Adhyaya 38: The Hunter’s Austerity and the Gaining of Durvāsas’ Favor

Verse 1

श्रीवराह उवाच । स शुभं शोभनं मार्गमास्थाय व्याधसत्तमः । तपस्तेपे निराहारस्तं गुरुं मनसा स्मरन् ॥ ३८.१ ॥

ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ អ្នកប្រមាញ់ដ៏ឧត្តមនោះ បានចូលទៅកាន់មាគ៌ាដ៏មង្គល និងល្អឥតខ្ចោះ ហើយប្រតិបត្តិតបស។ ដោយអត់អាហារ គាត់រំលឹកគ្រូនោះក្នុងចិត្តជានិច្ច។

Verse 2

भिक्षाकाले तु संप्राप्ते शीर्णपर्णान्यभक्षयत् । स कदाचित् क्षुधाविष्टो वृक्षमूलं समाश्रितः ॥ ३८.२ ॥

នៅពេលដល់ពេលទទួលបិណ្ឌបាត គាត់បរិភោគតែស្លឹកឈើដែលជ្រុះចាស់ៗប៉ុណ្ណោះ។ ម្តងមួយ គាត់ត្រូវឃ្លានខ្លាំង ហើយទៅពឹងផ្អែកនៅក្រោមគល់ឈើ។

Verse 3

बुभुक्षितस्तरोः पर्णमैच्छद् भक्षितुमन्तिकात् । इत्येवं कुर्वतो व्योम्नि वागुवाचाशरीरिणी ॥ ३८.३ ॥

ដោយឃ្លាន គាត់ចង់យកស្លឹកឈើមួយពីជិតៗមកបរិភោគ។ ខណៈដែលគាត់កំពុងធ្វើដូច្នេះ សំឡេងមួយគ្មានរូបកាយ បាននិយាយពីលើមេឃ។

Verse 4

मा भक्षयस्व सकटमुच्चैरेवं प्रभाषिते । ततोऽसौ तं विहायान्यद् वार्क्षं पतितमग्रहीत् ॥ ३८.४ ॥

«កុំស៊ីរទេះឡើយ»—បាននិយាយដោយសំឡេងខ្លាំង។ បន្ទាប់មក គាត់បានបោះចោលវា ហើយយកឈើមួយផ្សេងទៀតដែលធ្លាក់ចុះ។

Verse 5

तमप्येवं निषिद्धं स्यादन्यं तथैवमेव च । एवं स सकटं मत्वा व्याधः किञ्चिन्न भक्षयत् ॥ ३८.५ ॥

សូម្បីតែវានោះ ក៏ត្រូវហាមឃាត់ដូច្នេះដែរ ហើយអំពើផ្សេងៗទៀតក៏ដូចគ្នា។ ដូច្នេះ ដោយគិតថាវាជារទេះ អ្នកប្រមាញ់មិនបានបរិភោគអ្វីសោះ។

Verse 6

निराहारस्तपस्तेपे स्मरन् गुरुमतन्द्रितः । तस्याथ बहुना काले गते ऋषिवरोऽभ्यगात् ॥ ३८.६ ॥

ដោយអត់អាហារ គាត់បានធ្វើតបស្យា ដោយរំលឹកគ្រូរបស់ខ្លួនដោយមិនខ្ជិលខ្ជាយ។ បន្ទាប់ពីពេលយូរបានកន្លងផុតទៅ ព្រះឥសីដ៏ឧត្តមមួយបានមកជិតគាត់។

Verse 7

दुर्वासाः शंसितात्मा वै किञ्चित्प्राणमपश्यत । व्याधं तपोत्थतेजोभिर्ज्वलमानं हविर्यथा ॥ ३८.७ ॥

ទុរវាសា អ្នកមានអាត្មាដែលបានសរសើរថាល្អឥតខ្ចោះ បានឃើញចលនាបន្តិចនៃព្រលឹងដង្ហើម។ គាត់បានឃើញអ្នកប្រមាញ់ភ្លឺរលោងដោយតេជៈកើតពីតបស្យា ដូចហាវិសដែលកំពុងឆេះ។

Verse 8

सोऽपि व्याधस्तं नत्वा शिरसा ।अथ महामुनिम् । उवाच स कृतार्थोऽस्मि भगवन् दर्शनात् तव ॥ ३८.८ ॥

