Adhyaya 188: Section on the Origin and Procedure of Piṇḍa-Rites and Śrāddha: Rules of Mourning Impurity (Aśauca)

Verse 1

अथ पिण्डकल्पश्राद्धोत्पतिप्रकरणम् ॥ धरण्युवाच ॥ देवदेवोऽसि देवानां लोकनाथोऽपरिग्रहः ॥ आशौचकर्म विधिवच्छ्रोतुमिच्छामि माधव ॥

ឥឡូវនេះ ចាប់ផ្តើមប្រករណ៍អំពីប្រភព និងវិធីធ្វើពិធីបិណ្ឌ និងស្រាទ្ធ។ ធរណីបាននិយាយថា៖ ‘ព្រះអង្គជាទេវៈលើសទេវៈ ជាព្រះនាថនៃលោកទាំងឡាយ ហើយមិនជាប់កាន់កាប់ (អបរិគ្រោះ)។ ឱ មាធវៈ ខ្ញុំប្រាថ្នាស្តាប់ច្បាប់នៃកិច្ចអាសោច (អាសុច) តាមវិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ។’

Verse 2

श्रीवराह उवाच ॥ आशौचं शृणु कल्याणि यथा शुध्यन्ति मानवाः ॥ गतायुषस्तृतीयेन स्नानं कुर्यान्नदीजले ॥

ព្រះស្រីវរាហៈមានព្រះបន្ទូលថា៖ ‘ឱ នាងកល្យាណី ចូរស្តាប់អំពីអាសោច—មនុស្សសុទ្ធសាធឡើងវិញដូចម្តេច។ នៅថ្ងៃទីបីបន្ទាប់ពីជីវិតបានផុតទៅ គួរងូតទឹកក្នុងទឹកទន្លេ។’

Verse 3

पिण्डं सञ्चूरणं दद्यात्रिंश्च दद्याज्जलाञ्जलीन् ॥ चतुर्थे पञ्चमे षष्ठे पिण्डमेकं जलाञ्जलिम् ॥

គួរធ្វើពិណ្ឌទាន និងសញ្ចូរណៈ ហើយថ្វាយទឹកបីអញ្ជលី។ នៅថ្ងៃទី៤ ទី៥ និងទី៦ គួរថ្វាយពិណ្ឌមួយ និងទឹកមួយអញ្ជលី។

Verse 4

अन्यस्थानेषु दातव्यं स्नानात्त्वहनि सप्तमे ॥ एवं प्रतिदिनं कार्यं यावच्च दशमं दिनम् ॥

នៅកន្លែងផ្សេង គួរថ្វាយបន្ទាប់ពីងូតទឹកនៅថ្ងៃទី៧។ ដូច្នេះត្រូវអនុវត្តរៀងរាល់ថ្ងៃ រហូតដល់ថ្ងៃទី១០។

Verse 5

क्षारादिना वस्त्रशौचं दिने च दशमे तथा ॥ तिलामलकस्नेहेन गोत्रजः स्नानमाचरेत् ॥

គួរសម្អាតសម្លៀកបំពាក់ដោយសារធាតុអាល់កាលីជាដើម ហើយនៅថ្ងៃទី១០ក៏ដូចគ្នា។ សាច់ញាតិរួមគោត្រ គួរងូតទឹកដោយប្រេងល្ង និងប្រេងអាមលក។

Verse 6

पिण्डदानं विवर्त्याथ क्षौरकर्म तु कारयेत् ॥ स्नानं कृत्वा विधानॆन ज्ञातिभिः स्वगृहं व्रजेत् ॥

បន្ទាប់មក ក្រោយបញ្ចប់ពិណ្ឌទាន គួរឲ្យធ្វើពិធីកោរសក់ (ក្សោរកម្ម)។ ងូតទឹកតាមវិធីបូជា ហើយត្រឡប់ទៅផ្ទះខ្លួនជាមួយសាច់ញាតិ។

Verse 7

एकादशे च दिवसे एकोद्दिष्टं यथाविधि ॥ स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं विप्रेषु योजयेत् ॥

ហើយនៅថ្ងៃទី១១ គួរធ្វើពិធីឯកោទ្ទិṣṭa តាមវិន័យ។ ក្រោយងូតទឹក និងស្អាតបរិសុទ្ធហើយ គួរបញ្ជូនបូជាព្រេតទៅកាន់ព្រាហ្មណ៍ (ឲ្យធ្វើតាមពិធី)។

Verse 8

एकोद्दिष्टं मनुष्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि॥ यथैकं द्रव्यसंयुक्तं स्वं विप्रं भोजयेत् तदा

ឱ មាធវី សម្រាប់មនុស្សក្នុងចំណោមវណ្ណៈទាំងបួន ពិធី «ឯកោទ្ទិṣṭa» ត្រូវអនុវត្ត; នៅពេលនោះ គួរឲ្យបរិភោគដល់ព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលខ្លួនអញ្ជើញ ដោយគ្រឿងបូជាតែមួយសំណុំដែលរៀបចំបានត្រឹមត្រូវ។

Verse 9

स्नात्वा चैव शुचिर्भूत्वा प्रेतं प्रेतेषु योजयेत्॥ एकोद्दिष्टं तु द्रव्याणां चातुर्वर्ण्यस्य माधवि

ក្រោយងូតទឹក ហើយក្លាយជាអ្នកស្អាតតាមពិធី គួរដាក់អ្នកស្លាប់ឲ្យជា «ព្រេត» ក្នុងចំណោមព្រេតទាំងឡាយ; ហើយឱ មាធវី ការបូជា «ឯកោទ្ទិṣṭa» ដោយវត្ថុពិធី ត្រូវបានកំណត់សម្រាប់វណ្ណៈទាំងបួន។

Verse 10

शुश्रूषया विपन्नानां शूद्राणां च वरानने॥ त्रयोदशे दिने प्राप्ते सुपक्वैर्भोजयेद्द्विजान्

ឱ នាងមានមុខស្រស់ស្អាត ដោយចិត្តសេវាកម្មចំពោះអ្នកកំពុងទុក្ខលំបាក—រួមទាំងសូទ្រ—ពេលដល់ថ្ងៃទីដប់បី គួរឲ្យបរិភោគដល់ទ្វិជៈដោយអាហារដែលចម្អិនស熟ល្អ។

Verse 11

मृतस्य नाम चोद्दिश्य यस्यार्थे च प्रयोजितः॥ स्वर्गतस्येति संकल्प्य कृत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्

ដោយបញ្ជាក់ឈ្មោះអ្នកស្លាប់ និងអនុវត្តពិធីនេះសម្រាប់ប្រយោជន៍របស់គាត់ ដោយតាំងសង្កల్పថា «សម្រាប់អ្នកដែលបានទៅសួគ៌» ហើយរៀបចំទីស្នាក់/ទីធ្វើពិធីសម្រាប់ព្រះព្រាហ្មណ៍…

Verse 12

गत्वा निमन्त्रितं विप्रं नम्रो भूत्वा समाहितः॥ मन्त्रेणानेन भो देवि मनस्येव पठन्ति तम्

ក្រោយទៅជួបព្រះព្រាហ្មណ៍ដែលបានអញ្ជើញ ហើយក្លាយជាអ្នកទន់ភ្លន់ និងមានសមាធិ ឱ ទេវី គេគួរអានពាក្យនោះដោយមន្ត្រនេះ; ជាក់ស្តែង វាត្រូវបានអានក្នុងចិត្ត ដោយការផ្តោតអារម្មណ៍។

Verse 13

गतोऽसि दिव्यलोके त्वं कृतान्तविहितेन च॥ मनसा वायुभूतस्त्वं विप्रमेनं समाश्रय

អ្នកបានទៅដល់លោកទិព្វ តាមអ្វីដែលក្រឹតាន្ត (អធិការមរណៈ) បានកំណត់។ ដោយចិត្តក្លាយជាស្រាលដូចខ្យល់ សូមចូលជ្រកកោននៅព្រាហ្មណ៍នេះ។

