
Śubhakarmaphalodaya-prakaraṇa
Ethical-Discourse (Dāna-phala and Post-mortem Moral Administration)
ក្នុងបរិបទបង្រៀនរវាង វរាហៈ–ព្រឹថវី ជំពូកនេះត្រូវបង្ហាញជារបាយការណ៍របស់ឥសីអំពីសាររបស់ ចិត្រគុប្តៈ ស្តីពីការវិនិច្ឆ័យបុណ្យក្រោយស្លាប់។ រឿងរ៉ាវពណ៌នាថា អ្នកបរិច្ចាគមានមេត្តា—ជាពិសេសអ្នកគោរពការទទួលភ្ញៀវ ការផ្តល់អាហារ និងការចែករំលែកអាហារសល់ (śeṣa-bhojana)—ត្រូវបានដោះលែង និងគោរពកិត្តិយសតាមព្រះបញ្ជារបស់ ធម្មរាជា។ យានសួគ៌មកដល់; គន្ធរវៈ និងអប្សរា អបអរសាទរអ្នកមានបុណ្យ; គាត់សោយសុខនៅលំនៅដ្ឋានទេវតា ហើយបន្ទាប់មកត្រឡប់មកកើតជាមនុស្សក្នុងវង្សត្រកូលមានកិត្តិយស។ ផ្នែកបង្រៀនលើកតម្កើងទានពាក់ព័ន្ធនឹងគោ និង បញ្ចគវ្យ (pañcagavya) ថាជាអ្នកបរិសុទ្ធខ្ពស់បំផុត ដោយផ្គូផ្គងទេវតា ទន្លេ និងគុណធម៌ទៅលើរាងកាយគោ។ ចុងក្រោយបង្ហាញទស្សនៈនៃសម្បត្តិសួគ៌ដ៏សម្បូរបែប ជាផលកម្មនៃការធ្វើទានដោយវិន័យ ហើយបញ្ជាក់ការភ្ជាប់សីលធម៌សង្គមជាមួយសុខុមាលភាពផែនដី តាមសេដ្ឋកិច្ចមជ្ឈមណ្ឌលគោ និងភាពបរិសុទ្ធពិធីការ។
Verse 1
अथ शुभकर्मफलोदय प्रकरणम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ चित्रगुप्तस्य सन्देशो वदतो यो मया श्रुतः ॥ श्रूयतां वै महाभागास्तपःसिद्धा द्विजोत्तमाः ॥
ឥឡូវនេះចាប់ផ្តើមប្រករណ៍ស្តីពីការកើតឡើងនៃផលនៃកុសលកម្ម។ ឥសីបានមានពាក្យថា៖ «ឮចុះ ឱ មហាភាគ ទ្វិជោត្តមា អ្នកតាបសដែលសម្រេចដោយតបៈ—សាររបស់ចិត្រគុប្ត ដែលខ្ញុំបានឮនៅពេលគេកំពុងនិយាយ»។
Verse 2
इमं सर्वातिथिं दान्तं सर्वभूतानुकम्पकम् ॥ समान्नदानदातारं शेषभोजनभोजिनम् ॥
សូមដោះលែង/នាំមកនូវបុគ្គលនេះ—គាត់ជាមនុស្សមានវិន័យ ស្វាគមន៍ភ្ញៀវទាំងអស់ មានមេត្តាករុណាចំពោះសត្វលោកទាំងពួង; ជាអ្នកប្រគេនទានអាហារដោយស្មើភាព ហើយបរិភោគតែអាហារដែលនៅសល់ក្រោយអ្នកដទៃ។
Verse 3
मुञ्च मुञ्च महाभृत्य चैष धर्मस्य निर्णयः ॥ अहं कालेन सार्द्धं हि मृत्युना प्रकृतस्तथा ॥
សូមដោះលែងគាត់ សូមដោះលែងគាត់ ឱ មហាភ្រឹត្យ! នេះជាការសម្រេចរបស់ធម៌។ ព្រោះខ្ញុំត្រូវបានតែងតាំងឲ្យប្រតិបត្តិ រួមជាមួយកាល (ពេលវេលា) ហើយដូចគ្នានោះជាមួយម្រឹត្យុ (មរណៈ)។
Verse 4
मम स्थास्यन्ति पार्श्वेषु पापा वै विकृतास्तथा ॥ एनं गायस्यन्ति गन्धर्वा गगनेऽप्सरसस्तथा ॥