អ្នកប្រមាញ់នោះក៏បានកោតគោរពគាត់ ដោយក្បាលទាបចុះ។ បន្ទាប់មក គាត់បាននិយាយទៅកាន់មហាមុនីថា៖ «ព្រះអម្ចាស់ ខ្ញុំចាត់ទុកខ្លួនឯងថាបានសម្រេចគោល ដោយបានឃើញព្រះអង្គ»។

Verse 9

इदानीं श्राद्धकालं मे प्राप्तं त्वमवधारय । शीर्णपर्णानि भक्षयन् वै तैरेवाहं महामुने । भवन्तं प्रीणयामीति व्याधस्तं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३८.९ ॥

ឥឡូវនេះ ពេលវេលានៃពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) របស់ខ្ញុំបានមកដល់ សូមលោកកត់ចំណាំ។ ឱ មហាមុនី ខ្ញុំនឹងបរិភោគតែស្លឹកឈើជ្រុះប៉ុណ្ណោះ ហើយដោយស្លឹកទាំងនោះតែប៉ុណ្ណោះ ខ្ញុំនឹងបំពេញកិត្តិយស និងធ្វើឲ្យលោកពេញចិត្ត។ ដូច្នេះ អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយពាក្យនោះ។

Verse 10

दुर्वासा अपि तं शुद्धं शुद्धभावं जितेन्द्रियम् । जिज्ञासुस्तत्तपो वाक्यमिदमुच्चैरुवाच ह ॥ ३८.१० ॥

ទោះជាព្រះឥសី ទុរវាសា (Durvāsā) ក៏ដោយ ដើម្បីស្វែងយល់អំពីតបៈនោះ បានឃើញគាត់សុទ្ធសាធ មានចិត្តសុទ្ធ និងគ្រប់គ្រងឥន្ទ្រីយ៍បាន ហើយបាននិយាយពាក្យនេះដោយសំឡេងខ្ពស់។

Verse 11

यवगोधूमशालीनामन्नं चैव सुसंस्कृतम् । दीयतां मे क्षुधार्ताय त्वामुद्दिश्यागताय च ॥ ३८.११ ॥

«សូមឲ្យអាហារដែលរៀបចំល្អ—ធ្វើពីស្រូវបារ្លី ស្រូវសាលី និងអង្ករ—ត្រូវបានផ្តល់ឲ្យខ្ញុំ ដែលកំពុងទុក្ខដោយឃ្លាន ហើយបានមកទីនេះដោយគិតដល់អ្នក (ដើម្បីស្វែងរកអ្នក/ដោយសារអ្នក)»។

Verse 12

इत्युक्तेन त्वसौ व्याधश्चिन्तां परमिकीं गतः । क्व सम्भविष्यते मह्यमिति चिन्तापरोऽभवत् ॥ ३८.१२ ॥

ពេលបានឮដូច្នេះ អ្នកប្រមាញ់នោះបានធ្លាក់ចូលក្នុងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង។ គាត់ជាប់ចិត្តក្នុងការគិតថា «តើខ្ញុំនឹងរកអ្វីមកចិញ្ចឹមជីវិតបានពីណា?»។

Verse 13

तस्य चिन्तयतः पात्रमाकाशात् पतितं शुभम् । सौवर्णं सिद्धिसंयुक्तं तज्जग्राह करेण सः ॥ ३८.१३ ॥

ខណៈដែលគាត់កំពុងគិត ពានមួយដ៏មង្គលបានធ្លាក់ចុះពីមេឃ—ជាពានមាស មានអานุភាពអស្ចារ្យ។ គាត់បានយកវាឡើងដោយដៃរបស់គាត់។

Verse 14

तद् गृहीत्वा मुनिं प्राह दुर्वासाख्यं ससाध्वसः । अत्रैव स्थीयतां ब्रह्मन् यावद् भिक्षाटनं त्वहम् । करोमि तत्प्रसादोऽयं क्रियतां ब्रह्मवित्तम ॥ ३८.१४ ॥

ដោយចាប់កាន់មុនីឈ្មោះ ទុរវាសា គាត់បាននិយាយដោយក្តីភ័យស្រួលថា៖ «ឱ ព្រាហ្មណ៍ សូមស្នាក់នៅទីនេះសិន ខណៈដែលខ្ញុំចេញទៅស្វែងរកភិក្ខា។ សូមអនុគ្រោះនេះរបស់លោក សូមប្រទានឲ្យសម្រេចផង ឱ អ្នកដឹងព្រះព្រហ្មដ៏ប្រសើរ»។

