Adhyaya 292

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे शान्त्यायुर्वेदो नामैकनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः मन्त्रपरिभाषा अग्निर् उवाच मन्त्रविद्याहरिं वक्ष्ये भुक्तिमुक्तिप्रदं शृणु विंशत्यर्णाधिका मन्त्रा मालामन्त्राः स्मृता द्विज

ಇಂತೆ ಆಗ್ನೇಯ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂತ್ಯಾಯುರ್ವೇದ’ ಎಂಬ 291ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ 292ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ‘ಮಂತ್ರಪರಿಭಾಷೆ’ ಆರಂಭ. ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ‘ಹರಿ’ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಕೇಳು, ಅದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳು ‘ಮಾಲಾಮಂತ್ರ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 2

दशाक्षराधिका मन्त्रास्तदर्वाग्वीजसंज्ञिताः वर्धक्ये सिद्धिदा ह्य् एते मालामन्त्रास्तु यौवेन

ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವ ಮಂತ್ರಗಳು ‘ಮಾಲಾಮಂತ್ರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವು ‘ಬೀಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇವು ವೃದ್ಧಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುತ್ತವೆ; ಮಾಲಾಮಂತ್ರಗಳು ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 3

पञ्चाक्षराधिका मन्त्राः सिद्धिदाः सर्वदापरे स्त्रीपुंनपुंसकत्वेन त्रिधाः स्युर्मन्त्रजातयः

ಐದು ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುವ ಮಂತ್ರಗಳು ಸದಾ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವುಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವ್ಯಾಕರಣ ಲಿಂಗಭೇದದಿಂದ ಮಂತ್ರಜಾತಿಗಳು ಮೂರು—ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಪುಂಲಿಂಗ ಮತ್ತು ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ।

Verse 4

स्त्रीमन्त्रा वह्निजायन्ता नमोन्ताश् च नपुंसकाः शेषाः पुमांसस्ते शस्ता वक्ष्योच्चाटविषेषु च

ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಮಂತ್ರಗಳು, ಅಗ್ನಿ-ಬೀಜ/ಅಗ್ನಿ-ನಾಮದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಂತ್ರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ‘ನಮಃ’ ಎಂದು ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಮಂತ್ರಗಳು—ಇವು ನಪುಂಸಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದವು ಪುಂಲಿಂಗ. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತ; ಉಚ್ಚಾಟನ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 5

क्षुद्रक्रियामयध्वंसे स्त्रियो ऽन्यत्र नपुंसकाः मन्त्रावाग्नेयसौम्याख्यौ ताराद्यन्तार्द्वयोर्जपेत्

ಕ್ಷುದ್ರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅನಿಷ್ಟನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು—ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ—ತಾರಾ ಮಂತ್ರದ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಆಗ್ನೇಯ’ ಮತ್ತು ‘ಸೌಮ್ಯ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.

Verse 6

तारान्त्याग्निवियत्प्रायो मन्त्र आग्नेय इष्यते शिष्टः सौम्यः प्रशस्तौ तौ कर्मणोः क्रूरसौम्ययोः

‘ತಾರಾ’, ‘ಅಂತ್ಯ’, ‘ಅಗ್ನಿ’, ‘ವಿಯತ್’ (ಸಂಬಂಧಿತ ಧ್ವನಿ/ಅಕ್ಷರ)ಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ಮಂತ್ರವನ್ನು ‘ಆಗ್ನೇಯ’ ಎಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದವು ‘ಸೌಮ್ಯ’ ಮಂತ್ರಗಳು. ಈ ಎರಡೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿವೆ.