Verse 14

पादसंवाहनं कार्यं प्रेतस्य हितकाम्यया॥ प्रेतभोगशरीरे तु ब्राह्मणस्य च सुन्दरि

ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត ដើម្បីប្រាថ្នាសេចក្តីប្រយោជន៍ដល់ព្រេត គួរធ្វើការម៉ាស្សាជើង (pādasaṃvāhana)។ ព្រោះក្នុងបរិបទនេះ រាងកាយព្រាហ្មណ៍ក្លាយជា ‘រាងកាយសម្រាប់ការសោយ’ (bhoga-śarīra) របស់ព្រេត។

Verse 15

यावत्तु तिष्ठते तत्र प्रेतभोगमुदीक्षते॥ तावन्न संस्पृशेद्भूमे मम गात्रं प्रतिष्ठितम्

ដរាបណាគាត់នៅទីនោះ ហើយមើលឃើញព្រេតទទួលការសោយ (នៃបូជា) ដរាបនោះ គាត់មិនគួរប៉ះដីទេ ព្រោះរាងកាយរបស់ខ្ញុំត្រូវបានដាក់ឲ្យឈរមាំនៅទីនោះ។

Verse 16

प्रभातायां तु शर्वर्यामुदिते च दिवाकरे॥ श्मश्रुकर्म प्रकर्तव्यं विप्रस्य तु यथाविधि

នៅពេលព្រលឹម ពេលរាត្រីផុតទៅ និងព្រះអាទិត្យរះឡើង ត្រូវអនុវត្ត śmaśru-karma (ពិធីពាក់ព័ន្ធនឹងការកោរ/កាត់សក់) សម្រាប់ព្រាហ្មណ៍ តាមវិធីត្រឹមត្រូវ។

Verse 17

अस्तंगते तथादित्ये गत्वा ब्राह्मणमन्दिरम्॥ दत्त्वा तु पाद्यं विधिवन् नमस्कृत्य द्विजोत्तमम्

ពេលព្រះអាទិត្យលិចហើយ ចូរទៅកាន់លំនៅព្រាហ្មណ៍ បូជាទឹកលាងជើង (pādya) តាមពិធីវិធី ហើយកោតគោរពដោយការថ្វាយបង្គំចំពោះទ្វិជៈដ៏ប្រសើរ។

Verse 18

स्नापनाभ्यञ्जनं कार्यं प्रेतसन्तोषदायकम्॥ गृहीत्वा भूमिभागं च स्थण्डिलं तत्र कारयेत्॥

គួរធ្វើពិធីស្នាន និងលាបប្រេង (អភ្យញ្ជន) ដើម្បីផ្តល់សេចក្តីពេញចិត្តដល់ព្រេត (វិញ្ញាណអ្នកស្លាប់)។ បន្ទាប់មកយកផ្នែកដីមួយ ហើយរៀបចំធ្វើស្ថណ្ឌិល (ទីកន្លែងជាវេទិកាពិធី) នៅទីនោះ។

Verse 19

चतुःषष्ठिकृतं भागं यथावत्सुकृतं भवेत्॥ ततो दक्षिणपूर्वेषु दिग्विभागेषु सुन्दरी॥

គួរបែងចែកជាផ្នែក៦៤ ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីឲ្យការរៀបចំប្រព្រឹត្តទៅដោយគ្រប់គ្រាន់។ បន្ទាប់មក ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត អនុវត្តតាមការបែងចែកទិស ដោយចាប់ផ្តើមពីទិសអាគ្នេយ៍ (ខាងត្បូង-កើត)។

Verse 20

छायायां कुञ्जरस्यापि नदीकूलद्रुमे तथा॥ चाण्डालादिप्रहीणे तु प्रेतकार्यं समाचरेत्॥

សូម្បីតែនៅក្នុងម្លប់ដំរី និងដូចគ្នានៅក្រោមដើមឈើក្បែរមាត់ទន្លេ—បើកន្លែងនោះគ្មានចណ្ឌាល និងពួកដូចគ្នា—គួរអនុវត្តព្រេតការ្យ (ពិធីសម្រាប់អ្នកស្លាប់)។

Verse 21

यं देशं च न पश्यन्ति कुक्कुटश्वानशूकराः॥ श्वा चापोहति रावेण गर्जितेन च शूकरः॥

កន្លែងណាដែលមាន់ ឆ្កែ និងជ្រូក មិនមកជិត—ហើយកន្លែងដែលអាចបណ្តេញឆ្កែដោយស្រែក ហើយបណ្តេញជ្រូកដោយសំឡេងគំហុកខ្លាំង—កន្លែងនោះត្រូវចាត់ថាសមរម្យ។

Verse 22

कुक्कुटः पक्षवातेन चाण्डालश्च यथा धरे॥ तत्र कुर्वन्ति ये श्राद्धं पितॄणां बन्धनप्रदम्॥

កន្លែងដែលមាន់ចូលរំខានដោយការផាត់ស្លាប និងកន្លែងដែលមានចណ្ឌាលស្ថិតនៅលើដី—អ្នកណាធ្វើពិធីស្រាទ្ធ (śrāddha) សម្រាប់បិត្ឫ (បុព្វបុរស) នៅទីនោះ គេថាបង្កឲ្យបុព្វបុរសជាប់ពន្ធនាការ។

Verse 23

वर्जनीया बुधैरेते प्रेतकार्येषु सुन्दरी॥ देवतासुरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः॥

ឱ នាងស្រស់ស្អាត! ក្នុងពិធីសម្រាប់អ្នកស្លាប់ បណ្ឌិតគួរជៀសវាងអង្គទាំងនេះ៖ ទេវតា អសុរ គន្ធព្វ ពិសាច នាគ និងរាក្សស។

Verse 24

नागा भूतानि यज्ञाश्च ये च स्थावरजङ्गमाः॥ स्नानं कृत्वा यथा देवि तव पृष्ठे प्रतिष्ठिताः॥

ឱ ទេវី! នាគ សត្វភូត និងយជ្ញៈទាំងឡាយ ហើយអ្វីៗដែលជាស្ថាវរ ឬជង្គម—ក្រោយពេលងូតទឹកសុចរិត ឱ ទេវី ពួកវាត្រូវបានបង្កើតឲ្យស្ថិតលើខ្នងរបស់ព្រះអង្គ (គឺលើផែនដី)។

Verse 25

धारयिष्यामि सुश्रोणि विष्णुमायाततं जगत्॥ चण्डालमादितः कृत्वा नराणां तु शुभाशुभम्॥

ឱ នារីមានចង្កេះស្រស់! ខ្ញុំនឹងទ្រទ្រង់លោកនេះ ដែលបានពង្រីកដោយមាយារបស់ព្រះវិṣṇu; ហើយក្នុងនោះក៏រួមមានស្ថានភាពមនុស្សទាំងល្អទាំងអាក្រក់ ចាប់ពីចណ្ឌាលជាដើម។

Verse 26

स्नानं कुर्वन्तु ते भूमे स्थण्डिले तदनन्तरे॥ अकृत्वा पृथिवीभागं निवापं ये तु कुर्वते॥

ឱ ផែនដី! សូមឲ្យពួកគេងូតទឹកសុចរិត ហើយបន្ទាប់មក (ធ្វើពិធី) លើស្ថណ្ឌិលដែលបានរៀបចំ។ តែអ្នកណាធ្វើការបូជានិវាប ដោយមិនបានរៀបចំផ្នែកដីជាមុន—

