Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 65

Devanagari script

श्रीमद्विशालसद्वृत्तं ललाटतिलकोज्ज्वलम् । भूषितं चारुसर्वांगं भूषणैरतिकोमलम्

Transliteration

śrīmadviśālasadvṛttaṃ lalāṭatilakojjvalam | bhūṣitaṃ cārusarvāṃgaṃ bhūṣaṇairatikomalam

Translation

នាងមានព្រះសិរីរុងរឿង និងភ្លឺចែងចាំង—ទ្រង់ទ្រាយធំទូលាយ សមស្របល្អឥតខ្ចោះ; លលាដ៍ភ្លឺដោយតិលកៈរលោង។ អវយវៈស្រស់ស្អាតត្រូវបានតុបតែងដោយគ្រឿងអលង្ការ ទន់ភ្លន់ និងស្រស់សោភា។

Word by Word

• श्रीमद्विशालसद्वृत्तम्: splendid, large, and well-rounded/beautifully formed
• श्रीमद्विशालसद्वृत्तम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत्-विशाल-सद्-वृत्त (प्रातिपदिक); श्रीमत् (adj) + विशाल (adj) + सत् (adj) + वृत्त (noun/adj)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः (गुणसमुच्चय)

• ललाटतिलकोज्ज्वलम्: bright with a forehead-tilaka
• ललाटतिलकोज्ज्वलम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: ललाट-तिलक-उज्ज्वल (प्रातिपदिक); ललाट (noun) + तिलक (noun) + उज्ज्वल (adj)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘ललाटे तिलकेन उज्ज्वलम्’

• भूषितम्: adorned
• भूषितम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: √भूष् (धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘adorned’

• चारु: beautiful
• चारु: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: चारु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifying सर्वाङ्गम् in compound)

• सर्वाङ्गम्: whole body
• सर्वाङ्गम्: Karma (Object/understood, as described form)
• Type: Noun
• Root: सर्व-अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः: ‘सर्वाणि अङ्गानि यस्य’ (collective ‘whole body’)

• भूषणैः: with ornaments
• भूषणैः: Karaṇa (Instrument)
• Type: Noun
• Root: भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचनम्

• अतिकोमलम्: very tender/soft
• अतिकोमलम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: अति-कोमल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम्; अव्ययीभावसमासः: ‘अति’ (indeclinable) + ‘कोमल’

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsa Khaṇḍa context; traditionally Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other ṛṣis at Naimiṣāraṇya (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: A divine Goddess appears in resplendent form: broad, perfectly proportioned, with a shining tilaka on the forehead; every limb delicately adorned with ornaments, her presence luminous against a sacred landscape.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Auspicious divine beauty (śrī) signifies benevolence and protection, drawing the devotee from fear into trust.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa, where the Goddess’s auspicious form is praised as part of the site’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse supports stuti (praise) and dhyāna (devotional contemplation).