Verse 7

बन्धोच्चाटवशेषु चेति ज स्त्रियो नात्रेति ख आग्नेयमन्त्रः सौम्यः स्यात्प्रायशो ऽन्ते नमो ऽन्वितः सौम्यमन्त्रस् तथाग्नेयः फट्कारेणान्ततो युतः

ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾಟನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ‘ಜ’ ಮತ್ತು ‘ಖ’ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ-ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ‘ಇಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು (ಅಧಿಕಾರಿಣಿಯರು) ಅಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಮಂತ್ರವು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ನಮಃ’ ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಸೌಮ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೌಮ್ಯ ಮಂತ್ರವು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಫಟ್’ ಸೇರಿದರೆ ಅದು ಆಗ್ನೇಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 8

सुप्तः प्रबुद्धमात्रो वा मन्त्रः सिद्धिं न यच्छति श्वापकालो महावाहो जागरो दक्षिणावहः

ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಜಾಗೃತದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮಂತ್ರವು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ಮಹಾಬಾಹೋ, ‘ಶ್ವಾಪ-ಕಾಲ’ ನಿದ್ರೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ; ಜಾಗರಣೆ ದಕ್ಷಿಣಾವಹ (ದಕ್ಷಿಣಗತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

Verse 9

आग्नेयस्य मनोः सौम्यमन्त्रस्यैतद्विपर्ययात् प्रबोधकालं जानीयादुभयोरुभयोरहः

ಆಗ್ನೇಯ ಮನು-ಮಂತ್ರ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಮಂತ್ರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮದ ವಿಪರ್ಯಯ (ತಿರುಗು ಪ್ರಯೋಗ) ಮಾಡಿ ಪ್ರಬೋಧ-ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಎರಡಕ್ಕೂ ತಕ್ಕ ದಿನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 10

दुष्टर्क्षराशिविद्वेषिवर्णादीन् वर्जयेन्मनून् राज्यलाभोपकाराय प्रारभ्यारिः स्वरः कुरून्

ರಾಜ್ಯಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರ/ರಾಶಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹಾಗೂ ವೈರಿವರ್ಣಾದಿಯಿಂದ ಶುರುವಾಗುವ ಮನು-ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಉಚ್ಚಾರ-ಸ್ವರವನ್ನು ‘ಅರಿ’ (ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹ) ಸ್ವಭಾವದ ಧ್ವನಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

गोपालककुटीं प्रायात् पूर्णामित्युदिता लिपिः नक्षेत्रेक्षक्रमाद्योज्या स्वरान्त्यौ रेवतीयुजौ

‘ಗೋಪಾಲಕ-ಕುಟೀ’ಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಈ ಲಿಪಿ ‘ಪೂರ್ಣಾ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಇದನ್ನು ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ರೇವತಿಗೆ ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 12

वेला गुरुः स्वराः शोणः कर्मणैवेतिभेदिताः लिप्यर्णा वशिषु ज्ञेया षष्ठेशादींश् च योजयेत्

ವೇಳಾ (ಕಾಲಮಾನ) ‘ಗುರು’; ಸ್ವರಗಳು ‘ಶೋಣ’ (ಕೆಂಪು) ಮತ್ತು ಕರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಭೇದಿತವಾಗಿವೆ. ಲಿಪಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ‘ವಶಿ’ (ಶಿಶ್-ಧ್ವನಿ ವರ್ಣಗಳು)ಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಷಷ್ಠೇಶಾದಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 13

लिपौ चतुष्पथस्थायामाख्यवर्णपदान्तराः सिद्धाः साध्या द्वितीयस्थाः सुसिद्धा वैरिणः परे

ಚತುರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಬರಹದಿಂದ ಶಕುನವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನೂ ಹೀಗೆ ವಿವೇಚಿಸಬೇಕು—ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವು ‘ಸಿದ್ಧ’ (ಯಶಸ್ವಿ); ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವವು ‘ಸಾಧ್ಯ’ (ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದವು); ‘ಸುಸಿದ್ಧ’ವೂ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ; ಮುಂದಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ‘ವೈರಿ’ (ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ) ಸೂಚ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 14

सिद्धादीन् कल्पयेदेवं सिद्धात्यन्तगुणैर् अपि सिद्धे सिद्धो जपात् साध्यो जपपूजाहुतादिना

