Vamana Purana — Shiva's Kedara Tirtha, Shloka 48

Shiva’s Kedara-Tirtha and the Rise of Mura: From Shaiva Pilgrimage to Vaishnava Theology

Devanagari script

स बली शासनं तुभ्यं न करोति महासुर तस्मिञ्जिते हि विजितं सर्वं मन्यस्व भूतलम्

Transliteration

sa balī śāsanaṃ tubhyaṃ na karoti mahāsura tasmiñjite hi vijitaṃ sarvaṃ manyasva bhūtalam

Translation

«មហាសុរៈនោះ បលី មិនគោរពតាមបញ្ជារបស់អ្នកទេ; ពេលគាត់ត្រូវបានឈ្នះ អ្នកគួរគិតថា ផែនដីទាំងមូលត្រូវបានឈ្នះហើយ»។

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• बली: Bali
• बली: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम (Bali)

• शासनम्: command / order
• शासनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तुभ्यम्: to you
• तुभ्यम्: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम

• न: not
• न: Pratishedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• करोति: does / obeys
• करोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• महासुर: O great Asura
• महासुर: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• तस्मिन्: in/when that (one)
• तस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• जिते: (when) conquered
• जिते: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: जि (धातु) → जित (क्त-कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी: ‘when (he) is conquered’

• हि: indeed
• हि: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अवधारण/हेतु-निपात (indeed/for)

• विजितम्: conquered
• विजितम्: Vidhaya (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वि-जि (धातु) → विजित (क्त-कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshya (विशेष्य)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• मन्यस्व: consider / think
• मन्यस्व: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भूतलम्: the earth’s surface / earth
• भूतलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भू + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (भूतेः/भूमेः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speakers

• Vasiṣṭha (implied from next verse) addressing a ruler/leader (contextually an ally of the Devas; exact addressee not explicit in the given verse)

Key Themes

• Royal sovereignty and submission to authority
• Conquest as a metonym for world-rule
• Daitya–Deva political theology

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Why does the verse equate defeating Bali with conquering the whole earth?

Bali is portrayed as the pivotal sovereign among the Asuras; his dominance functions as the keystone of terrestrial power. In epic-Puranic political idiom, the fall of the paramount king implies the collapse of the wider confederation and thus ‘the earth’ is treated as effectively subdued.

Is this a literal claim of universal conquest or a rhetorical device?

Primarily rhetorical and political: ‘earth’ (bhūtala) stands for the network of kingship, tribute, and authority. The verse frames Bali as the central obstacle to restoring cosmic and social order.