Adhyaya 291

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे गजशान्तिर्नाम नवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः कृद्वान्यस्मिन्निति ख , ज , ञ च अथैकनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः शान्त्यायुर्वेदः धन्वन्तरिर् उवाच गोविप्रपालनं कर्यं रज्ञा गोशान्तिमावदे गावः पवित्रा माङ्गल्या गोषु लोकाः प्रतिष्ठिताः

ಇಂತೆ ಅಗ್ನಿ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ‘ಗಜಶಾಂತಿ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರ ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಈಗ ‘ಶಾಂತ್ಯಾಯುರ್ವೇದ’ ಎಂಬ ಎರಡು ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೊಂದುನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಧನ್ವಂತರಿಯು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನು ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಈಗ ನಾನು ಗೋಶಾಂತಿಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಗೋವುಗಳು ಪವಿತ್ರವೂ ಮಂಗಳಕರವೂ; ಲೋಕಗಳು ಗೋವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 2

शकृन्मूत्रं परं तासामलक्ष्मीनाशनं परं गवां कण्डूयनं वारि शृङ्गस्याघौघमर्दनम्

ಗೋಮಯ ಮತ್ತು ಗೋಮೂತ್ರವು ಅವುಗಳಿಗೆ ಪರಮ; ಅಲಕ್ಷ್ಮೀನಾಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹಸುಗಳ ಕೆರಕಾಟ ಶಮನಕ್ಕೆ ನೀರು ಉತ್ತಮ; ಕೊಂಬು ಪಾಪಸಮೂಹವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವುದು.

Verse 3

गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पश् च रोचना शडङ्गं परमं पाने दुःस्वप्नाद्यादिवारणं

ಗೋಮೂತ್ರ, ಗೋಮಯ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಸರ್ಪ (ಸರ್ಪಸಂಬಂಧ ದ್ರವ್ಯ) ಮತ್ತು ರೋಚನಾ—ಇವು ಆರು ಅಂಗಗಳ ಪರಮ ಪಾನೀಯ; ದುಸ್ವಪ್ನಾದಿ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 4

रोचना विषरक्षोघ्नी ग्रासदः स्वर्गगो गवां यद्गृहे दुःखिता गावः स याति नरकन्नरः

ರೋಚನಾ ವಿಷವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕರ ರಾಕ್ಷಸಸಮೂಹವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ನೀಡುವವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುಗಳು ದುಃಖಿತವಾಗಿರುತ್ತವೋ ಆ ಮನುಷ್ಯ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 5

परगोग्रासदः स्वर्गी गोहितो ब्रह्मलोकभाक् गोदानात्कीर्तनाद्रक्षां कृत्वा चोद्धरते कुलम्

ಪರರ ಹಸುವಿನ ಮೇವು/ಮೇಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳದವನು, ಸ್ವರ್ಗಗಾಮಿ, ಗೋಹಿತದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದವನು—ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗೋদান, ಕೀರ್ತನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 6

गवां श्वासात् पवित्रा भूः स्पर्शनात्किल्विषक्षयः गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्

ಹಸುಗಳ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಭೂಮಿ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಮೂತ್ರ, ಗೋಮಯ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕುಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಜಲವೂ ಪವಿತ್ರಕರಗಳು.

Verse 7

एकरात्रोपवासश् च श्वपाकमपि शोधयेत् सर्वाशुभविनाशाय पुराचीरतमीश्वरैः

ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಶ್ವಪಾಕನು (ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಶುದ್ಧನೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು) ಸಹ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ವ ಅಶುಭನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪುರಾತನದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರರು ವಿಧಿಸಿದರು.

