Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 96

Devanagari script

मनोऽभीष्टार्थसिद्ध्यर्थं ततः सिद्धिमवाप्तवान् । नेमिनाथशिवेत्येवं नाम चक्रे स वामनः

Transliteration

mano'bhīṣṭārthasiddhyarthaṃ tataḥ siddhimavāptavān | nemināthaśivetyevaṃ nāma cakre sa vāmanaḥ

Translation

ដើម្បីឲ្យបំណងក្នុងចិត្តសម្រេច ទ្រង់បានទទួលសិទ្ធិជោគជ័យ។ បន្ទាប់មក វាមនៈបានដាក់នាមថា «នេមិនាថ-សិវ»។

Word by Word

• मनः: mind
• मनः: Sambandha (सम्बन्ध; in compound relation)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अभीष्ट-अर्थ-सिद्धि-अर्थम्: for the fulfillment of the desired goal
• अभीष्ट-अर्थ-सिद्धि-अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन/Purpose)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास-समूहः (अभीष्टस्य अर्थस्य सिद्धेः अर्थम् = for the accomplishment of the desired aim)

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (अधिकरण/temporal)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (then)

• सिद्धिम्: success, attainment
• सिद्धिम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अवाप्तवान्: having obtained; obtained
• अवाप्तवान्: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु) → अव-√आप् → अवाप्तवत् (कृदन्त; क्तवतुँ)
• Form: क्तवतुँ-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नेमिनाथ-शिव: Neminātha and Śiva (as a combined name)
• नेमिनाथ-शिव: Karma (कर्म; as name-object)
• Type: Noun
• Root: नेमिनाथ (प्रातिपदिक) + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नामरूपेण); द्वन्द्व (नेमिनाथश्च शिवश्च)

• इति: thus
• इति: Sambandha/Quotation marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)

• एवम्: in this manner
• एवम्: Sambandha/Adverbial
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)

• नाम: name
• नाम: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• चक्रे: made, assigned
• चक्रे: Kriya (क्रिया/Predicate)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वामनः: Vāmana
• वामनः: Apposition (सम्बोधन/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: वामन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Neminātha-Śiva (at Vastrāpatha-tīrtha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Vāmana, in a calm consecratory posture, names the Śiva-linga ‘Neminātha-Śiva’ after attaining his desired success; attendants and subtle divine presence witness the naming.

Characters & Entities

• Vāmana
• Neminātha-Śiva (name/title of the deity/site)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Right worship at a sacred place bears fruit as siddhi; naming a shrine memorializes divine presence for future pilgrims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vastrāpatha context, specifically the shrine identified as Neminātha-Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite; it records the fruit (siddhi) and the formal naming of the installed deity.