Adhyaya 364

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे नृवर्गो नाम त्रिषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः अथ चतुःषष्ट्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ब्रह्मवर्गः अग्निर् उवाच वंशो ऽन्ववायो गोत्रं स्यात् कुलान्यभिजनान्वयौ मन्त्रव्याख्याकृदाचार्य आदेष्टा त्वध्वरे व्रती

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ನೃವರ್ಗ’ ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಅರವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಬ್ರಹ್ಮವರ್ಗ’ ಎಂಬ ಮೂರುನೂರ ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದರು—‘ವಂಶ’ವೆಂದರೆ ಅನ್ವವಾಯ, ಪೂರ್ವಜ ಪರಂಪರೆ; ‘ಗೋತ್ರ’ವೆಂದರೆ ಕುಲಧಾರೆ. ‘ಕುಲ’ ಮತ್ತು ‘ಅಭಿಜನಾನ್ವಯ’ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶಪರಿಚಯ ಹಾಗೂ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮಂತ್ರವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುವವನು ಆಚಾರ್ಯ; ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ವಿಧಿನಿರ್ದೇಶ ನೀಡುವವನು ಆದೇಷ್ಠಾ; ಮತ್ತು ಅಧ್ವರದಲ್ಲಿ ಅವನು ವ್ರತೀ (ವ್ರತಪಾಲಕ) ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

यष्टा च यजमानः स्यात् ज्ञात्वारम्भ उपक्रमः सतीर्थ्याश् चैकगुरवः सभ्याः सामाजिकास् तथा

ಯಷ್ಟಾ ಯಜಮಾನನೇ ಆಗಿರಬೇಕು; ಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಉಪಕ್ರಮವಿಧಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ತಿಳಿದು ಕರ್ಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜೊತೆಗೆ ಸತೀರ್ಥ್ಯರು, ಏಕಗುರುವಿನ ಸಹಾಧ್ಯಾಯಿಗಳು, ಸಭ್ಯರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ (ವಿಧಿ-ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು) ಇರಬೇಕು.

Verse 3

सभासदः सभास्तारा ऋत्विजो याजकाश् च ते अध्वर्यूद्गातृहोतारो यजुःसामर्ग्विदः क्रमात्

ಅವರು ಸಭಾಸದರು ಮತ್ತು ಸಭೆಯ ತಾರೆಯಂತ ನಾಯಕರು; ಹಾಗೆಯೇ ಋತ್ವಿಜರು ಮತ್ತು ಯಾಜಕರು. ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಧ್ವರ್ಯು, ಉದ್ಗಾತೃ, ಹೋತೃ—ಇವರು ಕ್ರಮೇಣ ಯಜುಃ, ಸಾಮ, ಋಕ್ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು.

Verse 4

चषालो यूपकटकः समे स्थण्डिलचत्वरे आमिक्षा सा शृतोष्णे या क्षीरे स्याद्दधियोगतः

ಚಷಾಲವೆಂದರೆ ಯೂಪ (ಯಜ್ಞಸ್ತಂಭ)ದ ಕಟಕ/ಉಂಗುರ. ಸಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಸ್ಥಂಡಿಲ-ಚತ್ವರದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ವೇದಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಮಿಕ್ಷಾ ಎಂದರೆ ಕುದಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ ಹಾಲಿಗೆ ಮೊಸರು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪದಾರ್ಥ.

Verse 5

पृषदाज्यं सदध्याज्ये परमान्नन्तु पायसम् उपाकृतः पशुरसौ यो ऽभिमन्त्र्य क्रतौ हतः

ಪೃಷದಾಜ್ಯವೆಂದರೆ ಮೊಸರು ಮಿಶ್ರಿತ ಆಜ್ಯ (ತುಪ್ಪ); ಪರಮಾನ್ನವೆಂದರೆ ಪಾಯಸ—ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ. ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ ಕ್ರತುವಿನಲ್ಲಿ ವಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಶುವನ್ನು ‘ಉಪಾಕೃತ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 6