Verse 27

त्वदधीनं जगद्भद्रे तवोच्छिष्टं हतं भवेत्॥ न देवाः पितरस्तस्य गृह्णन्तीह कदाचन॥

ឱ អ្នកមានសិរីមង្គល! លោកទាំងមូលអាស្រ័យលើព្រះអង្គ; អ្វីដែលត្រូវចាត់ទុកថាជាអុច្ឆិṣṭa (សំណល់) របស់ព្រះអង្គ នឹងក្លាយជាខូចខាត និងសៅហ្មង។ នៅទីនេះ ទេវតា និងបិតរទាំងឡាយ មិនដែលទទួលយកវាទេ។

Verse 28

कृत्वा तु पिण्डसङ्कल्पं नामगोत्रेण माधवि ॥ पश्चादश्नन्ति गोत्राणि कुलजाश्चैकभोजनाः ॥

ឱ មាធវី! ក្រោយពីធ្វើសង្កល្បៈសម្រាប់ការថ្វាយបិណ្ឌ ដោយបញ្ជាក់នាម និងគោត្រ រួចហើយ បន្ទាប់មក អ្នកមានគោត្រដូចគ្នា និងអ្នកស្ថិតក្នុងខ្សែពូជកុលសម្ព័ន្ធដូចគ្នា បរិភោគរួមគ្នាជាក្រុមអាហារតែមួយ។

Verse 29

न दद्यादन्यगोत्रेभ्यो ये न भुञ्जन्ति तत्र वै ॥ चतुर्णामपि वर्णानां प्रेतकार्येषु सुन्दरी ॥

ឱ សុន្ទរី! មិនគួរផ្តល់ (ភាគដែលកំណត់) ដល់អ្នកគោត្រផ្សេង ដែលមិនបរិភោគនៅទីនោះទេ; ក្នុងពិធីការសម្រាប់អ្នកលាចាក (ព្រេតការ្យ) វិន័យនេះអនុវត្តចំពោះវណ្ណៈទាំងបួន។

Verse 30

एवं दत्तेन प्रीयन्ते प्रेतलोकगता नराः ॥ अदत्वा प्रेतभागं तु भुङ्क्ते यस्तत्र मानवः ॥

ដោយការថ្វាយទានតាមរបៀបនេះ មនុស្សដែលបានទៅដល់លោកព្រេត ត្រូវបាននិយាយថា បានពេញចិត្ត។ ប៉ុន្តែមនុស្សណាដែលបរិភោគនៅទីនោះ ដោយមិនបានផ្តល់ភាគព្រេត (pretabhāga) ជាមុន នោះជាការប្រព្រឹត្តផ្ទុយនឹងវិធីការ។

Verse 31

गत्वा महानदीं सोऽपि सचैलं स्नानमाचरेत् ॥ तीर्थानि मनसा गत्वा त्रिभिरभ्युक्षयेद्भुवम् ॥

ក្រោយទៅដល់ទន្លេធំ គាត់ក៏គួរធ្វើស្នានដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់នៅដដែល។ ដោយចិត្តនឹកដល់ទីរថៈ (tīrtha) ទាំងឡាយ គាត់គួរប្រោះទឹកលើដីបីដង។

Verse 32

एवं शुद्धिं ततः कृत्वा ब्राह्मणान् शीघ्रमानयेत् ॥ आगतांश्च द्विजान् दृष्ट्वा कर्त्तव्या स्वागतकिया ॥

ក្រោយធ្វើសុទ្ធិភាពតាមនេះរួច គួរនាំព្រះព្រាហ្មណ៍មកឲ្យឆាប់។ ហើយពេលឃើញភ្ញៀវទ្វិជ (dvija) ដែលបានមកដល់ គួរធ្វើកិច្ចស្វាគមន៍តាមវិធី។

Verse 33

अर्घ्यं पाद्यं ततो दद्याद्धृष्टपुष्टेन माधवि ॥ आसनं चोपकल्पेत मन्त्रेण विधिपूर्वकम् ॥

បន្ទាប់មក ឱ មាធវី គួរថ្វាយ អឃ្យ (arghya) និង បាទ្យ (pādya—ទឹកលាងជើង) ដោយចិត្តស្ងប់ និងត្រៀមរួច; ហើយគួររៀបចំ អាសនៈ (āsana) ជាមួយមន្ត្រ តាមវិធីពិធីដ៏ត្រឹមត្រូវ។

Verse 34

मन्त्रः— इदं ते आसनं दत्तं विश्रामं क्रियतां द्विज ॥ कुरुष्व मे प्रसादं च सुप्रसीद द्विजोत्तम ॥

មន្ត្រ៖ ‘អាសនៈនេះ ខ្ញុំបានប្រគេនដល់លោកហើយ; សូមសម្រាក ឱ ទ្វិជ (dvija)។ សូមប្រទានព្រះគុណដល់ខ្ញុំ និងសូមពេញព្រះហឫទ័យ ឱ ទ្វិជោត្តម (dvijottama)।’

Verse 35

उपवेश्यासने विप्रं छत्रं सङ्कल्पयेत्पुनः ॥ निवारणार्थमाकाशे भूता गगनचारिणः ॥

ក្រោយពេលអញ្ជើញព្រាហ្មណ៍អង្គុយលើអាសនៈហើយ គួរធ្វើសង្កల్పម្តងទៀតអំពី ឆត្រ (chatra—ឆ័ត្រ) ដើម្បីទប់ស្កាត់សត្វវិញ្ញាណ/ភូត ដែលធ្វើដំណើរនៅក្នុងអាកាស។

Verse 36

देवगन्धर्व यक्षाश्च सिद्धसङ्घा महासुराः ॥ धारणार्थं तथाकाशे छत्रं तेजस्विनां कृतम् ॥

ទេវៈ គន្ធព្វៈ យក្សៈ សង្ឃសិទ្ធៈ និងអសុរៈដ៏មហិមា—ដូច្នេះ ក្នុងអាកាស បានតាំងឆត្រ ដើម្បីជាអាវរណៈ និងការពារ សម្រាប់អ្នកមានតេជៈដ៏រុងរឿង។

Verse 37

छत्रमावरणार्थं तु दद्याञ्चैव द्विजातये ॥ आकाशे तत्र पश्यन्ति देवाः सिद्धपुरोगमाः ॥

ដើម្បីជាអាវរណៈ និងការពារ គួរផ្តល់ឆត្រ ដល់ទ្វិជាតិ (dvijāti) ដោយពិតប្រាកដ; ហើយនៅទីនោះ ក្នុងអាកាស គេថា ទេវៈទាំងឡាយ ដែលមានសិទ្ធៈជាមេដឹកនាំ កំពុងសង្កេតមើល។

Verse 38

गन्धर्वा ह्यसुराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशिनः ॥ दृश्यामानेषु सर्वेषु प्रेतः संव्रीडितो भवेत् ॥

នៅពេលដែលគន្ធព្វ អសុរ សិទ្ធៈ រាក្សស និងអ្នកបរិភោគសាច់ទាំងអស់បង្ហាញខ្លួននៅជុំវិញ គេក្នុងសភាពជា​ព្រេត (វិញ្ញាណអ្នកស្លាប់) នឹងត្រូវគ្របដណ្តប់ដោយអាម៉ាស់ និងខ្មាសអៀន។

Verse 39

व्रीडमानं ततो दृष्ट्वा हसन्त्यसुरराक्षसाः ॥ एवं निवारणं छत्रमादित्येन कृतं पुरा ॥

ពេលឃើញគេអាម៉ាស់ដូច្នោះ អសុរ និងរាក្សសក៏សើចចំអក។ ដោយរបៀបនេះ កាលពីបុរាណ អាទិត្យ (ព្រះអាទិត្យ) បានបង្កើត ‘ឆត្រ’ ជាអាវុធការពារ ដើម្បីបំបាត់គ្រោះថ្នាក់។

Verse 40

प्रेतलोकगतानां च सर्वदेवर्षिणां पुरा ॥ अग्निवर्षं शिलावर्षं तप्तं तत्र जलोदकम् ॥

កាលពីមុន សម្រាប់ព្រះឫសីទេវៈទាំងអស់ដែលបានទៅដល់ព្រេតលោក មានភ្លៀងភ្លើង ភ្លៀងថ្ម ហើយទឹកនៅទីនោះក៏ក្តៅគគុកដែរ។