ពួកមនុស្សបាប—ពិតប្រាកដជាមានភាពវិកល និងរងទុក្ខ—នឹងឈរនៅជិតខាងទាំងពីររបស់យើង។ ពួកគន្ធរវៈនឹងច្រៀងសរសើរអំពីគាត់ ហើយពួកអប្សរានៅលើមេឃក៏នឹងសរសើរគាត់ដូចគ្នា។
Verse 5
दीयतामासनं दिव्यं तथान्यद्यानमेव च । अन्यान्यान्कामयेत्कामान्मनसा यानि चेच्छति ॥
សូមប្រគល់អាសនៈទិព្វមួយដល់គាត់ ហើយក៏ប្រគល់យានមួយទៀតផង។ ឲ្យគាត់អាចប្រាថ្នាកាមសុខនានា—អ្វីៗដែលគាត់ប្រាថ្នានៅក្នុងចិត្ត—បានតាមបំណង។
Verse 6
तत्तु शीघ्रं प्रदातव्यं धर्मराजस्य शासनात् ॥ अक्रियाणि तु दानानि पूर्वं दत्तानि धीमता ॥
ប៉ុន្តែអ្វីៗនោះត្រូវប្រគល់ឲ្យឆាប់រហ័ស តាមព្រះបញ្ជារបស់ធម្មរាជ។ ព្រោះទានដែលបុរសប្រាជ្ញាបានប្រគល់ពីមុន មិនមែនជាកិច្ចការទទេឥតផលទេ ប៉ុន្តែជាកម្មដែលមានផលពិត។
Verse 7
प्रेक्षतां च महाभागो भोक्तुं चैव सहानुगः ॥ तिष्ठत्येषोऽत्र वै वीरो ममादेशान्महायशाः ॥
សូមឲ្យមហាភាគនោះត្រូវបានឲ្យមនុស្សទាំងឡាយឃើញ ហើយឲ្យគាត់សោយផលរួមជាមួយអ្នកបម្រើរបស់គាត់។ វីរបុរសដ៏មានកិត្តិយសនេះស្ថិតនៅទីនេះពិតប្រាកដ តាមបញ្ជារបស់យើង។
Verse 8
यावत्स्वर्गाद्विमानानि समागच्छन्ति कृत्स्नशः ॥ ततः स प्रवरैर्यानैः सानुगः सपरिच्छदः ॥
រហូតដល់វីមានទាំងអស់មកពីសួគ៌មកដល់គ្រប់គ្រាន់សព្វគ្រប់; បន្ទាប់មក គាត់នឹងធ្វើដំណើរទៅមុខដោយយានដ៏ប្រសើរ ព្រមទាំងអ្នកអម និងគ្រឿងប្រដាប់បរិវារ។
Verse 9
देवानां भवनं यातु दैवतैरभिपूजितः ॥ तत्रैव रमतां वीरो यावल्लोको हि धार्यते ॥
សូមឲ្យគាត់ទៅដល់ទីស្ថាននៃទេវតា ដោយទេវតាទាំងឡាយគោរពបូជាដោយខ្លួនឯង។ សូមឲ្យវីរបុរសនោះរីករាយនៅទីនោះ ដរាបណាពិភពលោកនៅតែគង់វង្ស។
Verse 10
नैककन्याप्रदातारं नैकयज्ञकृतं तथा ॥ पूज्यतां सर्वकामैस्तु पदं गच्छतु वैष्णवम् ॥
អ្នកណាដែលបានប្រគល់កញ្ញាទានជាច្រើន និងបានប្រតិបត្តិយជ្ញជាច្រើនដែរ—សូមឲ្យបុគ្គលនោះត្រូវបានគោរពបូជាដោយសមិទ្ធផលទាំងអស់ដែលប្រាថ្នា ហើយសូមឲ្យទៅដល់ស្ថានៈវៃષ્ણវ។
Verse 11
तत्रैष रमतां धीरः सहस्रमयुतं समाः ॥ ततो वै मानुषे लोके आद्ये वै जायतां कुले ॥
សូមឲ្យបុគ្គលដ៏មាំមួននេះរីករាយនៅទីនោះអស់រយៈពេលមួយម៉ឺនឆ្នាំ។ បន្ទាប់មក ក្នុងលោកមនុស្ស សូមឲ្យកើតក្នុងវង្សត្រកូលដ៏ឧត្តមជាមុខគេ។
Verse 12
भूतानुकम्पको ह्येष क्रियतामस्य चार्च्छनम् ॥ वर्षाणामयुतं चायं तत्र तिष्ठतु देववत् ॥