Verse 8

प्रत्येकञ्च त्र्यहाभ्यम्तं महासान्तपनं स्मृतं सर्वकामप्रदञ्चैतत् सर्वाशुभविमर्दनम्

ಪ್ರತಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಮಹಾ-ಸಾಂತಪನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಅಶುಭಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 9

कृच्छ्रातिकृच्छ्रं पयसा दिवसानेकविंशतिं निर्मलाः सर्वकामाप्त्या स्युर्गगाः स्पुर् नतोत्तमाः

ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಹಾಲಿನಿಂದ ‘ಕೃಚ್ಛ್ರಾತಿಕೃಚ್ಛ್ರ’ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅವರು ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸರ್ವಕಾಮಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಅವರು ಪರಮೋತ್ತಮರು, ದೀಪ್ತಿಮಂತರಾಗಿ ಗಗನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 10

त्र्यहमुष्णं पिवेन्मूत्रं त्र्यहमुष्णं घृतं पिवेत् त्र्यहमुष्णं पयः पीत्वा वायुभक्षः परं त्र्यहम्

ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು, ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ಕುಡಿಯಬೇಕು. ಮೂರು ದಿನ ಬಿಸಿ ಹಾಲು ಕುಡಿದು, ಮುಂದಿನ ಮೂರು ದಿನ ವಾಯುಭಕ್ಷಣ (ಪೂರ್ಣ ಉಪವಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 11

तप्तकृच्छ्रव्रतं सर्वपापघ्नं ब्रह्मलोकदं शीतैस्तु शीतकृच्छ्रं स्याद्ब्रह्मोक्तं ब्रह्मलोकदं

‘ತಪ್ತಕೃಚ್ಛ್ರ’ ವ್ರತವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶೀತ (ಶೀತತಪಸ್ಸು)ದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಅದು ‘ಶೀತಕೃಚ್ಛ್ರ’; ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರದವಾಗಿದೆ.

Verse 12

गोमूत्रेणाचरेत्स्नानं वृत्तिं कुर्याच्च गोरसैः गोभिर्व्रजेच्च भुक्तासु भुञ्जीताथ च गोव्रती

ಗೋವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲಿ, ಗೋರಸಾದಿ ಗೋಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ಜೀವನವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲಿ, ಗೋಶಾಲೆ/ಮೇಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಲಿ, ಗೋವುಗಳು ತಿಂದ ನಂತರವೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಲಿ।

Verse 13

मासेनैकेन निष्पापो गोलोकी स्वर्गगो भवेत् विद्याञ्च गोमतीं जप्त्वा गोलोकं परमं व्रजेत्

ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಅವನು ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಥ ಗೋಲೋಕಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಗೋಮತೀ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಪರಮ ಗೋಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 14

गितैर् नृत्यैर् अप्सरोभिर्विमाने तत्र मोदते गावः सुरभयो नित्यं गावो गुग्गुलगन्धिकाः

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸರ ಗೀತೆ-ನೃತ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಅವನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ಸದಾ ಸುಗಂಧಿತ—ಮಧುರ ವಾಸನೆಯವು, ಗುಗ್ಗುಲು ಪರಿಮಳದಿಂದ ಪರಿಮಳಿತ ಗೋವುಗಳು।

Verse 15

गावः प्रतिष्ठा भूतानां गावः स्वस्त्ययनं परं अन्नमेव परं गावो देवानां हविरुत्तमम्

ಗೋವುಗಳು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಆಧಾರ; ಗೋವುಗಳೇ ಪರಮ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನ, ಮಂಗಳೋಪಾಯ. ಗೋವುಗಳೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪರಮ ಅನ್ನ; ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಗೋವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹವಿಸ್।

Verse 16

पावनं सर्वभूतानां क्षरन्ति च वदन्ति च हविषा मन्त्रपूतेन तर्पयन्त्यमरान्दिवि

ಅವರು ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹವಿಸನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂತ್ರಪೂತವಾದ ಘೃತಹವಿಸಿನಿಂದ ಅವರು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಅಮರರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

ऋषीणामग्निहोत्रेषु गावो होमेषु योजिताः सर्वेषामेव भूतानां गावः शरणमुत्तमं

ಋಷಿಗಳ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಮಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವುಗಳು ನಿಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತವೆ; ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಗೋವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಶರಣ್ಯ.

Verse 18

गावः पवित्रं परमं गावो माङ्गल्यमुत्तमं गावः स्वर्गस्य सोपानं गावो धन्याः सनातनाः

ಗೋವುಗಳು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ; ಗೋವುಗಳೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಂಗಳ. ಗೋವುಗಳು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಏರುವ ಸೋಪಾನ; ಗೋವುಗಳು ಸನಾತನ ಧನ್ಯರು, ಧನ್ಯತೆ ನೀಡುವವರು.