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो भिक्षामटनं व्याधसत्तमः । नातिदूरेण नगरं धनयोषासमन्वितम् ॥ ३८.१५ ॥

និយាយដូច្នេះហើយ អ្នកប្រមាញ់ដ៏ប្រសើរ បានចេញទៅដើររកភិក្ខា; មិនឆ្ងាយទេ មានទីក្រុងមួយ ដែលពោរពេញដោយទ្រព្យសម្បត្តិ និងស្ត្រី។

Verse 16

तस्य तत्र प्रयातस्य अग्रतः सर्वशोभनाः । वृक्षेभ्यो निर्ययुश्चान्या हेमपात्राग्रपाणयः । विविधान्नानि तस्याशु दत्त्वा पात्रं प्रपूरितम् ॥ ३८.१६ ॥

ពេលគាត់ធ្វើដំណើរទៅទីនោះ មនុស្សស្រីដ៏ស្រស់ស្អាតបានចេញមកនៅមុខគាត់; អ្នកផ្សេងទៀតក៏ចេញពីដើមឈើ ដោយកាន់ភាជនមាសនៅក្នុងដៃ។ ពួកនាងបានប្រគេនអាហារប្រភេទផ្សេងៗយ៉ាងរហ័ស ហើយបំពេញភាជនរបស់គាត់ឲ្យពេញលើស។

Verse 17

स च भूतार्थमात्मानं मत्वा पुनरथाश्रमम् । आजगाम ततोऽपश्यत्तं ऋषिं जपतां वरम् ॥ ३८.१७ ॥

ហើយគាត់បានយល់ថា ខ្លួនស្របតាមគោលបំណងពិតនៃសត្វទាំងឡាយ រួចត្រឡប់ទៅអាស្រមវិញ។ នៅទីនោះ គាត់បានឃើញឥសីនោះ ដែលជាអ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកធ្វើជប (japa)។

Verse 18

तं दृष्ट्वा स्थाप्य तां भिक्षां शुचौ देशे प्रसन्नधीः । प्रणम्य तमृषिं वाक्यमुवाच व्याधसत्तमः ॥ ३८.१८ ॥

ឃើញឥសីនោះហើយ គាត់បានដាក់អាហារភិក្ខានោះនៅកន្លែងស្អាតមួយ ដោយចិត្តស្ងប់ស្ងាត់។ អ្នកប្រមាញ់ដ៏ប្រសើរ បានក្រាបថ្វាយបង្គំឥសីនោះ ហើយនិយាយពាក្យទាំងនេះ។

Verse 19

भगवन् क्षालनं पद्भ्यां क्रियतामृषिपुङ्गव । यदि त्वहमनुग्राह्यस्तदेवं कर्त्तुमर्हसि ॥ ३८.१९ ॥

ឱ ព្រះអង្គដ៏បរិសុទ្ធ ឱ ឥសីដ៏ឧត្តម សូមអនុញ្ញាតឲ្យលាងជើងរបស់ខ្ញុំ។ ប្រសិនបើខ្ញុំគួរទទួលព្រះគុណពីព្រះអង្គ នោះសូមធ្វើដូច្នេះ។

Verse 20

एवमुक्तः स जिज्ञासुस्तपोवीर्यं शुभं मुनिः । नदीं गन्तुं न शक्नोमि जलपात्रं न चास्ति मे ॥ ३८.२० ॥

ពេលត្រូវបាននិយាយដូច្នោះ ឥសីអ្នកស្វែងយល់ ដែលមានអំណាចតបៈដ៏មង្គល បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំមិនអាចទៅដល់ទន្លេបានទេ ហើយខ្ញុំក៏គ្មានភាជន៍ទឹកដែរ»។

Verse 21

कथं प्रक्षालयाम्याशु व्याध पादौ महामते । इत्येतन्मुनिना व्याधः श्रुत्वा चिन्तापरोऽभवत् । किं करोमि कथं चास्य भोजनं वै भविष्यति ॥ ३८.२१ ॥

«ខ្ញុំនឹងលាងជើងរបស់អ្នកឲ្យបានឆាប់ ដូចម្តេចបាន ឱ អ្នកប្រមាញ់ ឱ មហាមតិ?» ពេលអ្នកប្រមាញ់បានឮពាក្យនេះពីឥសី គាត់ក៏ជ្រួលចិត្តគិតព្រួយ៖ «ខ្ញុំនឹងធ្វើអ្វី? ហើយអាហាររបស់លោកនឹងរៀបចំដូចម្តេច?»