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾದಿ (ವರ್ಗಗಳನ್ನು) ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ/ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು; ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮ ಗುಣಗಳ ಮೂಲಕವೂ. ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ ಸಾಧಕನು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಆ ಸಿದ್ಧಿ ಜಪ, ಪೂಜೆ, ಹೋಮ ಇತ್ಯಾದಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 15

सुसिद्धो ध्यानमात्रेण साधकं नाशयेदरिः दुष्टार्णप्रचुरो यः स्यान्मन्त्रः सर्वविनिन्दितः

ಮಂತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ ಶತ್ರುವು ಕೇವಲ ಧ್ಯಾನಮಾತ್ರದಿಂದ ಸಾಧಕನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ದುಷ್ಟ/ಅಶುಭ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಮಂತ್ರವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಿಂದಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 16

प्रविश्य विधिवद्दीक्षामभिषेकावसानिकाम् श्रुत्वा तन्त्रं गुरोर् लब्धं साधयेदीप्सितं मनुम्

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ—ಅಭಿಷೇಕದಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವಂತೆ—ಗುರುದಿಂದ ಲಭಿಸಿದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಶ್ರವಣ/ಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಇಷ್ಟವಾದ ಮಂತ್ರ (ಮನು)ವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 17

धीरो दक्षः शुचिर्भक्तो जपध्यानादितत्परः सिद्धद्यन्तदलैर् अपीति ज जपपूर्णाहुतादिनेति ख सिद्धस्तपस्वी कुशलस्तन्त्रज्ञः सत्यभाषणः

ಅವನು ಧೀರ, ದಕ್ಷ, ಶುಚಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತ—ಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರ. ಅವನು ಸಿದ್ಧನು: ತಪಸ್ವಿ, ಕುಶಲ, ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಚನನು.

Verse 18

निग्रहानुग्रहे शक्तो गुरुरित्यभिधीयते शान्तो दान्तः पटुश्चीर्णब्रह्मचर्यो हविष्यभुक्

ನಿಗ್ರಹ (ಶಿಕ್ಷೆ) ಮತ್ತು ಅನುಗ್ರಹ (ಕೃಪೆ) ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡಲು ಶಕ್ತನಾದವನೇ ‘ಗುರು’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ—ಶಾಂತ, ದಾಂತ, ನಿಪುಣ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಆಚರಿಸಿದವನು, ಹವಿಷ್ (ಯಜ್ಞಾಹಾರ) ಭುಜಿಸುವವನು।

Verse 19

कुर्वन्नाचार्यशुश्रूषां सिद्धोत्साही स शिष्यकः स तूपदेश्यः पुत्रश् च विनयी वसुदस् तथा

ಆಚಾರ್ಯನ ಶುಶ್ರೂಷೆ (ಸೇವೆ) ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುವವನೇ ನಿಜ ಶಿಷ್ಯ. ಅವನು ಉಪದೇಶಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿನಯಿ ಹಾಗೂ ವಸುದ (ಸಂಪತ್ತು/ಸಹಾಯ ನೀಡುವ) ಪುತ್ರನೂ ಬೋಧನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನು।

Verse 20

मन्त्रन्दद्यात् सुसिद्धौ तु सहस्रं देशिकं जपेत् यदृच्छया श्रुतं मन्त्रं छलेनाथ बलेन वा

ಮಂತ್ರವು ಸುಸಿದ್ಧಿಯಾದ ನಂತರವೇ ಅದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಶಿಷ್ಯನು ದೇಶಿಕ (ಗುರು) ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ—ಛಲದಿಂದ ಅಥವಾ ಬಲವಂತದಿಂದ—ಕೇಳಿದ ಮಂತ್ರವು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಡೆದದ್ದೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 21

पत्रे स्थितञ्च गाथाञ्च जनयेद्यद्यनर्थकम् मन्त्रं यः साधयेदेकं जपहोमार्चनादिभिः

ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಗಾಥೆ/ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿ ಅಥವಾ ರಚಿಸಿ ಹರಡಿದರೆ ಅದು ವ್ಯರ್ಥ; ಆದರೆ ಜಪ, ಹೋಮ, ಅರ್ಚನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಮಂತ್ರವನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 22