Verse 19

नमो गोभ्यः श्रीमतीभ्यः सौरभेयीभ्य एव च नमो ब्रह्मसुताभ्यश् च पवित्राभ्यो नमो नमः

ಶ್ರೀಮಂತ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಸೌರಭೇಯೀ ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಸಹ ನಮಸ್ಕಾರ; ಬ್ರಹ್ಮಸುತೆಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪವಿತ್ರರಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 20

ब्राह्मणाश् चैव गावश् च कुलमेकं द्विधा कृतम् एकत्र मन्त्रास्तिष्ठन्ति हविरेकत्र तिष्ठति

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ಗೋವುಗಳು ಒಂದೇ ಕುಲ; ಅದು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಮಂತ್ರಗಳು ನೆಲಸಿವೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹವಿಸ್ (ಯಜ್ಞಾಹುತಿ) ನೆಲಸಿದೆ.

Verse 21

देवब्राह्मणगोसाधुसाध्वीभिः सकलं जगत् धार्यते वै सदा तस्मात् सर्वे पूज्यतमा मताः

ದೇವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗೋವುಗಳು, ಸಾಧುಗಳು, ಸಾಧ್ವಿಗಳು—ಇವರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸದಾ ಧಾರಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯರೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 22

पिवन्ति यत्र तत्तीर्थं गङ्गाद्या गाव एव हि गवां माहात्म्यमुक्तं हि चिकित्साञ्च तथा शृणु

ಹಸುಗಳು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಸ್ಥಳವೇ ಗಂಗಾದಿ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ತೀರ್ಥ. ಗೋಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಈಗ ಅವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕೇಳು.

Verse 23

शृङ्गामयेषु धेनूनां तैलं दद्यात् ससैन्धवं शृङ्गवेरबलामांसकल्कसिद्धं समाक्षिकं

ಹಸುಗಳ ಕೊಂಬಿನ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಂಧವ ಉಪ್ಪು ಬೆರೆಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕು. ಶುಂಠಿ, ಬಲಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಕಲ್ಕದಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಜೇನಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕು.

Verse 24

कर्णशूलेषु सर्वेषु मञ्जिष्ठाहिङ्गुसैन्धवैः सिद्धं तैलं प्रदातव्यं रसोनेनाथ वा पुनः

ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕಿವಿನೋವಿನಲ್ಲಿ ಮಂಜಿಷ್ಠಾ, ಹಿಂಗು ಮತ್ತು ಸೈಂಧವದಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಬೇಕು; ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.

Verse 25

बिल्वमूलमपामार्गन्धातकी चसपाटला कुटजन्दन्तमूलेषु लेपात्तच्छूलनाशनं

ಬಿಲ್ವಮೂಲ, ಅಪಾಮಾರ್ಗ, ಧಾತಕೀ, ಪಾಟಲಾ ಮತ್ತು ಕುಟಜಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲೇಪವನ್ನು ದಂತಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ (ಒಸಡುಗಳಲ್ಲಿ) ಹಚ್ಚಿದರೆ ಆ ದಂತಶೂಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 26

दन्तशूलहरैर् द्रव्यैर् घृतं राम विपाचितं मुखरोगहरं ज्ञेयं जिह्वारोगेषु सैन्धवं

ಹೇ ರಾಮ! ದಂತಶೂಲ ನಿವಾರಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಪಾಕಮಾಡಿದ ತುಪ್ಪವು ಮುಖರೋಗಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಔಷಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಜಿಹ್ವಾರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಂಧವವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 27

शृङ्गवेरं हरिद्रे द्वे त्रिफला च गलग्रहे हृच्छूले वस्तिशूले च वातरोगे क्षये तथा

ಕಂಠದ ಅವರೋಧ/ಸಂಕೋಚ, ಹೃದಯಪ್ರದೇಶದ ಶೂಲ, ವಸ್ತಿ/ಮೂತ್ರಮಾರ್ಗ ಶೂಲ, ವಾತಜನ್ಯ ರೋಗಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗವೇರ (ಒಣ ಶುಂಠಿ), ಹರಿದ್ರಾ-ದ್ವಯ ಮತ್ತು ತ್ರಿಫಲೆಯನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 28