ព្រោះបុគ្គលនេះមានមេត្តាករុណាចំពោះសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ ដូច្នេះសូមឲ្យមានការអរចនា (បូជាពិសេស) សម្រាប់គាត់ផង។ ហើយសូមឲ្យគាត់ស្ថិតនៅទីនោះដូចទេវតា អស់រយៈពេលមួយម៉ឺនឆ្នាំ។
Verse 13
जायते तु ततः पश्चात्सर्वमानुषपूजितः ॥ उपानहौ च छत्रं च जलभाजनमेव च ॥
បន្ទាប់មក គាត់កើតមកវិញ ដោយមនុស្សទាំងអស់គោរពសរសើរ—(មាន) ស្បែកជើង ឆត្រ និងភាជនៈសម្រាប់ទឹកផងដែរ។
Verse 14
असकृद्द्येन दत्तानि तस्मै पूजां प्रयच्छथ ॥ सभा यत्र प्रवर्त्तन्ते यस्मिन्देशे सहस्रशः ॥
ចំពោះអ្នកដែលបានប្រគេនទានទាំងនេះជាញឹកញាប់ ចូរប្រគល់ពូជា និងកិត្តិយសដល់គាត់។ នៅក្នុងដែនណាដែលសភាប្រជុំគ្នាជាពាន់ៗកើតមានឡើង,
Verse 15
हस्तेन संस्पृशत्येष मृदुना शीतलेन च ॥ विद्याधरस्तथा ह्येष नित्यं मुदितमानसः ॥
អ្នកនេះប៉ះពាល់ដោយដៃទន់ភ្លន់ និងត្រជាក់។ ដូច្នេះហើយ គាត់ក្លាយជាវិទ្យាធរ មានចិត្តរីករាយជានិច្ច។
Verse 16
महापद्मानि चत्वारि तस्मिंस्तिष्ठन्तु नित्यशः ॥ ततश्च्युतश्च कालेन मानुषं लोकमास्थितः ॥
សូមឲ្យមានមហាបទ្មបួនដុះស្ថិតនៅទីនោះសម្រាប់គាត់ជានិច្ច។ បន្ទាប់មក ពេលវេលាកន្លងទៅ គាត់ច្យុតចេញពីស្ថានភាពនោះ ហើយមកដល់លោកមនុស្ស។
Verse 17
बहुसुन्दरनारीके कुले जन्म समाप्नुयात् ॥ दधि क्षीरं घृतं चैव येन दत्तं द्विजातिषु ॥
គាត់នឹងបានកំណើតក្នុងត្រកូលដែលមាននារីស្រស់ស្អាតជាច្រើន—គឺអ្នកដែលបានប្រគេនទានទឹកដោះគោ យ៉ាអួរ(ទឹកដោះគោជូរ) និងឃ្រឹត(ប៊ឺសុទ្ធ) ដល់ពួកទ្វិជៈ។
Verse 18
एष वा यातु नः पार्श्वमस्मै पूजां प्रयच्छथ ॥ नीयतां नीयतां शीघ्रं यत्रयत्र न चालयेत् ॥
ឬសូមឲ្យអ្នកនេះមកក្បែរយើង; ចូរប្រគល់ពូជា និងកិត្តិយសដល់គាត់។ ចូរនាំគាត់ទៅ—នាំទៅឲ្យរហ័ស—ទៅកន្លែងណាក៏ដោយដែលគាត់មិនរង្គើ (ឬមិនត្រូវបានរំកិល)។
Verse 19
ततः पश्चादयं यातु यत्र लोकोऽनसूयकः ॥ तत्रैव रमतां धीरो बहुवर्षशतान्ययम् ॥
បន្ទាប់មក គាត់គួរទៅកាន់ទីកន្លែងដែលមនុស្សទាំងឡាយគ្មានចិត្តអាក្រក់ និងគ្មានការច嫉។ នៅទីនោះ បុគ្គលមានស្ថេរភាពចិត្តនេះ គួររស់នៅដោយសន្តោសអស់រយៈពេលរាប់រយឆ្នាំ។
Verse 20
बहुसुन्दरनारीभिः सेव्यमानो महातपाः ॥ अमराख्यो भवेत् तत्र गोलोकेषु समाहितः ॥
មហាតបស្វីនោះ ត្រូវបានបម្រើដោយនារីស្រស់ស្អាតជាច្រើន ហើយមានចិត្តសមាធិ។ នៅទីនោះ គាត់ក្លាយជាអ្នកដែលគេហៅថា ‘អមរ’ និងបានតាំងស្ថិតក្នុងពិភពគោលោកជាច្រើន។
Verse 21
इदमेवापरं चैव चित्रगुप्तस्य भाषितम् ॥ सर्वदेवमया देव्यो सर्ववेदमयास्तथा ॥