Verse 22

एवं सञ्चिन्त्य मनसा गुरुं स्मृत्वा विचक्षणः । जगाम शरणं तां तु सरितं देविकां सुधीः ॥ ३८.२२ ॥

គិតពិចារណាដូច្នោះក្នុងចិត្ត ហើយនឹកដល់គ្រូរបស់ខ្លួន អ្នកមានប្រាជ្ញា និងចេះដឹង បានទៅសុំជ្រកកោននៅទន្លេនោះ គឺទេវិកា។

Verse 23

व्याध उवाच । व्याधोऽस्मि पापकर्मास्मि ब्रह्महास्मि सरिद्वरे । तथापि संस्मृता देवि पाहि मां शरणं गतम् ॥ ३८.२३ ॥

អ្នកប្រមាញ់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាអ្នកប្រមាញ់ ខ្ញុំធ្វើកម្មបាប ខ្ញុំជាអ្នកសម្លាប់ព្រាហ្មណ៍ នៅកន្លែងឆ្លងទន្លេដ៏ប្រសើរនេះ។ ទោះយ៉ាងណា ឱ ព្រះនាងទេវី ពេលនឹកដល់ព្រះនាង សូមការពារខ្ញុំ—ខ្ញុំបានមកសុំជ្រកកោន»។

Verse 24

देवतां नैव जानामि न मन्त्रं न तथार्चनम् । गुरुपादौ परं ध्यात्वा पश्यामि सततं शुभे ॥ ३८.२४ ॥

ខ្ញុំមិនដឹងទេថា ព្រះទេវតាណា មន្ត្រណា ឬវិធីបូជាដូចម្តេចឡើយ។ ប៉ុន្តែដោយសមាធិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់លើព្រះបាទគ្រូ ខ្ញុំឃើញគោលដៅជានិច្ច ឱ អ្នកមានមង្គល។

Verse 25

एवं विधस्य मे देवि दयां कुरु सरिद्वरे । ऋषेः क्षालार्थसलिलं समीपं कुरु माचिरम् ॥ ३८.२५ ॥

ឱ ព្រះនាងទេវី ជាទន្លេល្អឥតខ្ចោះ សូមមេត្តាចំពោះខ្ញុំដូចនេះ។ សូមនាំទឹកសម្រាប់ឲ្យឥសីលាងសម្អាត មកជិតដោយមិនពន្យារ។

Verse 26

एवमुक्त्वा । अथ व्याधेन देविका पापनाशिनी । आजगाम यतस्तस्थौ दुर्वासाः संशितव्रतः ॥ ३८.२६ ॥

និយាយដូច្នេះហើយ ទេវីកា ដែលគេពោលថាជាអ្នកបំផ្លាញបាប បានមកជាមួយអ្នកប្រមាញ់ ទៅកាន់កន្លែងដែលទុរវាសា អ្នកតាំងវ្រតយ៉ាងមាំមួន កំពុងឈរ។

Verse 27

तस्य पादौ स्वयं देवी क्षालयन्ती सरिद्वरा । जगाम ह्रादिनी भूत्वा व्याधाश्रमसमीपतः ॥ ३८.२७ ॥

ទន្លេល្អឥតខ្ចោះនោះ—ព្រះនាងទេវីផ្ទាល់—បានលាងព្រះបាទរបស់គាត់ដោយដៃរបស់នាង។ បន្ទាប់មក នាងក្លាយជាទន្លេ ហ្រាទិនី ហើយទៅកាន់ជិតអាស្រមរបស់អ្នកប្រមាញ់។

Verse 28

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं दुर्वासा विस्मयं ययौ । प्रक्षाल्य हस्तौ पादौ च तदन्तं श्रद्धयान्वितम् । बुभुजे परमप्रीतस्तथाचम्य विचक्षणः ॥ ३८.२८ ॥