Verse 41

भस्मवर्षं ततो घोरमहोरात्रेण माधवि ॥ पादौ च ते न दह्येतां यमस्य विषयं गते ॥ तमोऽन्धकारविषमं दुर्गमं घोरदर्शनम् ॥

បន្ទាប់មក ឱ មាធវី ក្នុងមួយថ្ងៃមួយយប់ មានភ្លៀងផេះដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចធ្លាក់ចុះ។ ពេលបានចូលទៅក្នុងដែនអំណាចរបស់យមៈ សូមឲ្យជើងទាំងពីររបស់អ្នកកុំឆេះ។ ដែននោះមិនស្មើដោយភាពងងឹត និងអន្ធការ ឆ្លងកាត់លំបាក និងគួរឱ្យរន្ធត់ក្នុងការមើលឃើញ។

Verse 42

एकाकी दुःसहं लोके पथा येन स गच्छति ॥ कालो मृत्युश्च दूतश्च यष्टिमुद्यम्य पृष्ठतः ॥

តែម្នាក់ឯង អត់ធ្មត់នូវអ្វីដែលពិបាកទ្រាំក្នុងលោក គេដើរតាមផ្លូវនោះទៅមុខ; ហើយពីក្រោយគេ កាលៈ (ពេលវេលា) ម្រឹត្យុ (មរណភាព) និងទូត តាមមកដោយលើកដំបង។

Verse 43

अहोरात्रेण घोरेण प्रेतं नयति माधवि ॥ दद्यात्तदर्थं विप्राय पदत्रे च सुखावहे ॥

ឱ មាធវី! ក្នុងថ្ងៃ និងយប់ដ៏គួរភ័យខ្លាច នោះគេនាំព្រេតឲ្យបន្តដំណើរ។ ដើម្បីកិច្ចនោះ គួរបរិច្ចាគស្បែកជើងបាទុកា (ស្បែកជើងសក្ការៈ) មួយគូ ដែលនាំសុខស្រួល ដល់ព្រាហ្មណ៍។

Verse 44

पश्चाद्धूपं च दीपं च दद्याद्वै मन्त्रपूर्वकम् ॥ याति येन विजानीयात्पृथक्प्रेतेन योजयेत् ॥

បន្ទាប់មក គួរបូជាធូប និងប្រទីប ដោយមានមន្ត្រនាំមុខ។ គួរយល់ដឹងផ្លូវដែល (ព្រេត) ទៅ ហើយកំណត់ការបូជាទាំងនេះឲ្យដាច់ដោយឡែក សម្រាប់ព្រេតនីមួយៗ។

Verse 45

नामगोत्रमुदाहृत्य प्रेताय तदनन्तरम् ॥ शीघ्रमावाहयेद्भूमे दर्भपात्रे च भूतले ॥

ដោយប្រកាសនាម និងគោត្រ (វង្សត្រកូល) រួចហើយ បន្ទាប់មកភ្លាមៗ គួរអាវាហនព្រេតឲ្យមកយ៉ាងឆាប់លឿន លើដី—ចូលក្នុងភាជន៍ធ្វើពីស្មៅដರ್ಭៈ ដែលដាក់លើផ្ទៃដី។

Verse 46

मन्त्रः— इह लोकं परित्यज्य गतोऽसि परमां गतिम् ॥ गृह्ण गन्धं मुदा युक्तो भक्त्या प्रेतोपपादितम् ॥

មន្ត្រ៖ ‘បោះបង់លោកនេះហើយ អ្នកបានទៅដល់គតិដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត។ សូមទទួលក្លិនក្រអូបនេះដោយចិត្តរីករាយ—ដែលបានបូជាដោយភក្តិ និងបានរៀបចំសម្រាប់ព្រេត।’

Verse 47

गन्धमन्त्रः— सर्वगन्धं सर्वपुष्पं धूपं दीपं तथैव च ॥ प्रतिगृह्णीष्व विप्रेन्द्र प्रेतमोक्षप्रदो भव ॥

មន្ត្រក្លិនក្រអូប៖ ‘សូមទទួលក្លិនក្រអូបទាំងអស់ ផ្កាទាំងអស់ ធូប និងប្រទីបដូចគ្នា។ ឱ ព្រាហ្មណ៍ដ៏ប្រសើរបំផុត សូមក្លាយជាអ្នកប្រទានមោក្សៈដល់ព្រេត (ឲ្យរួចពីសភាពព្រេត)’។

Verse 48

एवं वस्त्राणि विप्राय सर्वाण्याभरणानि च ॥ पुनः पुनश्च पक्वान्नं प्रयच्छेत् तु वसुन्धरे ॥

ដូច្នេះ គួរប្រគេនសម្លៀកបំពាក់ដល់ព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងគ្រឿងអលង្ការទាំងអស់; ហើយឱ វសុន្ធរា គួរប្រគេនអាហារចម្អិនហើយម្តងហើយម្តងទៀត។

Verse 49

एवमादीनि द्रव्याणि प्रेतभोग्यानि सर्वशः ॥ पादशौचादि त्रिः कृत्वा चातुर्वर्ण्यस्य माधवि ॥

វត្ថុប្រភេទនេះ—អ្វីៗទាំងអស់ដែលចាត់ទុកថាសមស្របជាភោគៈសម្រាប់ព្រេត—គួររៀបចំឲ្យគ្រប់គ្រាន់គ្រប់ផ្នែក; ហើយឱ មាធវី បន្ទាប់ពីធ្វើការលាងជើង និងការសម្អាតផ្សេងៗ បីដង នេះជាវិធីសម្រាប់ចាតុរវណ្ណៈ។

Verse 50

एवंविधः प्रयोक्‍तव्यः शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ अमन्त्रस्य च शूद्रस्य विप्रो गृह्णाति मन्त्रतः ॥

តាមរបៀបនេះ សម្រាប់សូទ្រ គួរធ្វើពិធីដោយគ្មានមន្ត្រ; ហើយចំពោះសូទ្រដែលមិនប្រើមន្ត្រ ព្រាហ្មណ៍ទទួលយកការប្រគេននោះដោយមន្ត្រ។

Verse 51

एतत्सर्वं विनिर्वर्त्य पक्वान्नं भोजयेद् द्विजम् ॥ भोक्ष्यमाणेन विप्रेण ज्ञानशुद्धेन सुन्दरि ॥

ក្រោយពេលបញ្ចប់អស់ទាំងនេះ គួរឲ្យទ្វិជៈទទួលភោជន៍ដោយអាហារចម្អិនហើយ; ឱ សុន្ទរី ដោយព្រាហ្មណ៍អ្នកនឹងបរិភោគ ដែលបានសុទ្ធដោយចំណេះដឹង។

Verse 52

प्रेताय प्रथमं दद्याद् न स्पृशेत परात्परम् ॥ सर्वं व्यञ्जनसंयुक्तं प्रेतभागं प्रकल्पयेत् ॥

គួរផ្តល់ភាគដំបូងទៅឲ្យព្រេតជាមុន ហើយបន្ទាប់មកមិនគួរប៉ះ (អាហារ) ទៀតឡើយ; គួររៀបចំភាគរបស់ព្រេតឲ្យមានម្ហូបរួមគ្រប់មុខ។

Verse 53

पितृस्थाने प्रदातव्यं विधानान्मन्त्रसंयुतम् ॥ एवं प्रेतेषु विप्रेषु एव कालो न विद्यते ॥

គួរប្រគេនទាននៅកន្លែងដែលកំណត់សម្រាប់បិត្ឫ (Pitṛ) តាមវិធីប្បញ្ញត្តិ និងភ្ជាប់មន្ត្រ; ដូច្នេះ ក្នុងពិធីសម្រាប់អ្នកស្លាប់ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងព្រាហ្មណ៍ មិនបានបញ្ជាក់កំណត់ពេលវេលាផ្សេងទៀតឡើយ។