ហើយនេះជាពាក្យបន្ថែមដែលចិត្រគុប្តបានមានប្រសាសន៍ថា៖ ‘ទេវីទាំងឡាយមានសភាពរួមបញ្ចូលទេវទាំងអស់; ដូចគ្នានោះ ពួកនាងក៏មានសភាពរួមបញ្ចូលវេទទាំងអស់ផងដែរ।’
Verse 22
अमृतं धारयन्त्यश्च प्रचरन्ति महीतले ॥ तीर्थानां परमं तीर्थमतस्तीरथं न विद्यते ॥
ដោយកាន់កាប់អម្រឹត ពួកនាងធ្វើដំណើរលើផ្ទៃផែនដី។ នេះជាទីរថៈដ៏ប្រសើរបំផុតក្នុងចំណោមទីរថៈទាំងឡាយ; ហេតុនេះ មិនមានទីរថៈណាអាចលើសវាបានទេ។
Verse 23
पवित्रं च पवित्राणां पुष्टीनां पुष्टिरेव च ॥ तस्मात्पुरस्तु दातव्यं गवां वै मेध्यकारणात् ॥
នេះជាអ្នកបរិសុទ្ធក្នុងចំណោមអ្វីៗដែលបរិសុទ្ធទាំងឡាយ ហើយជាអាហារបំប៉នពិតក្នុងចំណោមអ្វីៗដែលបំប៉ន។ ដូច្នេះ ដើម្បីមេធ្យភាព (ភាពបរិសុទ្ធតាមពិធី) គួរធ្វើទានគោតាមវិធីសាស្ត្រត្រឹមត្រូវ ដោយប្រគេននៅខាងមុខតាមរបៀបពិធី។
Verse 24
दध्ना हि त्रिदशाः सर्वे क्षीरेण च महेश्वरः ॥ घृतेन पावको नित्यं पायसेन पितामहः ॥
ដោយទឹកដោះគោជូរ (ដធិ) ព្រះទេវតាទ្រីទសទាំងអស់ត្រូវបានបំពេញព្រះហឫទ័យ; ដោយទឹកដោះ (ក្សីរ) ព្រះមហេស្វរ; ដោយប៊ឺសុទ្ធ (ឃ្រឹត) ព្រះបាវកៈ ទេវតាភ្លើង តែងតែពេញចិត្ត; និងដោយបាយាស (បាយទឹកដោះ) ព្រះបិតាមហៈ ព្រះព្រហ្ម ត្រូវបានបំពេញព្រះហឫទ័យ។
Verse 25
सकृद्दत्तेन प्रीयन्ते वर्षाणां हि त्रयोदश ॥ तां दत्त्वा चैव पीत्वा च प्रीतो मेध्यस्तु जायते ॥
ដោយការបរិច្ចាគតែម្តង ព្រះទាំងនោះពេញចិត្តរយៈពេលដល់ដប់បីឆ្នាំ។ ហើយក្រោយពីបានបរិច្ចាគ និងបានផឹកផង ចិត្តក៏រីករាយ ហើយមេធ្យៈ—ភាពបរិសុទ្ធតាមពិធី—កើតមាន។
Verse 26
पञ्चगव्येन पीतेन वाजिमेधफलṃ लभेत् ॥ गव्यं तु परमं मेध्यं गव्यादन्यन्न विद्यते ॥
ដោយការផឹកបញ្ចគវ្យ (pañcagavya) មនុស្សម្នាក់បានទទួលផលនៃយជ្ញវាជិមេធ (Vājimedha)។ អ្វីៗដែលកើតពីគោ គឺជាមេធ្យៈដ៏ប្រសើរបំផុត ជាអ្នកបរិសុទ្ធខ្ពស់; ក្រៅពីអ្វីដែលមកពីគោ មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាអ្នកបរិសុទ្ធដូចនេះទេ។
Verse 27
गौ दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां तु सरस्वती ॥ खुरमध्ये तु गन्धर्वाः खुराग्रेषु तु पन्नगाः ॥
នៅក្នុងធ្មេញរបស់គោ មានព្រះមរុតទេវតាស្ថិត; នៅលើអណ្តាត មានព្រះសរស្វតី។ នៅកណ្ដាលក្រចកជើង (ខួរ) មានព្រះគន្ធព៌; នៅចុងក្រចកជើង មានពណ្ណគៈ គឺពួកពស់ ស្ថិត។
Verse 28
