Adhyaya 154

Verse 1

१७च्द् नैष्ठिको ब्रह्मचारी वा देहान्तं निवसेद्गुरौ अप्_१५३ इत्य् आग्नेये महापुराणे ब्रह्मचर्याश्रमो नाम त्रिपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः अथ चतुःपञ्चाशदधिकशततमो ऽध्यायः विवाहः पुष्कर उवाच विप्रश् चतस्रो विन्देत भार्यास्तिस्रस्तु भूमिपः द्वे च वैश्यो यथाकामं भार्यैकामपि चान्त्यजः

ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯು ದೇಹಾಂತವರೆಗೆ ಗುರುವಿನ ಬಳಿಯೇ ವಾಸಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ “ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮ” ಎಂಬ 153ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಸಮಾಪ್ತ. ಈಗ 154ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ “ವಿವಾಹ” ಆರಂಭ. ಪುಷ್ಕರನು ಹೇಳಿದನು—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಾಲ್ಕು ಪತ್ನಿಯರನ್ನು, ರಾಜನು (ಕ್ಷತ್ರಿಯ) ಮೂರು, ವೈಶ್ಯನು ಇಚ್ಛಾನುಸಾರ ಎರಡು, ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಜನು ಒಂದು ಪತ್ನಿಯನ್ನಾದರೂ ಪಡೆಯಬಹುದು.

Verse 2

धर्मकार्याणि सर्वाणि न कार्याण्यसवर्णया पाणिर्ग्राह्यः सवर्णासु गृह्णीयात् क्सत्रिया शरं

ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಕರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಸವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಬಾರದು. ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಸವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಮಾಡಬೇಕು; ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಶರಾಯುಧವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 3

वैश्या प्रतीदमादद्याद्दशां वै चान्त्यजा तथा सकृत् कन्या प्रदातव्या हरंस्तां चौरदण्डभाक्

ವೈಶ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯು ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ (ಯೋಗ್ಯ) ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಅಂತ್ಯಜ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತು (ಘಟಕ) ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಕನ್ಯಾದಾನವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು ಕಳ್ಳನಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ದಂಡಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನು.

Verse 4

अपत्यविक्रयासक्ते निष्कृतिर् न विधीयते कन्यादानं शचीयोगो विवाहो ऽथ चतुर्थिका

ಸಂತಾನವಿಕ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. (ಈಗ) ಕನ್ಯಾದಾನ, ಶಚೀಯೋಗ, ವಿವಾಹವಿಧಿ, ನಂತರ ‘ಚತುರ್ಥಿಕಾ’ ವ್ರತಾಚರಣೆ ಎಂಬ ವಿಧಿಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 5

सतीयोग इति ख , छ च विवाहमेतत् कथितं नामकर्मचतुष्टयं नष्टे मृते प्रव्रजिते क्लीवे च पतिते पतौ

ಖ ಮತ್ತು ಛ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾಹವನ್ನು “ಸತೀಯೋಗ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪತಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೃತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರವ್ರಜಿತನಾಗಿದ್ದರೆ (ಸನ್ಯಾಸ), ಕಲೀಬನಾಗಿದ್ದರೆ (ನಪುಂಸಕ), ಅಥವಾ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪತಿತನಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾಮ-ಕರ್ಮ ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಿಗಳ ಅನ್ವಯವಿದೆ.

Verse 6

पञ्चस्वापत्सु नारीणां पतिरन्यो विधीयते मृते तु देवरे देयात् तदभावे यथेच्छया

ಐದು ವಿಧದ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವಿಧಿ ಇದೆ. ಪತಿ ಮೃತನಾದರೆ ದೇವರನಿಗೆ (ಕನಿಷ್ಠ ಸಹೋದರನಿಗೆ) ಕೊಡಬೇಕು; ಅವನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವಳ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ.