Verse 54

हस्तशौचं पुनः कृत्वा ह्युपस्पृश्य यथाविधि ॥ समन्त्रं प्रतिगृह्णाति पक्वान्नं भक्ष्यभोजनम् ॥

បន្ទាប់ពីសម្អាតដៃម្ដងទៀត ហើយប៉ះទឹក (អាចមនៈ) តាមវិធីប្បញ្ញត្តិ គាត់ទទួលដោយមន្ត្រ នូវអាហារដែលចម្អិនរួច—ទាំងអ្វីដែលអាចខាំញ៉ាំ និងអ្វីសម្រាប់បរិភោគ។

Verse 55

भुज्यमानस्य विप्रस्य प्रेतभागं च नित्यशः ॥ ज्ञातिवर्गेषु गोत्रेषु सम्बन्धिस्वजनेषु च ॥

នៅពេលព្រាហ្មណ៍កំពុងបរិភោគ គួររក្សាភាគសម្រាប់ព្រេត (preta) ជានិច្ច; វាក៏ពាក់ព័ន្ធក្នុងក្រុមញាតិ ក្នុងខ្សែសាច់តាមគោត្រ និងក្នុងសាច់ញាតិដែលមានទំនាក់ទំនងផងដែរ។

Verse 56

भागस्तत्र प्रदातव्यस्तस्यार्थे यस्य विद्यते ॥ विप्राय दीयमाने तु वारणीयं न केनचित् ॥

នៅទីនោះ គួរផ្តល់ភាគសម្រាប់ប្រយោជន៍របស់អ្នកដែលមានសិទ្ធិលើវា; ហើយនៅពេលកំពុងប្រគេនដល់ព្រាហ្មណ៍ មិនគួរឲ្យអ្នកណាមករារាំងឡើយ។

Verse 57

निवारयति यो दत्तं गुरुघात्याफलं लभेत् ॥ न देवा प्रतिगृह्णन्ति नाग्नयः पितरस्तथा ॥

អ្នកណាដែលរារាំងទានដែលកំពុងប្រគេន នឹងទទួលផលដូចការសម្លាប់គ្រូ (គុរុហត្យា); ព្រះទេវតាមិនទទួលទេ មហាអគ្គីក៏មិនទទួល ហើយបិត្ឫទាំងឡាយក៏ដូចគ្នា។

Verse 58

एवं विलुप्यते धर्मः प्रेतस्तत्र न तुष्यति ॥ एवं विचिन्त्यमानस्य यथा धर्मो न लुप्यते ॥

ដូច្នេះ ធម្មៈត្រូវបានបំផ្លាញ ហើយវិញ្ញាណអ្នកស្លាប់មិនពេញចិត្តដោយហេតុនោះទេ។ ដូច្នេះ គួរតែពិចារណាឲ្យបានដូច្នេះ ដើម្បីកុំឲ្យធម្មៈថយចុះ។

Verse 59

ज्ञातिसम्बन्धिमध्ये तु यो दद्यात्प्रेतभोजनम् ॥ हृष्टेन मनसा विप्रे प्रेतभागं विशेषतः ॥

ប៉ុន្តែក្នុងចំណោមញាតិ និងសាច់ញាតិ អ្នកណាដែលឧទ្ទិសអាហារដល់ព្រេត—ឱ ព្រាហ្មណ៍—ដោយចិត្តរីករាយ នោះគឺឧទ្ទិសជាពិសេសនូវភាគសម្រាប់ព្រេត។

Verse 60

कूटवत्प्रतितिष्ठेत दृष्ट्वा तृप्तिं न गच्छति ॥ एवं तु प्रेतभावेन शीघ्रं मुञ्चति किल्बिषात् ॥

គាត់គួរតែឈរមាំមួនដូចសសរ; ទោះបានឃើញ (ពិធី) ក៏មិនទាន់បានត្រេកអរ​ភ្លាមៗទេ។ ទោះយ៉ាងណា ដោយរបៀបនេះ តាមរយៈសភាពព្រេត គាត់ត្រូវបានដោះលែងពីកំហុសយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

Verse 61

तृप्तिं ज्ञात्वा तु विप्रस्य पक्वान्नेन तु माधवि ॥ दातव्यमुदके तस्य पाणावभ्युक्षणं ततः ॥

ក្រោយពេលដឹងថាព្រាហ្មណ៍បានពេញចិត្តដោយអាហារឆ្អិនហើយ ឱ មាធវី បន្ទាប់មកគួរផ្តល់ទឹកដល់គាត់; ហើយបន្ទាប់ពីនោះ គួរប្រោះទឹកលើដៃរបស់គាត់។

Verse 62

दातव्यं तत्र चोच्छिष्टं येन हेतुमगर्हितम् ॥ उपस्पृश्य विधानेंन मम तीर्थगतेन च ॥

នៅទីនោះ សំណល់ (ucchiṣṭa) ក៏គួរតែផ្តល់ដោយរបៀបដែលហេតុផលមិនគួរឲ្យតិះដៀល។ បន្ទាប់ពីសម្អាតខ្លួនដោយការស្រូបទឹក/ប៉ះទឹកតាមវិធាន ហើយក៏តាមការភ្ជាប់នឹងការរៀបចំទីរថៈដែលខ្ញុំបានកំណត់ផងដែរ…

Verse 63

शुचिर्भूत्वा तु विधिवत्कृत्वा शान्त्युदकानि तु ॥ प्रणम्य शिरसा देवि निवापस्थानमागतः ॥ मन्त्रैः स्तुतिस्तु कर्त्तव्या तव भक्त्या । अवतिष्ठता ॥

ក្រោយពេលបានសុចរិត និងបានអនុវត្តពិធីទឹកសន្តិ (śānty-udaka) តាមវិធីសាស្ត្រហើយ ឱ ទេវី អ្នកគួរតែគោរពដោយទម្លាក់ក្បាល ហើយទៅកាន់ទីកន្លែងនៃនិវាប (ការថ្វាយបង្គំ)។ នៅទីនោះ គួរធ្វើស្តុតិដោយមន្ត្រ ដោយស្ថិតនៅក្នុងភក្តិចំពោះព្រះនាង។

Verse 64

नमो नमो मेदिनी लोकमातरुर्व्यै महाशैलशिलाधरायै ॥ नमो नमो धारिणि लोकधात्रि जगत्प्रतिष्ठे वसुधे नमोऽस्तु ते ॥

សូមក្រាបបង្គំ សូមក្រាបបង្គំដល់មេទិនី មាតានៃលោក—ដល់ផែនដីដ៏ទូលាយ ដែលទ្រទ្រង់ភ្នំធំៗ និងថ្មសិលា។ សូមក្រាបបង្គំ សូមក្រាបបង្គំដល់ធារិណី អ្នកចិញ្ចឹមលោកទាំងឡាយ; ឱ វសុធា មូលដ្ឋាននៃសកលលោក សូមមានការក្រាបបង្គំដល់ព្រះនាង។

Verse 65

एवं निवापदानेन तव भक्तेन सुन्दरि ॥ दद्यात्तिलोदकं तस्य नामगोत्रमुदाहरेत् ॥

ដូច្នេះ ឱ ស្រីសោភា អ្នកស្មោះភក្តិរបស់ព្រះនាង ក្រោយពេលថ្វាយទាននិវាបហើយ គួរថ្វាយទឹកលាយល្ង (tilodaka) សម្រាប់អ្នកស្លាប់នោះ ហើយអានឈ្មោះ និងគោត្រ (វង្សត្រកូល) របស់គាត់។

Verse 66

जानुभ्यामवनीं गत्वा नमस्कृत्य द्विजोत्तमान् ॥ पाणिं संगृह्य हस्तेन मन्त्रेणोत्थापयेद्द्विजान् ॥