अपाने सर्वतीर्थानि प्रस्रावे जाह्नवी नदी ॥ नानाद्वीपसमाकीर्णाश्चत्वारः सागरास्तथा ॥
នៅក្នុងទីតាំងអបាន (រន្ធគូថ) មានទីរមណីយដ្ឋានបូជាទាំងអស់; នៅក្នុងទឹកនោម មានទន្លេជាហ្នវី គឺទន្លេគង្គា។ ដូចគ្នានេះដែរ សមុទ្រទាំងបួនដែលពោរពេញដោយកោះជាច្រើន ក៏ (ក្នុងការផ្គូផ្គងបរិសុទ្ធនេះ) ត្រូវបានចាត់ទុកថាមាននៅទីនោះផងដែរ។
Verse 29
ऋषयो रोमकूपेषु गोमये पद्मधारिणी ॥ रोम्णि वसन्ति विद्याश्च त्वक्केशेष्वयनद्वयम् ॥
ព្រះឥសីទាំងឡាយស្ថិតនៅក្នុងរន្ធរោមនៃរោមនាង; នៅក្នុងគោមយ (លាមកគោ) របស់នាង មានពទ្មធារិណី (ទេវីកាន់ផ្កាឈូក) ស្នាក់នៅ។ វិទ្យាទាំងឡាយស្ថិតនៅក្នុងរោមនាង ហើយអយនៈទាំងពីរ (ឧត្តរាយនៈ–ទក្ខិណាយនៈ) ស្ថិតនៅលើស្បែក និងរោមនាង។
Verse 30
धैर्यं धृतिश्च शान्तिश्च पुष्टिर्वृद्धिस्तथैव च ॥ स्मृतिर्मेधा तथा लज्जा वपुः कीर्तिस्तथैव च ॥
ភាពអត់ធ្មត់ ការតាំងចិត្តមាំមួន និងសន្តិភាព; ការចិញ្ចឹមបំប៉ន និងការលូតលាស់ផងដែរ; ស្មৃতি (ការចងចាំ) មេធា (ប្រាជ្ញា) និងលជ្ជា (ភាពខ្មាស់អៀនដ៏ល្អ); ព្រមទាំងសុខភាពកាយ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះ—ទាំងអស់នេះត្រូវបាននិយាយថាមាននៅទីនោះ។
Verse 31
विद्या शान्तिर्मतिश्चैव सन्ततिः परमा तथा ॥ गच्छन्तमनुगच्छन्ति ह्येता गावो न संशयः ॥
វិទ្យា សន្តិភាព ការវិនិច្ឆ័យត្រឹមត្រូវ និងសន្តតិ/ភាពបន្តបន្ទាប់ដ៏ប្រសើរផងដែរ—ទាំងនេះ; គោទាំងនេះ ដោយមិនមានសង្ស័យ នឹងដើរតាមអ្នកដែលទៅមុខ (គឺអ្នកដែលរស់នៅក្នុងការថែទាំ និងសហវាសជាមួយពួកវា)។
Verse 32
यत्र गावो जगत्तत्र देवदेवपुरोगमाः ॥ यत्र गावस्तत्र लक्ष्मीः सांख्यधर्मश्च शाश्वतः ॥
ទីណាមានគោ ទីនោះមានលោក (របៀបរីកចម្រើន) ហើយទេវតាទាំងឡាយក៏មានវត្តមាន ដោយមានព្រះទេវទេវជាអ្នកដឹកនាំ។ ទីណាមានគោ ទីនោះក៏មានព្រះលក្ខ្មី (សម្បត្តិរុងរឿង) និងធម្មៈអស់កល្បជានិច្ច ដែលសមស្របនឹងវិវេកសាំងខ្យ (sāṃkhya) ផងដែរ។
Verse 33
सर्वरूपेषु ता गावस्तिष्ठन्त्यभिमतास्तथा ॥ भवनॆषु विशालॆषु सर्वप्रासादपङ्क्तिषु ॥
គោទាំងនោះស្ថិតមាននៅក្នុងគ្រប់រូបភាព ជាទីប្រាថ្នា និងជាទីគោរពរាប់អាន; (ពួកវាមាន) នៅក្នុងគេហដ្ឋានធំទូលាយ និងក្នុងជួរព្រះបរមរាជវាំង/ប្រាសាទទាំងអស់។
Verse 34
स्त्रियश्च पुरुषाश्चैव रक्षन्तश्च सुयन्त्रिताः ॥ शयनासनपानेषु ह्युपविष्टाः सहस्रशः ॥