Verse 7

पूर्वात्रितयमाग्नेयं वायव्यं चोत्तरात्रयं रोहिणौ चेति चरणे भगणः शस्यते सदा

ಪೂರ್ವದ ಮೂರು ಚರಣಗಳು ಅಗ್ನಿ-ಸ್ವರೂಪ, ಉತ್ತರದ ಮೂರು ಚರಣಗಳು ವಾಯು-ಸ್ವರೂಪ; ರೋಹಿಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ—ಚರಣ/ಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ‘ಭಗಣ’ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸದಾ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 8

नैकगोत्रान्तु वरयेन्नैकार्षेयाञ्च भार्गव पितृतः सप्तमादूर्ध्वं मातृतः पञ्चमात्तथा

ಓ ಭಾರ್ಗವ! ಒಂದೇ ಗೋತ್ರದ ವಧುವನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದೇ ಋಷಿ-ಪ್ರವರ (ಆರ್ಷೇಯ) ಪರಂಪರೆಯವಳನ್ನು ವರಿಸಬಾರದು. ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮೀರಿಸಿ, ಮಾತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಐದನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಮೀರಿಸಿ ವಿವಾಹ ಅನುಮತ.

Verse 9

आहूय दानं ब्राह्मः स्यात् कुलशीलयुताय तु पुरुषांस्तारयेत्तज्जो नित्यं कन्यप्रदानतः

ವರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುವುದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿವಾಹ; ಇದು ಕುಲ-ಶೀಲಯುಕ್ತ ಪುರುಷನಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಂತಾನ ಕನ್ಯಾದಾನದ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪುರುಷ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಸದಾ ತಾರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 10

तथा गोमिथुनादानाद्विवाहस्त्वार्ष उच्यते प्रार्थिता दीयते यस्य प्राजापत्यः स धर्मकृत्

ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಮಿಥುನ (ಹಸು-ಎಮ್ಮೆ/ಎತ್ತು ಜೋಡಿ) ದಾನದಿಂದ ನಡೆಯುವ ವಿವಾಹವನ್ನು ಆರ್ಷ ವಿವಾಹವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯಾದಾಗ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿವಾಹ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ; ಅಂಥವನು ಧರ್ಮಕೃತ್.

Verse 11

शुल्केन चासुरो मन्दो गान्धर्वो वरणान्मिथः राक्षसो युद्धहरणात् पैशाचः कन्यकाच्छलात्

ಕನ್ಯಾದಾನವು ಶುಲ್ಕ (ವಧೂಮೂಲ್ಯ) ಪಡೆದು ನಡೆಯುವುದಾದರೆ ಅದು ಆಸುರ ವಿವಾಹ; ಇಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ವರಣದಿಂದ ಗಾಂಧರ್ವ; ಯುದ್ಧಮಧ್ಯ ಬಲವಂತದ ಹರಣದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ; ಮೋಸದಿಂದ ಕನ್ಯಾಲಾಭವಾದರೆ ಪೈಶಾಚ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

वैवाहिके ऽह्नि कुर्वीत कुम्भकारमृदा शुचीं जलाशये तु तां पूज्य वाद्याद्यैः स्त्रीं गृहत्रयेत्

ವಿವಾಹದಿನದಲ್ಲಿ ಕುಂಭಕಾರನ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಶುದ್ಧ (ಮಂಗಳ) ಸ್ತ್ರೀ-ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಜಲಾಶಯದ ಬಳಿ ವಾದ್ಯಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿ; ನಂತರ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಗೃಹಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವುದು।

Verse 13

प्रशुप्ते केशवे नैव विवाहः कार्य एव हि पोषे चैत्रे कुजदिने रिक्ताविष्टितथो न च

ಕೇಶವ (ವಿಷ್ಣು) ‘ಪ್ರಶುಪ್ತ’ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಪೌಷ ಮತ್ತು ಚೈತ್ರ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ, ಕುಜದಿನ (ಮಂಗಳವಾರ) ಹಾಗೂ ರಿಕ್ತಾ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಟಿ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಾಹ ನಿಷಿದ್ಧ।