ឃើញអ чуд្ចរិយៈដ៏អស្ចារ្យនោះ ទុរវាសា មានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង។ បន្ទាប់ពីលាងដៃ និងជើង ហើយដោយសទ្ធា គាត់បានបរិភោគអាហារនោះរហូតដល់ចប់; បន្ទាប់មកបានអាចម្យ (ស្រូបទឹកសម្រាប់បរិសុទ្ធ) ហើយឥសីដ៏ឆ្លាតវៃមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំង។

Verse 29

तमस्थिशेषं व्याधं तु क्षुधादुर्बलतां गतम् । उवाच वेदाध्ययनं सर्वे वेदाः ससंग्रहाः । ब्रह्मविद्या पुराणानि प्रत्यक्षाणि भवन्तु ते ॥ ३८.२९ ॥

បន្ទាប់មក ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលទៅកាន់អ្នកប្រមាញ់ ដែលសល់តែឆ្អឹង ហើយខ្សោយដោយសារអត់ឃ្លានថា៖ «សូមឲ្យការសិក្សាព្រះវេទៈកើតមានដល់អ្នក; សូមឲ្យវេទៈទាំងអស់ ព្រមទាំងសារសង្ខេបរបស់វា បង្ហាញខ្លួនចំពោះអ្នក; ហើយសូមឲ្យព្រះវិទ្យាព្រហ្ម និងបុរាណៈទាំងឡាយ ប្រាកដជាក់ស្តែងដល់អ្នក»។

Verse 30

एवं प्रादाद् वरं तस्य दुर्वासा नाम चाकरॊत् । भवान् सत्यतपा नाम ऋषिराद्यो भविष्यति ॥ ३८.३० ॥

ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានប្រទានពរ​ដល់គាត់ ហើយក៏បានដាក់នាមថា «ទុរវាសា» ផងដែរ។ ហើយមានព្រះបន្ទូលថា៖ «អ្នកនឹងក្លាយជាឥសីដ៏អធិបតី ជាអ្នកមាននាមថា សត្យតបា»។

Verse 31

एवं दत्तवरो व्याधस्तमाह मुनिसत्तमम् । व्याधो भूत्वा कथं ब्रह्मन् वेदानध्यापयाम्यहम् ॥ ३८.३१ ॥

អ្នកប្រមាញ់ដែលបានទទួលពរ​ដូច្នេះ បាននិយាយទៅកាន់មុនិសត្តមៈថា៖ «ឱ ព្រហ្មណ៍! ខ្ញុំបានក្លាយជាអ្នកប្រមាញ់ហើយ តើខ្ញុំនឹងបង្រៀនវេទៈបានដូចម្តេច?»

Verse 32

ऋषिरुवाच । प्राक्षरीरं गतं तेऽद्य निराहारस्य सत्तम । तपोमयं शरीरं ते पृथग्भूतं न संशयः ॥ ३८.३२ ॥

ឥសីបានមានព្រះបន្ទូលថា៖ «ឱ អ្នកប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមអ្នកអត់អាហារ! ថ្ងៃនេះ អ្នកបានឈានដល់សភាពមុនរាងកាយ (សុក្ខម)។ មិនមានសង្ស័យទេថា រាងកាយរបស់អ្នក ដែលកើតពីអំណាចតបៈ បានក្លាយជារូបកាយដាច់ដោយឡែកពីសភាពរាងកាយធម្មតា»។

Verse 33

प्राग्विज्ञानं गतं नाशमिदानीं शुद्धमक्षरम् । विद्धि तं शुद्धकायोऽसि तथाऽन्यत् ते शरीरकम् । तेन वेदाः समं शास्त्रैः प्रतिभास्यन्ति ते मुने ॥ ३८.३३ ॥

ចំណេះដឹងចាស់របស់អ្នក បានរលាយបាត់ទៅហើយ; ឥឡូវនេះ សូមដឹងអក្សរអមតៈ (អក្សរ/តត្ត្វៈ) ដ៏បរិសុទ្ធ។ ចូរយល់ថា អ្នកមានរាងកាយបរិសុទ្ធ ហើយបានទទួលរាងកាយថ្មីមួយទៀត។ ដោយសារការបរិសុទ្ធ និងការយល់ដឹងនោះ វេទៈទាំងឡាយ ព្រមទាំងសាស្ត្រៈទាំងអស់ នឹងបង្ហាញខ្លួនដល់អ្នក ឱ មុនី»។