परम्पराकं समनं प्रोक्षणञ्च बधार्थकम् पूजा नमस्यापिचितिः सपर्यार्चार्हणाः समाः

‘ಪರಂಪರಾಕ’, ‘ಸಮನ’, ‘ಪ್ರೋಕ್ಷಣ’ ಎಂಬ ಪದಗಳು ನಿಗ್ರಹ/ಬಂಧನದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾಡುವ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ (ಪವಿತ್ರೀಕರಣದ ಛಿಟಿಕೆ)ಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ‘ಪೂಜಾ’, ‘ನಮಸ್ಯಾ’, ‘ಅಪಚಿತಿಃ’, ‘ಸಪರ್ಯಾ’, ‘ಅರ್ಚಾ’, ‘ಅರ್ಹಣಾ’—ಇವು ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ-ಅರ್ಪಣೆಯ ಸಮಾನಾರ್ಥಕಗಳು.

Verse 7

वरिवस्या तु शुश्रूषा परिचर्याप्युपासनम् नियमो ब्रतमस्त्री तच्चोपवासादि पुण्यकम्

‘ವರಿವಸ್ಯಾ’ ಎಂದರೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಸೇವೆ; ‘ಶುಶ್ರೂಷಾ’ ಎಂದರೆ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರಿಚರಣೆ; ‘ಪರಿಚರ್ಯಾ’ ಕೂಡ ಉಪಾಸನಾರೂಪ ಸೇವೆಯೇ. ‘ನಿಯಮ’ ಎಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಯಮ; ‘ವ್ರತ’ ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಬದ್ಧ ಆಚರಣೆ; ಅದು ಉಪವಾಸಾದಿ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.

Verse 8

मुख्यः स्यात् प्रथमः कल्पो ऽनुकल्पस्तु ततो ऽधमः कल्पे विधिक्रमौ ज्ञेयौ विवेकः पृथगात्मता

ಮುಖ್ಯ ಕಲ್ಪವನ್ನು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ನಂತರ ಅನುಕಲ್ಪವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೀಳಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಿಕ್ರಮಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವು—ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ವಿಭಿನ್ನತೆ (ಪೃಥಗಾತ್ಮತಾ).

Verse 9

संस्कारपूर्वं ग्रहणं स्यादुपाकरणं श्रुतेः भिक्षुः परिव्राट् कर्मन्दी पाराशर्यपि मस्करी

ಶ್ರುತಿಯ (ವೇದದ) ಗ್ರಹಣ/ಪಠಣವು ಸಂಸ್ಕಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿರಬೇಕು; ಇದನ್ನೇ ವೇದದ ‘ಉಪಾಕರಣ’ (ಆರಂಭವಿಧಿ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಭಿಕ್ಷು, ಪರಿವ್ರಾಟ್, ಕರ್ಮಂದೀ, ಪಾರಾಶರ್ಯ ಮತ್ತು ಮಸ್ಕರೀ ಕೂಡ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

ऋषयः सत्यवचसःस्नातकश्चाप्लुतव्रती ये निर्जितेन्द्रियग्रामा यतिनो यतयश् च ते

ಸತ್ಯವಚನರಾದ ಋಷಿಗಳು, ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಸ್ನಾತಕರಾದವರು, ಅಖಂಡ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು, ಇಂದ್ರಿಯಸಮೂಹವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು—ಅವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಯತಿಗಳು, ಸತ್ಯಸಾಧಕ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು.

Verse 11

शरीरसाधनापेक्षं नित्यं यत् कर्म तद्यमः नियमस्तु स यत् कर्मानित्यमागन्तुसाधनम् स्याद् ब्रह्मभूयं ब्रह्मत्वं ब्रह्मसायुज्यमित्यपि

ದೇಹಸಾಧನೆಗೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ನಿತ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕರ್ಮವೇ ‘ಯಮ’. ‘ನಿಯಮ’ ಎಂದರೆ ಅನಿತ್ಯವಾದ ಕರ್ಮ; ಅದು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ/ಬಾಹ್ಯ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಫಲವನ್ನು ‘ಬ್ರಹ್ಮಭೂಯ’ (ಬ್ರಹ್ಮನಾಗುವುದು), ‘ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ’ ಮತ್ತು ‘ಬ್ರಹ್ಮಸಾಯುಜ್ಯ’ (ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವ) ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.