Verse 14

न शुक्रजीवे ऽस्तमिते न शशाङ्के ग्रहार्दिते अर्कार्कभौमयुक्ते भे व्यतीपातहते न हि

ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಗುರು ಅಸ್ತಮಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲ; ಚಂದ್ರನು ಗ್ರಹಪೀಡಿತನಾಗಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಕ್ರೂರಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭೌಮ (ಮಂಗಳ) ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ; ವ್ಯತೀಪಾತದಿಂದ ಹತವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ—ಇಂತಹ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ।

Verse 15

सोम्यं पित्र्यञ्च वायव्यं सावित्रं रोहिणी तथा वैवाहिकेब्दे इति घ , ङ , ञ , ट च वाद्यौघैर् इति ग , घ , ञ च उत्तरात्रितयं मूलं मैत्रं पौष्णं विवाहभं

ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸೋಮ್ಯ, ಪಿತ್ರ್ಯ, ವಾಯವ್ಯ, ಸಾವಿತ್ರ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣೀ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಶುಭ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಾಹ-ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಘ, ಙ, ಞ, ಟ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು; ‘ವಾದ್ಯೌಘೈಃ’ ಎಂಬ ಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ಗ, ಘ, ಞಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೂ. ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಉತ್ತರಗಳು, ಮೂಲ, ಮೈತ್ರ, ಪೌಷ್ಣ—ಇವುಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ-ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 16

मानुषाख्यस् तथा लग्नो मानुषाख्यांशकः शुभः तृतीये च तथा षष्ठे दशमैकादशे ऽष्टमे

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಲಗ್ನವನ್ನು ‘ಮಾನುಷ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ‘ಮಾನುಷ’ ಅಂಶಕ ಶುಭಕರ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೃತೀಯ, ಷಷ್ಠ, ದಶಮ, ಏಕಾದಶ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ।

Verse 17

अर्कार्किचन्दतनयाः प्रशस्ता न कुजो ऽष्टमः सप्तान्त्याष्टमवर्गेषु शेषाः शस्ता ग्रहोत्तमाः

ಸೂರ್ಯ, ಶನೈಶ್ಚರ, ಚಂದ್ರತನಯ (ಬುಧ) ಪ್ರಶಸ್ತರು; ಅಷ್ಟಮದಲ್ಲಿ ಕುಜ (ಮಂಗಳ) ಶುಭಕರನಲ್ಲ. ಸಪ್ತಮ, ಅಂತ್ಯ (ದ್ವಾದಶ), ಅಷ್ಟಮ ವರ್ಗ/ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಹಗಳು ಅನುಕೂಲ।

Verse 18

तेषामपि तथा मध्यात् षष्ठः शुक्रो न शस्यते वैवाहिके भे कर्तव्या तथैव च चतुर्थिका

ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶುಕ್ರವಾರ ಬರುವ ಷಷ್ಠಿ ತಿಥಿ ಶಸ್ಯವಲ್ಲ. ವಿವಾಹಕರ್ಮವನ್ನು ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಚತುರ್ಥೀ ತಿಥಿಯನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯಮಿಸಬೇಕು/ವರ್ಜಿಸಬೇಕು।

Verse 19

न दातव्या ग्रहास्तत्र चतुराद्यास्तथैकगाः पर्ववर्जं स्त्रियं गच्छेत् सत्या दत्ता सदा रतिः

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥೀ ಮೊದಲಾದ ತಿಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ‘ಏಕಗ’ (ಒಂಟಿ/ವಿಷಮ) ತಿಥಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬಾರದು. ಪರ್ವದಿನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಸತ್ಯಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ರತಿ ಸದಾ ಧಾರ್ಮಿಕ/ಪುಣ್ಯಫಲದಾಯಕ.