ដោយចុះជង្គង់ទៅដល់ដី ហើយក្រាបបង្គំដល់ទ្វិជជាន់ខ្ពស់ បន្ទាប់មកកាន់ដៃរបស់ពួកគេដោយដៃខ្លួនឯង គួរលើកព្រះព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយឲ្យឈរឡើងដោយមន្ត្រ។

Verse 67

दद्याच्छय्यानं देवि तथैवाञ्जनकङ्कणम् ॥ अञ्जनं कङ्कणं गृह्य शय्यामाक्रम्य स द्विजः ॥

ឱ ទេវី គួរថ្វាយទានគ្រែ (śayyā) ហើយដូចគ្នានោះថ្វាយអញ្ជន (កូឡិរីយ៉ូម/សុរមា) និងកងដៃ (kaṅkaṇa) ផង។ ក្រោយទទួលអញ្ជន និងកងដៃហើយ ព្រះព្រាហ្មណ៍នោះឡើងជាន់លើគ្រែ…

Verse 68

मुहूर्तं तत्र विश्रम्य निवापस्थानमागतः॥ गवां लाङ्गूलमुद्धृत्य दद्याद्ब्राह्मणहस्तके

បន្ទាប់ពីសម្រាកនៅទីនោះមួយមហូរត៍ខ្លីៗ គាត់ទៅដល់កន្លែងនិវាប (ទីកន្លែងថ្វាយបូជា)។ ដោយលើកកន្ទុយគោឡើង គួរដាក់វាចូលក្នុងដៃព្រាហ្មណ៍។

Verse 69

पात्रेणोदुम्बरस्थेन कृत्वा कृष्णतिलोदकम्॥ उदाहरेत्तु मन्त्रान्वै सौरभेयान् द्विजातयः

ដោយប្រើភាជន៍ធ្វើពីឈើឧទុម្ពរៈ ហើយរៀបចំទឹកលាយល្ងខ្មៅ រួចអ្នកទ្វិជៈ (កើតពីរដង) គួរអានសូត្រមន្តដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រពៃណីសោរភេយៈ (ទាក់ទងនឹងគោ)។

Verse 70

मन्त्रपूतं तदा तोयं सर्वपापप्रणाशनम्॥ उद्धृत्य तच्च लाङ्गूलं तोयेनाभ्युक्ष्य वै ततः

បន្ទាប់មកយកទឹកដែលបានបរិសុទ្ធដោយមន្ត្រ—ដែលបានពោលថាអាចបំផ្លាញបាបទាំងអស់—ហើយលើកកន្ទុយនោះឡើង រួចប្រោះទឹកនោះលើវា។

Verse 71

गत्वा तु ब्राह्मणेभ्योऽपि स्वगृहं यत्र तिष्ठति॥ पक्वान्नं भोजयेत्सर्वं न तिष्ठेत् प्रतिवासिकम्

បន្ទាប់មក ក្រោយទៅជួបព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយ (និងបម្រើពួកគេ) គាត់គួរត្រឡប់ទៅផ្ទះរបស់ខ្លួនដែលគាត់រស់នៅ។ គាត់គួរផ្តល់អាហារឆ្អិនទាំងអស់ឲ្យបរិភោគ ហើយមិនគួរស្នាក់នៅជាស្ថានភាព ‘ប្រតិវាសិក’ (អ្នកនៅស្ទាក់ស្ទើរ/នៅក្រោមកំហិត) ទេ។

Verse 72

पिपीलिकादिभूतानि प्रेतभागं च सर्वशः॥ कृत्वा तु तर्पणं देवि यस्यार्थे तस्य कल्पयेत्

ឱ ទេវី, ដោយកំណត់ផងដែរ​សម្រាប់សត្វតូចៗដូចជាមេអំបៅ/មេអង្ក្រង (ស្រដៀងស្រមោច) ជាដើម និងចំណែកទាំងមូលសម្រាប់ព្រេត (អ្នកស្លាប់) គ្រប់ប្រការ; ក្រោយធ្វើតර්បណៈដូច្នេះហើយ គួរអនុវត្តឲ្យទៅជាប្រយោជន៍របស់បុគ្គលនោះ ដែលបានធ្វើសម្រាប់គាត់។

Verse 73

भुक्तेषु तेषु सर्वेषु दीनानाथान् प्रतर्प्य च॥ प्रेतराजपुरं गत्वा प्रयच्छति स माधवि

ពេលពួកគេទាំងអស់បានបរិភោគរួច ហើយបានបំពេញឲ្យអ្នកក្រីក្រ និងអ្នកគ្មានទីពឹងបានសុខចិត្តផងដែរ នោះគាត់—ឱ មាធវី—ទៅដល់ទីក្រុងនៃព្រះរាជានៃព្រេត ហើយទទួលផលតាមសមគួរ។

Verse 74

सर्वान्नमक्षयं तस्य दत्तं भवति सुन्दरि॥ कर्तव्य एवं संस्कारः प्रेतभावविशोधनः

ឱ សុន្ទរី សម្រាប់គាត់ អាហារទាំងអស់ដែលបានបរិច្ចាគដូច្នេះ ក្លាយជាបុណ្យមិនរលាយ។ ដូច្នេះហើយ សំស្ការៈនេះត្រូវអនុវត្ត—ដែលសម្អាតសភាពនៃការជា ‘ព្រេត’។

Verse 75

नेमिपभृतिभिः शौचं चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः॥ भविष्यति न सन्देहो दृष्टपूर्वं स्वयम्भुवा

ដោយនេមិ និងអ្នកដទៃៗ ភាពស្អាតបរិសុទ្ធសម្រាប់វណ្ណៈទាំងបួន នឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងគ្រប់ទីកន្លែង—គ្មានសង្ស័យឡើយ; ព្រោះស្វយម្ភូ (អ្នកកើតដោយខ្លួនឯង) បានឃើញជាមុនរួចហើយ។

Verse 76

कृत्वा तु धर्मसंकल्पं प्रेतकार्यं विशेषतः॥ न भेतव्यं त्वया पुत्र प्रेतकार्ये कृते सति

ក្រោយពីបានបង្កើតសេចក្តីសន្យាចិត្តដោយផ្អែកលើធម៌ ហើយបានអនុវត្តពិធីការសម្រាប់ព្រេត (ពិធីសម្រាប់អ្នកស្លាប់) ជាពិសេសរួចហើយ ឱ កូនអើយ អ្នកមិនគួរភ័យទេ; ពេលពិធីព្រេតបានធ្វើត្រឹមត្រូវហើយ ការភ័យខ្លាចមិនគួរមាន។

Verse 77

विस्तरेण मया प्रोक्तं प्रत्यक्षं नारदस्य च॥ त्वया वत्स सुतस्यार्थे क्रतुरेकः प्रतिष्ठितः

ខ្ញុំបានពន្យល់ដោយលម្អិត ហើយរឿងនេះក៏ជាអ្វីដែលនារ៉ដបានដឹងដោយផ្ទាល់ផងដែរ។ ឱ វត្ស អ្នកបានបង្កើត និងអនុវត្តក្រតុ (ពិធី/យជ្ញ) មួយតែមួយ ដើម្បីប្រយោជន៍កូនប្រុសរបស់អ្នក ដោយត្រឹមត្រូវ។

Verse 78

तस्मात्प्रभृति लोकेषु पितृयज्ञो भविष्यति ॥ एवं यास्यति वत्स त्वं न शोकं कर्त्तुमर्हसि ॥

ចាប់ពីពេលនោះតទៅ ក្នុងលោកមនុស្ស នឹងមានពិធី «បិត្រឹយជ្ញ» គឺការបូជាឧទ្ទិសដល់បុព្វបុរស។ ដូច្នេះហើយ កូនអើយ វានឹងដំណើរការទៅតាមនេះ; អ្នកមិនគួរធ្វើចិត្តឲ្យជាប់ទុក្ខសោកឡើយ។