त्रिफला घृतमिश्रा च गवां पाने प्रशस्यते अतीसारे हरिद्रे द्वे पाठाञ्चैव प्रदापयेत्

ಅತಿಸಾರದಲ್ಲಿ ಘೃತಮಿಶ್ರಿತ ತ್ರಿಫಲೆಯನ್ನು ಪಾನವಾಗಿ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ. ಅತಿಸಾರದಲ್ಲಿ ಹರಿದ್ರಾ-ದ್ವಯ ಮತ್ತು ಪಾಠಾವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು।

Verse 29

सर्वेषु कोष्ठरोगेषु तथाशाखागदेषु च शृङ्गवेरञ्च भार्गीञ्च कासे श्वासे प्रदापयेत्

ಎಲ್ಲ ಕೋಷ್ಠರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶಾಖಾಗತ ವ್ಯಾಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗವೇರ (ಒಣ ಶುಂಠಿ) ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 30

दातव्या भग्नसन्धाने प्रियङ्गुर्लबणान्विता तैलं वातहरं पित्ते मधुयष्टीविपाचितं

ಭಗ್ನಸಂಧಾನ (ಮುರಿತ ಜೋಡಣೆ)ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಿಯಂಗು ಮತ್ತು ಲವಣಯುಕ್ತ ತೈಲವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅದು ವಾತಹರ ತೈಲವಾಗಿರಲಿ; ಪಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುಯಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಪಾಚಿತ ತೈಲವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 31

कफे व्योषञ्च समधु सपुष्टकरजो ऽस्रजे तैलाज्यं हरितालञ्च भग्नक्षतिशृतन्ददेत्

ಕಫವಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಧುಸಹಿತ ವ್ಯೋಷ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಟಕರಜದ ಚೂರ್ಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅಸ್ರಜ (ರಕ್ತವಿಕಾರ/ರಕ್ತಸ್ರಾವ)ದಲ್ಲಿ ತೈಲ, ಆಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹರಿತಾಲವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು; ಹಾಗೂ ಭಗ್ನ-ಕ್ಷತಿಗಳಿಗೆ ಶೃತ (ಪಾಕಿಸಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ) ಔಷಧವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು।

Verse 32

मासास्तिलाः सगोधूमाः पशुक्षीरं घृतं तथा एषां पिण्डी सलवणा वत्सानां पुष्टिदात्वियं

ಮಾಷ, ಎಳ್ಳು, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಪಶುಪಾಲು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿ ಪಿಂಡಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಕರುಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಬಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 33

बलप्रदा विषाणां स्यद्ग्रहनाशाय धूपकः देवदारु वचा मांसी गुग्गुलुर्हिङ्गुसर्षपाः

ವಿಷನಾಶಕವಾಗಿ ಬಲ ನೀಡುವ ಧೂಪಕವು ಗ್ರಹದೋಷನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ—ದೇವದಾರು, ವಚಾ, ಮಾಂಸೀ, ಗುಗ್ಗುಲು, ಹಿಂಗು ಮತ್ತು ಸರ್ಷಪ।

Verse 34

ग्रहादिगदनाशाय एष धूपो गवां हितः घण्ठा चैव गवां कार्या धूपेनानेन भूपिता

ಗ್ರಹಾದಿ ರೋಗನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಧೂಪವು ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಹಿತಕರ. ಗೋವುಗಳಿಗೆ ಗಂಟೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದನ್ನೂ ಇದೇ ಧೂಪದಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಬೇಕು।

Verse 35

अश्वगन्धातिलैः शुक्लं तेन गौः क्षीरिणी भवेत् रसायनञ्च पिन्याकं मत्तो यो धार्यते गृहे

ಅಶ್ವಗಂಧಾ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ಶ್ವೇತ (ಎಳ್ಳಿನ ತಯಾರಿ) ನೀಡಿದರೆ ಗೋವು ಹಾಲುಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ರಸಾಯನರೂಪ ಪಿನ್ಯಾಕ (ಎಣ್ಣೆಖಳಿ) ಮನೆಗೆ ಇಟ್ಟು ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆ ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 36

भवां पुरीषे पञ्चभ्यां नित्यं शान्त्यै श्रियं यजेत् वासुदेवञ्च गन्धाद्यैर् अपरा शान्तिरुच्यते

ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಪಂಚಗವ್ಯಾದಿ ಐದು ಗೋಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ, ಗೋಮಯಾದಿಗಳೊಡನೆ, ನಿತ್ಯ ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ)ಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಸುಗಂಧಾದಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ ವಾಸುದೇವನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಇದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಂತಿವಿಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 37

अश्वयुक्शुक्लपक्षस्य पञ्चदश्यां यजेद्धरिं हरिरुद्रमजं सूर्यं श्रियमग्निं घृतेन च

ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪಂಚದಶಿ (ಪೌರ್ಣಿಮೆ) ದಿನ ಹರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ, ರುದ್ರ, ಅಜ (ಬ್ರಹ್ಮ), ಸೂರ್ಯ, ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಘೃತಾಹುತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 38

दधि सम्प्राश्य गाः पूज्य कार्यं वाह्निप्रदक्षिणं वृषाणां योजेयेद् युद्धं गीतवाद्यरवैर् वहिः

ಮೊಸರು ಸೇವಿಸಿ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ (ಯಜ್ಞಸ್ಥಳದ) ಹೊರಗೆ ಗಾನ-ವಾದ್ಯಗಳ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತುಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆ/ಯುದ್ಧವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 39

गवान्तु लवणन्देयं ब्राह्मणानाञ्च दक्षिणा नैमित्तिके माकरादौ यजेद्विष्णुं सह श्रिया

ಗೋವುಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ—ಮಕರಾದಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ—ಶ್ರೀ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ಸಹಿತ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 40

स्थण्डिलेब्जे मध्यगते दिक्षु केशरगान् सुरान् सुभद्राजो रविः पूज्यो बहुरूपो बलिर्वहिः

ಸ್ಥಂಡಿಲದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮರಚನೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ದಿಕ್ಕುಗಳ ಕೇಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಗಣಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಬೇಕು. ‘ಸುಭದ್ರಾಜ’ ಎಂಬ ರವಿ ಬಹುರೂಪನಾಗಿ, ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಬಲಿ-ಆಹುತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜ್ಯನು.

Verse 41

खं विश्वरूपा सिद्धिश् च ऋद्धिः शान्तिश् च रोहिणी दिग्धेनवो हि पूर्वाद्याः कृशरैश् चन्द्र ईश्वरः

‘ಖಂ’, ವಿಶ್ವರೂಪಾ, ಸಿದ್ಧಿ, ಋದ್ಧಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣೀ—(ಈ ನಾಮ/ಶಕ್ತಿಗಳು). ದಿಗ್ಧೇನುಗಳು ಎಂದರೆ ಪೂರ್ವಾದಿ ದಿಕ್ಕುಗಳ (ಗೋವುಗಳು); ಮತ್ತು ಈಶ್ವರನಾದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಕೃಶರ (ಖಿಚ್ಡಿ) ನೈವೇದ್ಯದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 42

दिक्पालाः पद्मपत्रेषु कुम्भेष्वग्नौ च होमयेत् क्षीरवृक्षस्य समिधः सर्षपाक्षततण्डुलान्

ದಿಕ್ಪಾಲರ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಪದ್ಮಪತ್ರಗಳಿಂದ, ಕುಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ಷೀರವೃಕ್ಷಗಳ ಸಮಿಧೆ, ಸಾಸಿವೆ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ತಂಡುಲಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 43

शतं शतं सुवर्णञ्च कांस्यादिकं द्विजे ददेत् गावः पूज्या विमोक्तव्याः शान्त्यै क्षीरादिसंयुताः

ದ್ವಿಜನಿಗೆ ನೂರಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣವೂ ಕಾನ್ಸ್ಯಾದಿಗಳೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಕ್ಷೀರಾದಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿರುವ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 44

अग्निर् उवाच शालिहोत्रः सुश्रुताय हयायुर्वेदमुक्तवान् पालकाप्यो ऽङ्गराजाय गजायुर्वेदमब्रवीत्

ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದನು—ಶಾಲಿಹೋತ್ರನು ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಹಯಾಯುರ್ವೇದವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು; ಪಾಲಕಾಪ್ಯನು ಅಙ್ಗರಾಜನಿಗೆ ಗಜಾಯುರ್ವೇದವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.