ស្ត្រី និងបុរសទាំងឡាយផងដែរ—ជាអ្នកយាមការពារ និងមានវិន័យល្អ—អង្គុយជាពាន់ៗនៅកន្លែងគ្រែ កន្លែងអាសនៈ និងទីបម្រើភេសជ្ជៈ។
Verse 35
क्रीडन्ति विविधैर्भोगैर्भोगेषु च सहस्रशः ॥ तत्र पानगृहेष्वन्ये पुष्पमालाविभूषिताः ॥
ពួកគេកម្សាន្តដោយភោគៈនានា ហើយក្នុងភោគៈក៏មានជាពាន់ៗ។ នៅទីនោះ អ្នកដទៃនៅក្នុងសាលាភេសជ្ជៈ តុបតែងដោយកម្រងផ្កា។
Verse 36
भक्ष्याणां विविधानां च भोजनानां च सञ्चयात् ॥ शयनासनपानानि वाजिनो वारणांस्तथा ॥
ដោយសារការប្រមូលផ្តុំនៃអាហារសម្រន់ និងម្ហូបនានា—មានគ្រែ អាសនៈ និងភេសជ្ជៈ; ដូចគ្នានេះ មានសេះ និងដំរីផងដែរ។
Verse 37
उद्यानॆषु तथा चान्या भवनॆषु च पुण्यतः ॥ अनेन सदृशं नास्ति ह्यस्माद् अन्यन्न विद्यते ॥
អ្នកដទៃក៏មានដូចគ្នានៅក្នុងឧទ្យាន និងដោយអានិសង្សបុណ្យនៅក្នុងលំនៅដ្ឋាន។ គ្មានអ្វីស្មើនឹងនេះទេ; ក្រៅពីនេះ មិនមានអ្វីផ្សេងទៀតដែលគេដឹងថាស្មើបានឡើយ។
Verse 38
अहो सूत्रकृतं शिल्पमहो रत्नैरलङ्कृतम् ॥ एवं गृहाद्गृहं गच्छन्नहं तत्र ततोऽस्तमः ॥
អហោ! សិល្បៈដែលច្នៃដោយខ្សែសូត្រពិតអស្ចារ្យ; អហោ! តុបតែងដោយរតនៈពិតរុងរឿង! ដូច្នេះ ខ្ញុំដើរពីផ្ទះទៅផ្ទះ ហើយនៅទីនោះ ខ្ញុំបានមកដល់ហើយឈប់នៅកន្លែងនោះ (ដំណើរបានផ្អាក)។
Verse 39
ततस्तु निखिलं सम्यग्दृष्ट्वा कर्म महोदयम् ॥ पुनरेवागतः पार्श्वं यमस्य द्विजसत्तमाः ॥
បន្ទាប់មក គាត់បានឃើញដោយត្រឹមត្រូវ និងគ្រប់គ្រាន់ នូវផលដ៏មហិមានៃកម្មទាំងមូល ហើយឱ ព្រះទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ គាត់បានត្រឡប់ទៅក្បែរព្រះយមវិញ។
Verse 40
स कृतार्थः सदा लोके यत्रैषोऽभिप्रयास्यति ॥ तत्र मेध्यं पवित्रं च यत्र स्थास्यत्ययं शुचिः ॥
គាត់ជាអ្នកសម្រេចបំណងជានិច្ចក្នុងលោក ទៅកន្លែងណាដែលគាត់មានបំណងទៅ; ហើយកន្លែងណាដែលបុរសសុចរិត និងបរិសុទ្ធនេះស្នាក់នៅ កន្លែងនោះត្រូវបានចាត់ទុកថាសមស្របសម្រាប់ពិធី និងបរិសុទ្ធ។
Verse 41
गोरसस्य तु पूर्णानि भाजनानि सहस्रशः ॥ यत्र दत्त्वा च पीत्वा च बान्धवेभ्यो विभागशः ॥
នៅទីនោះ មានភាជនៈរាប់ពាន់ដែលពេញដោយ «គោរស» គឺផលិតផលពីទឹកដោះគោ; បន្ទាប់ពីបានប្រគេនទាន និងបានផឹកផង ក៏បានចែកចាយទៅកាន់ញាតិមិត្តតាមភាគសមស្រប។
Verse 42
सर्वसन्धिषु साध्याश्च चन्द्रादित्यौ तु लोचने ॥ ककुदे सर्वक्षत्राणि लाङ्गूले धर्म आश्रितः ॥