क्रियाभिर्भूरिभिस्तस्य सिध्यन्ते स्वल्पसाधनात् सम्यक्सिद्धैकमन्त्रस्य नासाध्यमिह किञ्चन

ಸಮ್ಯಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದೇ ಮಂತ್ರವಿರುವವನಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಾಧನೆಯಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಅಂಥ ಸಮ್ಯಕ್-ಸಿದ್ಧ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ।

Verse 23

बहुमन्त्रवतः पुंसः का कथा शिव एव सः दशलक्षजपादेक वर्णो मन्त्रः प्रसिध्यति

ಬಹುಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪುರುಷನ ಕುರಿತು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು? ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಿವಸ್ವರೂಪನೇ. ದಶಲಕ್ಷ ಜಪದಿಂದ ಏಕಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವೂ ಸ್ಥಿರಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 24

वर्णवृद्ध्या जपह्रासस्तेनान्येषां समूहयेत् वीजाद्द्वित्रिगुणान्मन्त्रान्मालामन्त्रे जपक्रिया

ಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಜಪಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದೇ ನಿಯಮದಿಂದ ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಮಂತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಅನುಪಾತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು. ಮಾಲಾಮಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಪಕ್ರಿಯೆ ಬೀಜಜಪದ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಯಿದೆ.

Verse 25

सङ्ख्यानुक्तौ शतं साष्टं सहस्रं वा जपादिषु जपाद्दशांशं सर्वत्र साभिशेकं हुतं विदुः

ಸಂಖ್ಯೆ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಜಪಾದಿ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ 108 ಅಥವಾ 1000 ಬಾರಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಮವನ್ನು ಜಪದ ದಶಾಂಶವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ಅಭಿಷೇಕಸಹಿತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 26

द्रव्यानुक्तौ घृतं होमे जपो ऽशक्तस्य सर्वतः मूलमन्त्राद्दशांशः स्यादङ्गादीनां जपादिकम्

ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಹೇಳದೆ ಇದ್ದರೆ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಶಕ್ತನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಜಪವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲಮಂತ್ರ ಜಪದ ದಶಾಂಶ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳ ಜಪಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 27

जपात्सशक्तिमन्त्रस्य कामदा मन्त्रदेवताः साधकस्य भवेत् तृप्ता ध्यानहोमार्चनादिना

ಶಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರದ ಜಪದಿಂದ ಸಾಧಕನ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮಂತ್ರದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಧ್ಯಾನ, ಹೋಮ, ಅರ್ಚನೆ ಮೊದಲಾದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

उच्चैर्जपाद्विशिष्टः स्यादुपांशुर्दशभिर्गुणैः जिह्वाजपे शतगुणः सहस्रो मानसः स्मृतः

ಉಚ್ಚಸ್ವರ ಜಪಕ್ಕಿಂತ ಉಪಾಂಶು (ಮಂದಸ್ವರ) ಜಪವು ದಶಗುಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಜಿಹ್ವಾಜಪ ಶತಗುಣ, ಮಾನಸಜಪ ಸಹಸ್ರಗುಣ ಫಲದಾಯಕವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ।

Verse 29

प्राङ्मुखो ऽवाङ्मुखो वापि मन्त्रकर्म समारभेत् प्रणवाद्याः सर्वमन्त्रा वाग्यतो विहिताशनः

ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿಯೂ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿಯೂ ಮಂತ್ರಕರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’ ಇರಬೇಕು; ಸಾಧಕನು ವಾಕ್ಸಂಯಮದಿಂದ ವಿಧಿಸಿದ ಆಹಾರನಿಯಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು।

Verse 30

आसीनस्तु जपेन्मन्त्रान्देवताचार्यतुल्यदृक् कुटीविविक्ता देशाः स्युर्देवालयनदीह्रदाः

ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಸಮಾನ ಭಕ್ತಿದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣಬೇಕು. ಜಪಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳು: ಏಕಾಂತ ಕುಟೀರ, ದೇವಾಲಯಗಳು, ನದಿತೀರಗಳು, ಹ್ರದಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ।

Verse 31

सिद्धौ यवागूपूपैर् वा पयो भक्ष्यं हविष्यकम् मन्त्रस्य देवता तावत् तिथिवारेषु वै जपेत्

ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹವಿಷ್ಯವಾಗಿ ಯವಾಗೂ (ಅಕ್ಕಿಯ ಗಂಜಿ) ಮತ್ತು ಪೂಪಗಳು, ಅಥವಾ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಹವಿಷ್ಯವಾಗಿ ಹಾಲನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆ ಮಂತ್ರದ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಯ ವಿಧಾನದಂತೆ ತಿಥಿ-ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 32

कृष्णाष्टमीचतुर्दश्योर्ग्रहणादौ च साधकः दस्रो यमो ऽनलो धाता शशी रुद्रो गुरुर्दितिः

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಹಣಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾಧಕಯೋಗ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದರ ನಾಮಗಳು—ದಸ್ರ, ಯಮ, ಅನಲ, ಧಾತಾ, ಶಶೀ, ರುದ್ರ, ಗುರು, ದಿತಿ।

Verse 33

सर्पाः पितरो ऽथ भगो ऽर्यमा शोतेतरद्युतिः त्वष्टा मरुत इन्द्राग्नी मित्रेन्द्रौ निरृतिर्जलम्

ನಾಗರು (ಸರ್ಪರು), ಪಿತೃಗಳು; ನಂತರ ಭಗ ಮತ್ತು ಅರ್ಯಮ; ಶೋತೆ ಹಾಗೂ ತರದ್ಯುತಿ; ತ್ವಷ್ಟಾ; ಮರುತರು; ಇಂದ್ರ–ಅಗ್ನಿ; ಮಿತ್ರ–ಇಂದ್ರ; ನಿರೃತಿ; ಜಲ—ಇವು ದೇವತೆಗಳು।

Verse 34

विश्वेदेवा हृषीकेशो वायवः सलिलाधिपः अजैकपादहिर्व्रध्नः पूषाश्विन्यादिदेवताः

ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಹೃಷೀಕೇಶ, ವಾಯುಗಳು, ಜಲಾಧಿಪತಿ; ಅಜೈಕಪಾದ, ಅಹಿರ್ಬುಧ್ನ್ಯ, ಪೂಷನ್, ಅಶ್ವಿನಿಗಳು—ಇವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಆದಿದೇವತೆಗಳು ಆರಾಧ್ಯರು।

Verse 35

अग्निदस्रावुमा निघ्नो नागश् चन्द्रो दिवाकरः मातृदुर्गा दिशामीशः कृष्णो वैवस्वतः शिवः

ಅಗ್ನಿ, ನಾಸತ್ಯರು (ಅಶ್ವಿನಿಗಳು), ವಾಯು, ವಿಘ್ನನಾಶಕ, ನಾಗ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ಮಾತೃದುರ್ಗಾ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಕೃಷ್ಣ, ವೈವಸ್ವತ (ಯಮ), ಶಿವ।

Verse 36

पञ्चदश्याः शशाङ्कस्तु पितरस्तिथिदेवताः हरो दुर्गा गुरुर्विष्णुर्ब्रह्मा लक्ष्मीर्धनेश्वरः

ಪಂಚದಶೀ ತಿಥಿಗೆ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆ ಶಶಾಂಕ (ಚಂದ್ರ); ತಿಥಿಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಪಿತೃಗಳು. ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹರ (ಶಿವ), ದುರ್ಗಾ, ಗುರು (ಬೃಹಸ್ಪತಿ), ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಧನೇಶ್ವರ (ಕುಬೇರ) ಕೂಡ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ।

Verse 37

एते सुर्यादिवारेशा लिपिन्यासो ऽथ कथ्यते केशान्तेषु च वृत्तेषु चक्षुषोः श्रवणद्वये

