Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 167

Devanagari script

स्वर्गद्वारेऽत्र वै तीर्थे राममेवानुचिन्तयन् । प्राणांस्त्यजति भक्त्या वै स संतानं परं लभेत्

Transliteration

svargadvāre'tra vai tīrthe rāmamevānucintayan | prāṇāṃstyajati bhaktyā vai sa saṃtānaṃ paraṃ labhet

Translation

នៅទីរមណីយដ្ឋានបរិសុទ្ធនេះ ដែលហៅថា ស្វರ್ಗទ្វារ (Svargadvāra) ប្រសិនបើអ្នកណាលះបង់ជីវិតដោយភក្តីភាព ខណៈសមាធិគិតតែព្រះរាម (Rāma) ប៉ុណ្ណោះ នោះនឹងបានទទួល សន្តានិក (Santānika) ដ៏ឧត្តម។

Word by Word

• स्वर्गद्वारे: at the gate of heaven
• स्वर्गद्वारे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; ‘स्वर्गस्य द्वारम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुष

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (here)

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थ निपात (indeed)

• तीर्थे: at the sacred ford/place
• तीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन

• रामम्: Rāma
• रामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/Accusative); एकवचन

• एव: only
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (only/just)

• अनुचिन्तयन्: meditating upon
• अनुचिन्तयन्: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: अनु + चिन्त् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (सः) इत्यस्य विशेषण; क्रियासहचर (while doing)

• प्राणान्: life-breaths
• प्राणान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन

• त्यजति: gives up
• त्यजति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट् (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/Instrumental); एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थ निपात

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सर्वनाम

• संतानम्: offspring/continuity
• संतानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संतान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• परम्: supreme
• परम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण (संतानम्)

• लभेत्: may obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Narrator (reporting Brahmā’s boon within Ayodhyāmāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svargadvāra

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee at Svargadvāra ghat on the Sarayū, seated in meditation on Rāma, surrendering the life-breath with unwavering devotion; the ‘gate’ motif suggested by a sacred arch or luminous threshold.

Characters & Entities

• Svargadvāra Tīrtha
• Rāma
• Santānika-loka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembrance of Rāma at a sanctified tirtha at life’s end is portrayed as a direct cause of supreme spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Svargadvāra Tīrtha in Ayodhyā—explicitly praised as a ‘Gate of Heaven’.

What ritualistic prescription is mentioned?

Continuous contemplation (anucintana/smaraṇa) of Rāma with devotion, especially at Svargadvāra; no separate snāna/dāna is specified here.