Verse 79

शिवलोकं ब्रह्मलोकं विष्णुलोकं न सशंयः ॥ एवमुक्त्वा तदात्रेयः पितृकर्म यथाविधि ॥

គាត់បានទៅដល់លោកព្រះសិវៈ លោកព្រះព្រហ្ម ឬលោកព្រះវិស្ណុ—គ្មានសង្ស័យឡើយ។ ពោលដូច្នេះហើយ អាត្រេយៈនោះបានប្រតិបត្តិពិធីបិត្រឹកម្ម តាមវិធីសាស្ត្រ។

Verse 80

प्रेतस्यावाहनं कृत्वा शुचिर्भूत्वा समाहितः ॥ पक्वान्नं भोजयेत्तत्र प्रेतभागं यथाविधि ॥

ក្រោយធ្វើអាវាហនៈ (ការអញ្ជើញ) ដល់ព្រេត ហើយធ្វើខ្លួនឲ្យបរិសុទ្ធ និងតាំងចិត្តសមាធិ គួរបូជាអាហារដែលចម្អិនរួចនៅទីនោះ ដោយកំណត់ភាគសម្រាប់ព្រេត តាមវិធីសាស្ត្រ។

Verse 81

मन्त्रयुक्तोपचारेण चातुर्वर्ण्यस्य सर्वतः ॥ वृषलानाममन्त्राणां प्रयोक्‍तव्यं यथाविधि ॥

ដោយការបម្រើបូជាដែលភ្ជាប់មន្ត្រ ពិធីនេះអនុវត្តបានសម្រាប់ចតុវណ្ណៈទាំងបួនគ្រប់ប្រការ; ប៉ុន្តែសម្រាប់វ្រឹសលៈ គួរធ្វើដោយគ្មានមន្ត្រ តាមវិធីសាស្ត្រ។

Verse 82

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पूर्णे संवत्सरे तथा ॥ प्रयान्ति जन्तवः केचिद्गत्वा गच्छन्ति चापरे ॥

ពេលពិធីការសម្រាប់ព្រេតបានបញ្ចប់ ហើយបានគ្រប់មួយឆ្នាំពេញ នោះសត្វមានជីវិតខ្លះចាកចេញទៅ; ខ្លះទៀតក្រោយទៅមុខហើយ ក៏បន្តដំណើរទៅមុខទៀត។

Verse 83

पितामहः स्नुषा भार्या ज्ञातिसम्बन्धिबान्धवाः ॥ यद्येते बहवः सन्ति स्वप्नोपममिदं जगत् ॥

ជីតា កូនប្រសារស្រី ភរិយា និងញាតិមិត្តសាច់ញាតិ—ទោះមានច្រើនក៏ដោយ លោកនេះប្រៀបដូចសុបិន។

Verse 84

स्वयं मुहूर्त्तं रोदित्वा ततो याति पराङ्मुखः ॥ स्नेहपाशेन बद्धो वै क्षणार्द्धान्मुच्यते ततः ॥

គាត់យំដោយខ្លួនឯងត្រឹមមួយមូហូរត្រា បន្ទាប់មកបែរមុខហើយចាកចេញ។ ទោះត្រូវចងដោយខ្សែបាសនៃស្នេហា ក៏រួចផុតពីវាក្នុងកន្លះខណៈ។

Verse 85

कस्य माता पिता कस्य कस्य भार्या सुतास्तथा ॥ युगे युगे तु वर्त्तन्ते मोहपाशेन बध्यते ॥

ម្តាយជារបស់អ្នកណា? ឪពុកជារបស់អ្នកណា? ភរិយា និងកូនប្រុសជារបស់អ្នកណា? ក្នុងយុគហើយយុគទៀត វាវិលត្រឡប់មកវិញ; មនុស្សត្រូវចងដោយបាសនៃមោហៈ។

Verse 86

स्नेहभावेन कर्त्तव्यः संस्कारो हि मृतस्य च ॥ मातापितृसहस्राणि पुत्रदारशतानि च ॥

ពិធីសំស្ការ​សម្រាប់អ្នកស្លាប់ គួរធ្វើដោយចិត្តស្នេហា និងមេត្តា។ ព្រោះម្តាយឪពុកមានរាប់ពាន់ ហើយកូនប្រុសនិងគូស្វាមីភរិយាមានរាប់រយ។

Verse 87

संसारेष्वनुभूतानि कस्य ते कस्य वा वयम् ॥ स्वयम्भुवा विधिः प्रोक्तः प्रेतसंस्कारलक्षणः ॥

អ្វីៗដែលបានជួបប្រទះក្នុងវដ្តសំសារ—វាជារបស់អ្នកណា ហើយយើងជារបស់អ្នកណា? ស្វយម្ភូ (អ្នកកើតដោយខ្លួនឯង) បានប្រកាសវិធីសាស្ត្រដែលមានលក្ខណៈជាពិធីសម្រាប់ព្រេត។

Verse 88

प्रेतकार्ये निवृत्ते तु पितृत्वमुपजायते ॥ मासि मासि ह्यमायां वै कर्त्तव्यं पितृतर्पणम् ॥

ពេលពិធីសម្រាប់ព្រេត (អ្នកទើបស្លាប់) បានបញ្ចប់ហើយ អ្នកស្លាប់នោះទទួលស្ថានភាពជា «បិត្រ» (បុព្វបុរស)។ ដូច្នេះ នៅថ្ងៃអមាវាស្យា (ថ្ងៃចន្ទថ្មី) រៀងរាល់ខែ គួរធ្វើ «បិត្រ-តរពណ» គឺការបូជាទឹកសម្រាប់បុព្វបុរស។

Verse 89

एवमुक्त्वा स आत्रेयः पितृयज्ञविनिश्चयम् ॥ मुहूर्ते ध्यानमास्थाय तत्रैवान्तरधीयत ॥

ក្រោយពោលអំពីវិធានដែលបានកំណត់ច្បាស់លាស់សម្រាប់ «បិត្រ-យជ្ញ» ហើយ ព្រះឥសី អាត្រេយៈ បានចូលសមាធិមួយមុហូរតៈ ហើយក៏អន្តរធានបាត់ទៅនៅទីនោះឯង។

Verse 90

नारद उवाच ॥ श्रुत्वा तु मृतसंस्कारमात्रेयोक्‍तं यथाविधि ॥ चातुवर्ण्यस्य सर्वस्य त्वया धर्मः प्रतिष्ठितः ॥

នារ​ទៈ បានពោលថា៖ ក្រោយស្តាប់ពិធីសំស្ការ​សព (ម្រឹត-សំស្ការ) ដែលអាត្រេយៈបានបង្រៀនតាមវិធានត្រឹមត្រូវហើយ ដម្មៈសម្រាប់សង្គមចាតុវណ្ណ្យទាំងមូល ត្រូវបានស្ថាបនាដោយលោក។

Verse 91

पितृयज्ञमुपश्राद्धे मासि मासि दिने तथा ॥ वर्त्तयन्ति यथान्यायमृषयश्च तपोधनाः ॥

ព្រះឥសីទាំងឡាយ ដែលសម្បូរដោយតបៈ (ការប្រតិបត្តិអាសេតិច) ប្រព្រឹត្ត «បិត្រ-យជ្ញ» នៅក្នុងអុប-ស្រាទ្ធ (ស្រាទ្ធបន្ថែម) ហើយដូចគ្នានេះ នៅថ្ងៃប្រចាំខែ ដោយអនុលោមតាមប្រពៃណីត្រឹមត្រូវ។

Verse 92

निर्दिष्टं ब्राह्मणानां वै शूद्राणां मन्त्रवर्जितम् ॥ नेमिना च कृतं श्राद्धं ततः प्रभृति वै द्विजाः ॥