ಇವರು ಭಾನುವಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ದಿನಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾತೃಗಳು. ಈಗ ಲಿಪಿ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ಕೇಶಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತ (ಕಪೋಲ/ಕರ್ಣ) ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 38

नासागण्डौष्ठदन्तानां द्वे द्वे मूर्धस्ययोः क्रमात् वर्णान् पञ्चसुवर्गानां बाहुचरणसन्धिषु

ಐದು ವ್ಯಂಜನ-ವರ್ಗಗಳ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂಗು, ಗಲ್ಲ, ತುಟಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಎರಡು ಮಾಡಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ತಾಲು ಮತ್ತು ಕಂಠದಲ್ಲಿಯೂ; ಮತ್ತು ಭುಜ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣ-ಸೂಚನೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 39

पार्श्वयोः पृष्ठतो नाभौ हृदये च क्रमान्न्यसेत् तरेति ख पञ्चस्वरवर्गाणामिति ख यादींश् च हृदये न्यस्येदेषां स्युः सप्तधातवः

ಎರಡು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ, ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು) ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಐದು ಸ್ವರ-ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ‘ಯ’ ಮೊದಲಾದ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಇವುಗಳಿಂದ ಏಳು ಧಾತುಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 40

त्वगसृङ्मांसकस्नायुमेदोमज्जाशुक्राणि धातवः वसाः पयो वासको लिख्यन्ते चैव लिपीश्वराः

ಚರ್ಮ, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಸ್ನಾಯು/ತಂತುಗಳು, ಮೇದ, ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ—ಇವು ಧಾತುಗಳು. ಹಾಗೆಯೇ ವಸಾ, ಪಯಃ (ಹಾಲು) ಮತ್ತು ವಾಸಕವೂ ಬರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ/ದಾಖಲಾಗುತ್ತವೆ—ಎಂದು ಲಿಪೀಶ್ವರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

श्रीकण्ठो ऽनन्तसूक्ष्मौ च त्रिमूर्तिरमरेश्वरः अग्नीशो भावभूतिश् च तिथीशः स्थानुको हरः

ಅವನೇ ಶ್ರೀಕಂಠ; ಅವನೇ ಅನಂತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ. ಅವನೇ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಮರೇಶ್ವರ. ಅವನೇ ಅಗ್ನೀಶ, ಭಾವ ಮತ್ತು ಭೂತಿ; ಅವನೇ ತಿಥೀಶ, ಸ್ಥಾಣು ಮತ್ತು ಹರ.

Verse 42

दण्डीशो भौतिकः सद्योजातश्चानुग्रहेश्वरः अक्रूरश् च महासेनः शरण्या देवता अमूः

ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಾದ ದೇವತೆಗಳು ಇವರು—ದಂಡೀಶ, ಭೌತಿಕ, ಸದ್ಯೋಜಾತ, ಅನುಗ್ರಹೇಶ್ವರ, ಅಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಮಹಾಸೇನ; ಇವರು ಶರಣ್ಯರು, ಅನುಗ್ರಹದಾತರು.

Verse 43

ततः क्रोधीशत्तण्डौ च पञ्चान्तकशिवोत्तमौ तथैव रुद्रकूर्मौ च त्रिनेत्रौ चतुराननः

ಅನಂತರ ಕ್ರೋಧೀಶ ಮತ್ತು ತಂಡು, ಪಂಚಾಂತಕ ಮತ್ತು ಶಿವೋತ್ತಮ; ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಕೂರ್ಮ; ಹಾಗೂ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚತುರಾನನ—ಇವರನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 44

अजेशः शर्मसोनेशौ तथा लाङ्गलिदारुकौ अर्धनारीश्वरश्चोमा कान्तश्चाषाढिदण्डिनौ

ಅಜೇಶ, ಶರ್ಮಸೋನೇಶ; ಹಾಗೆಯೇ ಲಾಂಗಲಿನ್ ಮತ್ತು ದಾರುಕ; ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ; ಉಮಾ; ಕಾಂತ; ಮತ್ತು ಆಶಾಢಿ ಹಾಗೂ ದಂಡಿನ್—ಇವು ಶಿವನ ನಾಮಗಳು.