នៅតាមសន្លាក់ទាំងអស់ មានទេវតាសាធ្យៈស្ថិតនៅ; ព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ ជាភ្នែកទាំងពីរ។ លើកកុដ (កំពូលកូប/កំពូលខ្នង) មានអំណាចក្សត្រទាំងអស់; ហើយនៅកន្ទុយ ធម៌ត្រូវបានបង្កើតឲ្យតាំងមាំ។
Verse 43
अपश्यन् विविधास्तत्र स्त्रियश्च शुभलोचनाः ॥ शोभयन्ति स्त्रियः काश्चिज्जलक्रीडा गतास्तथा ॥
គាត់បានឃើញនៅទីនោះ ស្ត្រីជាច្រើនប្រភេទដែលមានភ្នែកជាមង្គល; ហើយស្ត្រីខ្លះទៀតក៏បានទៅលេងទឹក ដើម្បីបន្ថែមសោភ័ណភាពដល់ទីនោះដែរ។
The text prioritizes dāna-centered social ethics—especially hospitality (atithi-satkāra), food-giving (annadāna), and go-related gifts (go-dāna)—as actions that generate auspicious karmic outcomes. Merit is portrayed as administratively recognized through Citragupta’s report and Dharmarāja’s command, leading to honor, celestial enjoyment, and favorable rebirth.
No specific tithi, lunar month, vrata-day, or seasonal calendar marker is stated in this excerpt. Time is expressed in generalized durations (e.g., sahasra/ayuta years) describing the length of celestial enjoyment rather than ritual scheduling.
While not framed as ecology in modern terms, the chapter links ethical living to terrestrial sustainability by elevating cattle-centered giving and purification (gavyam, pañcagavya) and by depicting the cow as a microcosm containing rivers (e.g., Jāhnavī), tirthas, and deities. This implies a worldview where protecting and supporting cattle-based resources contributes to social order, ritual cleanliness, and the maintenance of a stable inhabited world.
The excerpt references administrative and mythic figures associated with moral governance and record-keeping: Citragupta (as messenger/recorder of deeds) and Dharmarāja/Yama (as the authority issuing commands). A generic ṛṣi narrator addresses accomplished ascetics (tapaḥ-siddhāḥ) and dvijas, but no specific royal dynasty or named human lineage is provided.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.