សម្រាប់ព្រាហ្មណៈ វាត្រូវបានកំណត់ឲ្យធ្វើដោយមានមន្ត្រា; ចំណែកសម្រាប់សូទ្រៈ វាត្រូវបានពណ៌នាថា ធ្វើដោយគ្មានមន្ត្រា។ នេមិបានធ្វើស្រាទ្ធមួយ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទ្វិជៈ (អ្នកកើតពីរដង) ទាំងឡាយបានអនុវត្តតាម។

Verse 93

कुर्वन्ति सततं श्राद्धं नैमिश्राद्धं तदुच्यते ॥ स्वस्त्यस्तु ते महाभाग यास्यामि मुनिसत्तम ॥

ពួកគេប្រតិបត្តិ​ពិធី​ស្រាទ្ធ (śrāddha) ជានិច្ច; នោះហៅថា ‘ណៃមិ-ស្រាទ្ធ’។ សូមសេចក្តីសុខសាន្តមានដល់លោក អ្នកមានភាគធំ; ខ្ញុំនឹងចាកចេញហើយ ឱ មុនីដ៏ប្រសើរបំផុត។

Verse 94

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो द्विजतत्तमः ॥ तेजसा द्योतयन्सर्वं गतः शक्रपुरं प्रति ॥

ក្រោយនិយាយដូច្នេះ នារ​ទៈ មុនីដ៏ប្រសើរ ជាអ្នកលើកលែងក្នុងចំណោមទ្វិជៈ បានចាកទៅកាន់ទីក្រុងរបស់សក្រក (ឥន្ទ្រ) ដោយបំភ្លឺអស់ទាំងអ្វីៗដោយតេជៈរបស់ខ្លួន។

Verse 95

एवं च पिण्डसंकल्पं श्राद्धोत्पत्तिश्च माधवि ॥ आत्रेयेणैव मुनिना स्थापितं ब्राह्मणेषु च ॥

ដូច្នេះ ឱ មាធវី ទាំងការកំណត់ពិធីបិណ្ឌ (piṇḍa) និងប្រភពកំណើតនៃស្រាទ្ធ ត្រូវបានព្រះមុនី អាត្រេយៈ ស្ថាបនាឡើងក្នុងចំណោមព្រាហ្មណ៍ដោយខ្លួនឯង។

Verse 96

अपाकद्रव्यं संगृह्य ब्रह्मणो वचनं यथा ॥ त्रिषु वर्णेषु कर्त्तव्यं पाकभोजनमित्युत ॥

ដោយប្រមូលវត្ថុធាតុដែលមិនទាន់ចម្អិន តាមព្រះវចនៈរបស់ព្រះព្រហ្មា គេគួរធ្វើការអរព្រះអាហារចម្អិនស្រេចក្នុងចំណោមបីវណ្ណៈ—ដូច្នេះបាននិយាយ។

Verse 97

पिता पितामहश्चैव तथैव प्रपितामहः ॥ जुहुयाद्ब्राह्मणमुखे तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥

ចំពោះឪពុក ជីតា និងជីតាទួត គួរបូជាអាហូតិចូលទៅក្នុងមាត់ព្រាហ្មណ៍; ដោយហេតុនោះ បុព្វបុរសទទួលបានសេចក្តីត្រេកអរ និងត្រាប់តាមជានិច្ច។

Verse 98

निपातदेशं संगृह्य शुचिदेशे समाहितः॥ नदीकूले निखाते वा प्रेतभूमिं विनिर्देशेत्॥

ក្រោយពេលប្រមូលរៀបចំកន្លែងដាក់គ្រឿងបូជា ហើយតាំងចិត្តសមាធិនៅទីស្អាតបរិសុទ្ធ គួរកំណត់ “ដីព្រេត” នៅមាត់ទន្លេ ឬនៅកន្លែងដែលបានជីក។

Verse 99

पतन्ति नरके घोरे तेनोच्छिष्टेन सुन्दरी॥ स्थण्डिले प्रेतभागं तु दद्यात्पूर्वाह्णिकं तु तम्॥

“ឱ ស្រីស្រស់ស្អាត” ដោយសារសំណល់អសុចិដែលគេដោះស្រាយខុស ពួកគេធ្លាក់ចូលនរកដ៏គួរឱ្យខ្លាច; ដូច្នេះលើដីដែលបានសម្អាត គួរផ្តល់ “ភាគព្រេត” ជាពិធីព្រឹក (pūrvāhṇika)។

Verse 100

प्रेतस्य च हितार्थाय धारयेत वसुन्धरे॥ पूर्वं संहृष्टतुष्टेन प्रेतभागं च दापयेत्॥

ហើយដើម្បីសេចក្តីប្រយោជន៍របស់ព្រេត ឱ វសុន្ធរា គួររក្សាពិធីនេះលើផែនដីដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន; ជាមុនដោយចិត្តរីករាយពេញចិត្ត គួរឲ្យមានការផ្តល់ “ភាគព្រេត”។

Verse 101

तप्तवालुमयी भूमिः कण्टकैरुपसंस्तृता॥ तेन दुर्गाणि तरति दत्तयोपानहात्र वै॥

ដីនោះជាខ្សាច់ក្តៅឆេះ ហើយពោរពេញដោយមែកបន្លា; ដោយអំណោយទាននោះ គេអាចឆ្លងកាត់ផ្លូវលំបាកបាន ដូចជាមានស្បែកជើងដែលបានបរិច្ចាគជួយគាំទ្រ។

Verse 102

देवत्वं ब्राह्मणत्वं च प्रेतपिण्डे प्रदीयते॥ मानुषत्वं निवापेषु ज्ञातव्यं सततं बुधैः॥

គេបានបញ្ជាក់ថា ដោយការផ្តល់ “ព្រេត-បិណ្ឌ” អាចទទួលបានស្ថានភាពទេវៈ និងស្ថានភាពព្រាហ្មណៈ; ហើយដោយការបូជា “និវាប” (nivāpa) អាចទទួលបានស្ថានភាពមនុស្ស—បណ្ឌិតគួរយល់ដឹងជានិច្ច។

Verse 103

दृष्ट्वा तु प्रोषितं तेन उच्छिष्टं न विसर्जयेत्॥ ब्राह्मणे नाप्यनुज्ञातः शीघ्रं संरम्भयेत् ततः॥

ប៉ុន្តែពេលឃើញថា (ព្រាហ្មណ៍/អ្នកទទួល) បានចាកចេញទៅហើយ កុំបោះចោលអាហារដែលនៅសល់ (ឧច្ឆិṣṭa) ដោយហេតុនោះឡើយ; ហើយបើព្រាហ្មណ៍មិនទាន់អនុញ្ញាត កុំប្រញាប់ប្រញាល់ចាកចេញពីទីនោះ។

Verse 104

पश्चात्प्रेतं विसर्ज्यैवं दद्याद्दानं द्विजातये॥ निवापमन्नमशुचिं दद्याद्वायसतर्पणम्॥

បន្ទាប់មក ក្រោយពេលបញ្ជូនព្រេតចេញទៅដូចនេះហើយ គួរផ្តល់ទានដល់ទ្វិជាតិ (អ្នកកើតពីរដង)។ ហើយអាហារ​និវាប (nivāpa) ទោះត្រូវចាត់ថា​អសុចិ ក៏គួរផ្តល់ជាតර්បណៈ សម្រាប់បំបៅក្អែក។

Verse 105

दातव्यं तु तृतीये च मासे सप्तनवेषु च॥ एकादशे तथा मासे दद्यात्सांवत्सरीं क्रियाम्॥

ទាននោះគួរផ្តល់នៅខែទីបី ហើយនៅខែទីប្រាំពីរ និងខែទីប្រាំបួនផងដែរ។ ដូចគ្នានេះ នៅខែទីដប់មួយ គួរធ្វើកិរិយាសាំវត្សរី (ពិធីប្រចាំឆ្នាំ)។