್ಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ. ಆ ದ್ವಾರಗಳ ಹೊರಗೆ ಕಿಂಕರಾ, ವರ್ವರೀ, ಮುಂಡೀ, ಲಗುಡೀಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 11
इष्ट्वैवं सिद्धयेद्द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् हेमलाभो ऽर्जुनैर् धान्यैर् गोधूमैः पुष्टिसम्पदः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಿಗದಿತ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಯೋನಿ-ಆಕೃತಿಯ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರ್ಜುನ ಕಾಷ್ಠದಿಂದ ಆಹುತಿಯು ಸ್ವರ್ಣಲಾಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಗೋಧೂಮದಿಂದ ಪುಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪತ್ತು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 12
यवैर् धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् अक्षैर् उन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश् च मारणम्
ಯವ, ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ತಿಲಗಳಿಂದ ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಉಪದ್ರವ/ಮಹಾಮಾರಿಯ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷಬೀಜದಿಂದ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಉನ್ಮತ್ತತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಶಾಲ್ಮಲೀ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾರಣ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 13
जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैर् अपि रक्तात्पलैर् महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर् महोदयः
ಜಂಬೂ ಫಲಗಳಿಂದ ಧನ-ಧಾನ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿ; ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿ. ರಕ್ತೋತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಮಹಾಪುಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಸಂಪತ್ತು; ಕುಂದಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಮಹೋದಯ (ಮಹೋನ್ನತಿ) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 14
मल्लिकाभिः पुरक्षोभः कुमुदैर् जनवर् लभः अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना
ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಮಲ್ಲಿಗೆ) ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭ/ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕುಮುದಗಳಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ವರಲಾಭ (ಲೋಕಾನುಕೂಲತೆ) ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪುತ್ರಲಾಭ; ಪಾಟಲಾ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶುಭವಾದ ಸದ್ಗುಣವತಿ ಸ್ತ್ರೀ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 15
आम्रैर् आयुस्तिलैर् लक्ष्मीर्बिल्वैः श्रीश् चम्पकैर् धनम् इष्टं मधुकपुष्पैश् च बिल्वैः सर्वज्णतां लभेत्
ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಆಯುಷ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ; ಬಿಲ್ವಫಲದಿಂದ ಶ್ರೀ-ಮಂಗಳ; ಚಂಪಕಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟಧನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮಧೂಕಪುಷ್ಪ ಹಾಗೂ ಬಿಲ್ವ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಸರ್ವಜ್ಞತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 16
त्रिलक्षजप्यात्सर्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया मण्डले ऽभ्यर्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम्
ಮೂರು ಲಕ್ಷ ಜಪದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೋಮ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯಿಂದಲೂ. ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ ಗಾಯತ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 17
दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर् दीक्षितो भवेत् पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरुकं प्राशयेत्सदा
ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಮೂರು ನೂರು (ದ್ರವ್ಯ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; কোমಲ ಪಲ್ಲವಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ ಅವನು ದೀಕ್ಷಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಪಂಚಗವ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದು, ಸದಾ ಚರು (ಯಜ್ಞಾನ್ನ)ವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.
It proceeds from mantra-aṅga recitation to aṅga/mantra-nyāsa across bodily loci, then vyāpaka-nyāsa, Devī dhyāna, eightfold throne-lotus worship with attendants and guardians, and finally homa in a yoni-shaped kuṇḍa with substance-specific outcomes.
The chapter emphasizes tantric ritual engineering: precise nyāsa placement (head-to-feet sequence), structured maṇḍala/throne worship with petal-wise order, and a detailed dravya–phala mapping for homa offerings.
Tvaritā’s mantra-aṅgas are explicitly said to bestow both enjoyment and liberation; the same discipline—purified body via nyāsa, concentrated dhyāna, and dharmically framed worship—supports pragmatic siddhis while orienting the practitioner to spiritual completion.
She is three-eyed and dark-hued, adorned with forest garlands and ornaments, associated with kirāta/śabarī motifs, marked by peacock-feather emblems and a peacock-plume parasol, and enthroned on a lion-seat with varada and abhaya gestures.