Verse 45

अत्रिर्मोनश् च मेषश् च लोहितश् च शिखी तथा छगलण्डद्विरण्डौ द्वौ समहाकालवालिनौ

ಅತ್ರಿ, ಮೋನ, ಮೇಷ, ಲೋಹಿತ ಮತ್ತು ಶಿಖೀ; ಹಾಗೆಯೇ ಇಬ್ಬರು—ಛಗಲಂಡ ಮತ್ತು ದ್ವಿರಂಡ—ಮಹಾಕಾಲ ಮತ್ತು ವಾಲಿನ್ ಜೊತೆಗೆ—ಇವು ಇಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾದ ನಾಮಗಳು.

Verse 46

भुजङ्गश् च पिनाकी च खड्गीशश् च वकः पुनः श्वेतो भृगुर्लगुडीशाक्षश् च सम्बर्तकः स्मृतः

ಅವನು ಭುಜಂಗ, ಪಿನಾಕೀ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗೀಶ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೆ ವಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ವೇತ, ಭೃಗು, ಲಗುಡೀಶಾಕ್ಷ; ಮತ್ತು ಸಂಬರ್ತಕ ಎಂದು ಸಹ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 47

रुद्रात्मशक्तान् लिख्यादीन् नमोन्तान् विन्यसेत् क्रमात् अङ्गानि विन्यसेत्सर्वे मन्त्राः साङ्गास्तु सिद्धिदाः

ರುದ್ರಾತ್ಮ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಲಿಖ್ಯಾ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ‘ನಮೋ’ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ—ಕ್ರಮವಾಗಿ ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಅವನ್ನು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮಂತ್ರಗಳು ಸಾಂಗ (ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳೊಡನೆ) ಇದ್ದರೆ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 48

हृल्लेखाव्योमसपूर्वाण्येतान्यङ्गानि विन्यसेत् हृदादीन्यङ्गमन्त्रान्तैर् यो जपेद्धृदये नमः

ಹೃತ್, ಲೇಖಾ, ವ್ಯೋಮ ಮೊದಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಹೃದಯಾದಿ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಹೃದಯದಿಂದ ಇತರ ಅಂಗಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಂಗಸೂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಜಪಿಸುವವನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ‘ನಮಃ’ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 49

स्वाहा शिरस्यथ वषट्शिखायां कवचे च् हूं वौषत् नेत्रे ऽस्त्राय फटस्यात् पञ्चाङ्गं नेत्रवर्जितम्

‘ಸ್ವಾಹಾ’ನ್ನು ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ‘ವಷಟ್’ನ್ನು ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ‘ಹೂಂ’ನ್ನು ಕವಚದಲ್ಲಿ, ‘ವೌಷಟ್’ನ್ನು ನೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ‘ಫಟ್’ನ್ನು ಅಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನೇತ್ರವರ್ಜಿತ ಪಂಚಾಂಗ ಸಮೂಹ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 50

निरङ्गस्यात्मना चाङ्गं न्यस्येमान्नियुतं जपेत् क्रमाभ्यां देवीं वागीशीं यथोक्तांस्तु तिलान् हुनेत्

ನಿರಂಗಸ್ವರೂಪವಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಂಗನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ನಿಯುತ (ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ) ಜಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿ ವಾಗೀಶಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮಿಸಬೇಕು.

Verse 51

लिपिदेवी साक्षसूत्रकुम्भपुस्तकपद्मधृक् कवित्वादि प्रयच्छेत कर्मादौ सिद्धये न्यसेत् निष्कविर्निर्मलः सर्वे मन्त्राःसिध्यन्ति मातृभिः

ಲಿಪಿದೇವಿ ಜಪಮಾಲೆ, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ, ಕುಂಭ, ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮದ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಮಾತೃಕಾ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಕವಿ ಅಲ್ಲದವನೂ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮಾತೃಕಾಮಾತೃಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳೂ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ.