Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 104

Devanagari script

एतं तवोक्तं ननु बोधनाय सोमेश्वरस्यैव महाप्रभावम् । ये वै पठिष्यंति नरा नितांतं यास्यंति ते तत्पदमिंदुमौलेः

Transliteration

etaṃ tavoktaṃ nanu bodhanāya someśvarasyaiva mahāprabhāvam | ye vai paṭhiṣyaṃti narā nitāṃtaṃ yāsyaṃti te tatpadamiṃdumauleḥ

Translation

នេះហើយ អ្នកបានមានព្រះបន្ទូល ដើម្បីបំភ្លឺចិត្ត—ប្រកាសអំពីអានុភាពដ៏មហិមារបស់ព្រះសោមេឝ្វរៈ។ មនុស្សណាអានសូត្រវា ដោយចិត្តស្មោះជ្រាលជ្រៅ នឹងទៅដល់ស្ថានភាពកំពូលនៃព្រះអម្ចាស់មានព្រះចន្ទលើក្បាល (ឥស្វរៈ)។

Word by Word

• एतम्: this (teaching/statement)
• एतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• तव: of you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• उक्तम्: said/spoken
• उक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (इह कर्मणि-भावे ‘said/spoken’)

• ननु: indeed, surely
• ननु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: ननु (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/confirmation)

• बोधनाय: for instruction/awakening
• बोधनाय: Sampradana (Purpose/recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: बोधन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the purpose of)

• सोमेश्वरस्य: of Someśvara
• सोमेश्वरस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सोमेश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (restrictive particle)

• महाप्रभावम्: great power/majesty
• महाप्रभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महाप्रभाव (प्रातिपदिक; महा + प्रभाव)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• पठिष्यन्ति: will recite/read
• पठिष्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• नराः: men/people
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• नितान्तम्: completely, intensely
• नितान्तम्: Sambandha (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नितान्त (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)

• यास्यन्ति: will go/attain
• यास्यन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• तत्पदम्: that state/abode
• तत्पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इन्दुमौलेः: of the moon-crested (Śiva)
• इन्दुमौलेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इन्दुमौलि (प्रातिपदिक; इन्दु + मौलि)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Pārvatī (Devī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara Mahātmya (textual tīrtha) within Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee recites palm-leaf verses before the Someśvara liṅga; syllables appear as luminous script rising like incense, forming a path toward a moon-crested Śiva in the upper register, symbolizing attainment of Śiva-pada through pāṭha.

Characters & Entities

• Someśvara
• Indumauḷi (Śiva)
• Pāṭha (recitation)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere recitation of the Someśvara Māhātmya is itself a means to reach Śiva’s highest state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra and its presiding deity Someśvara (Somnātha).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāṭha (devotional recitation/reading) of the Someśvara glory with earnestness.